Sürdürülebilir projelerin finansmanında yeni bir araç olarak yeşil sukuk - Aboura, Ibrahım (My University, 2025)
Küresel çevresel sorunların artması ve sürdürülebilir kalkınma gerekliliklerine yanıt verecek yenilikçi finansman araçlarına olan ihtiyacın artmasıyla birlikte yeşil sukuk, çevresel ve ekonomik hedeflere hizmet eden İslami finans ilkelerine uygun bir araç olarak ortaya çıkmıştır. Bu çalışma, yeşil sukukun kavramsal temellerini ve yapısını inceleyerek farklı ülkelerdeki uygulamalı ihraç örneklerini analiz etmeyi ve yeşil sukuku İslami hukuka uygun sürdürülebilir bir finansman aracı olması bakımından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, 2017–2024 yılları arasında Malezya, Endonezya, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan gibi önde gelen ülkelerde gerçekleştirilen yeşil sukuk ihraçlarını; sukuk yapısı, ihraç eden taraf, faydalanan sektörler ve ihraç para birimi gibi açılardan analiz etmeye odaklanmaktadır. Bu noktada, yeşil sukuk ihracının yaygınlaşmasını engelleyen başlıca kurumsal ve teknik zorluklar arasında; uluslararası standartların uyumlaştırılmaması, ihraççılar ve yatırımcılar arasında farkındalık eksikliği ve yüksek ihraç maliyetleri gibi etkenler ön plana çıkmaktadır. Çalışmada yeşil sukukların şer’î uygunlukları, çevresel güvenilirlikleri ve artan sayıda sorumlu yatırımcıya hitap etmeleri sayesinde sürdürülebilir altyapı, çevre dostu ve yenilenebilir enerji projelerinin finansmanında umut vadeden bir araç olduğu sonucuna varılmıştır. Tanımlayıcı, analitik ve karşılaştırmalı bir yaklaşım benimseyen çalışma, yalnızca yerel vaka çalışmalarına veya kısmi analizlere odaklanan önceki araştırmaların ötesine geçerek, yeşil sukuklara yönelik kapsamlı bir analitik çerçeve sunmaktadır. Aynı zamanda İslami ve uluslararası piyasalara uygulanabilir; şer’î, çevresel ve finansal boyutları bütünleştiren genel bir kavramsal model önermektedir. Araştırmanın bilimsel katkısı, İslami finans, yeşil finans ve sürdürülebilir kalkınma arasındaki bilgi boşluğunu doldurmaya yönelik niteliksel bir katkı sunması ve 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’ne ulaşmak için yeşil sukukun stratejik bir araç olarak etkinleştirilmesine yönelik mekanizmaların anlaşılmasına katkı sağlamasıdır.

In light of the increasing global environmental problems and the growing need for innovative financing instruments that respond to sustainable development requirements, green sukuk has emerged as an instrument that complies with the principles of Islamic finance, serving both environmental and economic objectives. This study aims to examine the conceptual foundations and structure of Green Sukuk, analyze practical issuance examples in different countries, and evaluate Green Sukuk as a sustainable financing instrument by Islamic law. The study focuses on analyzing green sukuk issuances in leading countries, such as Malaysia, Indonesia, Turkey, United Arab Emirates, and Saudi Arabia, between 2017 and 2024, in terms of sukuk structure, issuing party, beneficiary sectors, and issuance currency. The research highlights the main institutional, technical, and organizational challenges that prohibit the widespread use of green sukuk issuance, including the lack of harmonization of international standards, lack of awareness among issuers and investors, and high issuance costs. The study concluded that green sukuk are a promising instrument for financing sustainable infrastructure, environmentally friendly and renewable energy projects due to their shariah compliance, environmental reliability, and appeal to an increasing number of responsible investors. Adopting a descriptive, analytical, and comparative approach, the study provides a comprehensive analytical framework for green sukuk, going beyond previous research that has focused solely on local case studies or partial analyses. At the same time, it proposes a general conceptual model that is applicable to Islamic and international markets and integrates Sharia, environmental, and financial dimensions. The scientific contribution of the research is that it provides a qualitative contribution to fill the knowledge gap between Islamic finance, green finance, and sustainable development and contributes to the understanding of the mechanisms for activating green sukuk as a strategic tool to achieve the 2030 Sustainable Development Goals.
Keywords: Dini yönleri; Economics; Ekonomi; Green Finance; Islam; Islamic Finance; İslam; İslami finans Green Sukuk; Religious aspects; Sustainable Development; Sürdürülebilir kalkınma; Yeşil finans; Yeşil Sukuk