Ticari bankalarda kredilendirme esasları ve problemli krediler - Akbulut, Tülay (My University, 2003)
Bankalar açısından çok önemli olan aktif kalitesini belirleyen en önemli unsur, kredilerin kalitesidir. Borçlunun borcunu ödememesinde ortaya çıkan bir gecikme olası bir riski ifade etmektedir. Bu nedenle bankaların kredilendirme politikalarını en verimli ve kredilerin geri dönmemesinden doğabilecek zararları minimuma indirecek düzeyde yürütmeleri gerekmektedir. Kredi taleplerinin değerlendirilmesi, banka açısından olduğu kadar ulusal ekonomi açısından da büyük önem taşımaktadır. Bankaların kredilendirme kararlarında yaptıkları hatalar ekonomide kaynak savurganlığına yol açtığı gibi ekonomik istikrar üzerinde de olumsuz etkiler yapmakta, donuk veya batık krediler nedeniyle bir bankanın iflası veya tasfiye sürecine girişi finansal sistemi zedelemektedir. Donuk ve tahsili gecikmiş krediler bir yandan banka maliyetlerini arttırırken, banka karını azaltarak ekonomideki kaynakların etkin olarak kullanılmasını engeller. Bankaların ödeme kabiliyetini tehdit eden ve sermayenin aşınmasına, banka karlılığının ve etkinliğinin azalmasına neden olan sorunlu varlıkların azaltılması, bankacılık krizlerini aşmanın başta gelen yöntemlerindendir. 1980' li yıllardan bu yana önce ABD' de ardından da pek çok gelişmiş ve gelişmekte olan ülkede kamu otoritelerince bankacılık sistemindeki sorunlu varlıkları azaltmaya yönelik organizasyonlar oluşturulmuştur. Türkiye için de Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu' na devredilen bankalara ait düşük kaliteli aktiflerin tasfiyesi acil gündem maddelerindendir. Ülkemizin Kasım 2000 ve Şubat 2001' de maruz kaldığı ciddi ekonomik krizler nedeniyle kredi ve piyasa risklerinin belirlenmesi, ölçülmesi ve değerlendirilmesi daha da önemli hale gelmiştir. Bu gibi krizler nedeniyle sayısı artabilecek ya da normal ekonomik koşullarda kredi borçlusuna bağlı nedenlerle ortaya çıkabilecek problemli krediler bir kez daha bankacılık sektörünün en önemli gündem maddelerinden biri haline gelmiştir. Bu çalışmada bankaların temel işlevi olan kredilendirmeye ilişkin kredilendirme sonrası yaşanan sorunların sebebi ve çözüm yolları incelenmiştir. Problemli kredilerin oluşmasına karşı alınacak önlemler ve bu kredilerin önceden belirlenerek, alınabilecek önlemlerle doğabilecek zararların minimizasyonu açısından gerekli ortam ve koşullar belirlenmiştir .Kredi ilişkisinin son aşaması olan tasfiye sürecinde tahsili normal yollarla mümkün olmayan alacakların en kısa sürede tahsil edilmesini sağlamak amacıyla idari ve yasal takip yolları üzerinde durulmuştur.

The quality of the assets mainly depends on the quality of the loans in the banking system. A possible delinquency in repayment of loans means a possible risk for a bank. For this reason, the banks should take the necessary measures in order to maintain an efficient loan portfolio which will enable them to minimize the possible losses of defaults. The evaluation of the loan applications has great importance both for the banks and for national economy. Mistakes made by the banks in making onlending decisions do not only bring about the extravagance of the economic sources, but also cause negative impacts on the economic stability which sometimes result in the liquadition of some banks because of frozen loans and directly deteriorate the financial system. Frozen assets or overdue payments seemed to be the most important reason of the increase in the bank cost and hinder the efficient use of economic sources. The removal of problem assets which threatens the bank's liquidity and profibility is one the methods to overcame the banking crisis. Begining from 1980's many organizations have been established in USA and developed/ developing countries by the banking outhorities in order to eliminate the problem assets in the banking system. The liquidation of low quality assets of the banks which transferred to TMSF is one of its most importanat issues at the moment. After the November 2002 and February 2002 crisis it has become more important in Turkey to determine and measure the credit and market risk. So the problem loans which may caused by such crisis or by any defaults of regular lending procedures have become the most important subject of the Turkish banking system. This study aimes at giving general information on lending procedures as well as examining the problems and the solutions experienced after loan allocations. The necessary measures to be taken for predetermining of such problem loans and for creation of the conditions to eliminate regarding losses have also been rewieved. Finally, the administrative and legal follow-up procedures to enforce overdue payments have been highlighted.
Keywords: Bankalar ve Bankacılık; Ekonomi; Finansman ekonomisi; Kredi; Problemli Krediler, Ticari Bankalarda; Ticari Bankalar