Taraf beyanı vasıtasıyla delil ikamesi - Canpolat, Harika (My University, 2024)
Davanın taraflarının ispat konusu vakıalar hakkında en iyi bilgiye sahip olmaları nedeniyle beyanları geçmişten beri ispat faaliyetinde var olmuştur. Bununla birlikte taraflar kendi davalarında en şüpheli tanık konumunda olduklarından beyanları ispat faaliyetinde hep sınırlandırılmaya çalışılmıştır. Taraf beyanının vazgeçilemez ancak güvenilemez oluşu nedeniyle farklı hukuk sistemlerinde hukuki nitelikleri, delil değerleri ve başvurulması için öngörülen şartlar değişiklik göstermektedir. Türk hukukunda tarafın beyanı kesin delil olarak yemin vasıtasıyla elde edilmektedir. Takdiri delillerin sınırlı olarak sayılmadığı ancak isticvap kurumunun da mevcut olduğu hukukumuzda tarafın beyanına takdiri delil olarak ne şekilde ulaşılacağı bu çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. İsticvabın takdiri delil olarak nitelendirilmesi gerekliliğine taraf beyanının tarihsel süreçte ne şekilde dönüştüğüne, mevcut kurumlar ile farklarına ve hukuki niteliği üzerindeki tartışmalara bakılarak ulaşılmaktadır. İsticvabın öznesi, konusu ve usulünün yanında başvuruda Kanundan veya literatürdeki görüşlerden kaynaklanan sınırlandırmalar önem taşımaktadır. Ayrıca ispat faaliyetindeki yeri tarafın lehine ve aleyhine bayanlarının değerlendirilmesi ve beyanların delil gücü üzerinde durularak belirlenebilir.

Since the parties of the case have the best information about the facts that are the subject of the proof, their statements have existed in the act of proof since the past. However, since the parties are the most suspicious witnesses in their own cases, their statements have always been tried to be limited in the act of proving. Due to the fact that the party statement is essential but unreliable, its legal character, probative values and the conditions stipulated for its application vary in different legal systems. In Turkish law, the statement of the party is obtained by means of oath as hard evidence. The main subject of this study is how to reach the party statement as evidence in our law, where evidence is not considered limited, but there is also the institution of interrogation (isticvap). The necessity of qualifying the interrogation as evidence is reached by looking at how the party's statement has transformed in the historical process, its differences with the existing institutions, and the discussions on its legal character. In addition to the subject, subject and procedure of the interrogation, the limitations arising from the Law or the opinions in the literature are important. In addition, its place in the act of proof can be determined by evaluating the statements for and against the parties and by emphasizing the probative value of the statements.
Keywords: Aleyhe beyan; Delil değeri; Equality of arms; Interrogation; İspat Hakkı; İsticvap; Lehe beyan; Özel hukuk; Private law; Probative value; Right to proof; Silahların Eşitliği İlkesi Statement of parties; Statement against; Statement in favor; Taraf beyanı