Savunma sanayi uçak tasarımında hafifletme yöntemleri bağlamında çok kriterli karar verme yönteminin incelenmesi - Ata, Umut (My University, 2025)
Savunma sanayi uçak tasarımında hafifletme yöntemleri bağlamında çok kriterli karar verme yönteminin incelenmesi Tasarım dünyasında tasarımı oluşturmak ne kadar önemli ise onu idame ettirmek de o kadar önemlidir. Tüm kullanıcılar, tasarımcılar, yöneticiler ve üreticiler bu tasarım verilerini kendi özgün projeleri, seri üretimleri ve katma değerli yeni projeler için kullanırlar. Ortaya çıkan veri üretime kadar giden yolda ve sonrasında da üretim sonrası hizmetler için oldukça önem arz etmektedir. Bu süre zarfında tasarım verisi sürekli olarak kullanılır, değişikliklere maruz kalır, yeni revizyonlara sahip olur ve geliştirilir. Bu proseslerde tasarım dosyalarına tekrar tekrar erişim sağlanması ve açılması gerekmektedir. Bu noktada işin en önemli kısmı olan tasarım verilerinin istenilen bilgileri içerecek şekilde kolaylıkla açılmasıdır. Tasarım verisine ne kadar hızlı erişilirse sonraki aşamaların tümü de ona bağlı olarak hızlı bir şekilde ilerleyecektir. Bu hususta tasarım verilerinin açılmasındaki süre kısalması insan gücünün azalması, zaman tasarrufu, enerji tasarrufu ve yeni proseslere ayırılacak zamanın artması gibi birden fazla katkıya sebebiyet verecektir. Bu çalışmanın amacı, tasarım verilerinin kullanıcılar tarafından hızlıca açılması konusunda ortaya konulan çalışmalar arasında en uygun ve firma içerisinde yaygınlaştırılabilecek potansiyele sahip metodun belirli kriterler arasında değerlendirilerek en doğru seçimin yapılmasını sağlamaktır. Tasarım verilerinin hızlı ve doğru açılması konusunda ortaya birden fazla metot çıkmıştır. Bu metotlar kendi aralarında farklı uygulamalara, farklı sonuçlara ve farklı etkilere sahiptir. Tüm metotların birbirleri arasında kıyaslanabilmesi için ortak olduğuna karar verilen kriterler belirlenmiştir. Bu kriterler baz alınarak birbirlerine olan üstünlük ve zayıflıklar ortaya çıkacaktır. Bunun dışında tasarım verilerinin ortaya konulan metotlar kullanılarak sonuçları ayrı ayrı incelenecektir. Bu tezin amacı, belirli kriterler kullanarak seçilen metotların çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak en uygun olan metodun seçilmesidir. Tez aşamalarında uygulanan metotların çıktıları ile birlikte, kullanıcı yorumları ve metotların kullanıcılara olan etkileri de baz alınarak puantaj yapılacaktır. Bu puantaj ile birlikte kriterler arasındaki ağırlıklar birden fazla çok kriterli karar verme yöntemleri ile bulunarak aralarında karşılaştırılacaktır. Ağırlık değerlerinin sonrasında yapılacak olan hesaplamalar ile birlikte tekrar çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak en uygun yöntemin seçimi yapılacaktır. Birden fazla çok kriterli karar verme yöntemi kullanılarak bunların arasında da karşılaştırma yapılacaktır. En uygun yöntem seçimi sonrasında bu yöntemin yaygınlaştırılması konusunda şirket içi planlamalar yapılabilir.

Investigation of multi-criteria decision making methods in the context of lightweighting methods in defense industry aircraft design In the design world, maintaining a design is as important as creating one. All users, designers, managers and manufacturers use this design data for their own unique projects, mass production and new value-added projects. The resulting data is very important on the way to production and for post-production services afterwards. During this period, design data is constantly used, subject to changes, has new revisions and is developed. In these processes, design files need to be accessed and opened repeatedly. At this point, the most important part of the job is to easily open the design data to include the desired information. The faster the design data is accessed, the faster all subsequent stages will progress accordingly. In this regard, shortening the time to open design data will lead to multiple contributions such as reducing manpower, saving time, saving energy and increasing the time to be allocated to new processes. The purpose of this study is to evaluate the most appropriate method among the studies on the rapid opening of design data by users and to ensure that the most accurate choice is made within certain criteria. More than one method has emerged for opening design data quickly and accurately. These methods have different applications, different results and different effects among themselves. In order for all methods to be compared with each other, criteria that are decided to be common have been determined. Based on these criteria, their superiorities and weaknesses will be revealed. Apart from this, the results of the design data using the presented methods will be examined separately. The aim of this thesis is to select the most appropriate method using multi-criteria decision-making methods from the selected methods using certain criteria. Scoring will be done based on the outputs of the methods applied in the thesis stages, as well as user comments and the effects of the methods on the users. With this scoring, the weights between the criteria will be found with more than one multi-criteria decision-making method and compared between them. The most appropriate method will be selected using multi-criteria decision-making methods again with the calculations to be made after the weight values. A comparison will be made between them using more than one multi-criteria decision-making method. After selecting the most appropriate method, in-house plans can be made for the dissemination of this method.
Investigation of multi-criteria decision making methods in the context of lightweighting methods in defense industry aircraft design
Keywords: 3 Boyutlu Tasarım; 3D Design; Basitleştirme; Comparison; Çok Kriterli; Karar Verme; Karşılaştırma Design; Makine mühendisliği; Mechanical engineering; Method; Metot; Multi-Criteria Decision Making; Simplification; Tasarım