Post truth bağlamında kişiselleştirme algoritmaları üzerine bir araştırma : sosyal medyada etkileşim yoluyla keşif - Özaksoy, Bahar (My University, 2023)
Tezde incelenecek ana başlıklar post truth kavramı ve kişiselleştirilmiş algoritmalardır. Bu iki kavram ele alınarak keşifsel araştırma yöntemi ile bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Sosyal medyanın hayatımıza girmesiyle yaygınlaşan kişiselleştirilmiş algoritmalar bizi belirli kalıplar içerisine hapsetmekte ve gerçeklik algımızı değiştirmektedir. İlk kez 1992’de kullanılan post truth sözcüğü 2016 yılında Oxford sözlüğü tarafından yılın sözcüğü seçilmiş ve sonrasında yaygınlaşmıştır. Bu süreç ile birlikte konu hakkında yapılan akademik araştırmaların da arttığı görülmektedir. Birleşik Krallık’ta Brexit adıyla bilinen halk oylaması ve ABD’deki başkanlık seçimleri göz önüne alındığında, sosyal medyanın kolektif bellek üretimindeki etkisinin giderek artacağını söylemek mümkün hale gelmiştir. Algoritmaların da giderek daha fazla öğrenmesi ve böylece akıllı hale gelmesi, neyi arayacağımızı/ beğeneceğimizi bilmesi durumu seçimlerimizi ve kararlarımızı yönlendirebilmektedir. Böylelikle bir süre sonra kullanıcılar etkileşime geçilen içerik ve hesaplar doğrultusunda hareket etmekte, bu da onların aynı enformasyonel balon içerisinde yaşamalarına neden olmaktadır. Sonuçta kullanıcılar farklı fikirlerden izole olabilmektedir. Dolayısıyla bu noktadan sonra oluşabilecek yanlış inançların düzeltilme imkânı güçleşmektedir. Bununla birlikte, kullanıcılar bu kişiselleştirmiş filtrelemenin farkında olmayabilmekte, diğerlerinin ne görüp bildiklerinden haberdar da olmayabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, kişiselleştirme algoritmalarının nasıl işlediği ve takip edilen/ etkileşime geçilen içerik ve hesaplarla bağlantılı olarak kullanıcıya sadece kendisinin görmek isteyeceği türden içerikleri karşısına çıkarma potansiyelini keşif yoluyla ortaya koymaktır. Örneğin, belirli bir siyasi partiye yakın olan kullanıcı sosyal medyada sadece bu partiye yönelik içerikleri ve hesapları takip ettiğinde algoritma benzer içerikleri sunmaya devam edecek, onun karşıt görüş ile karşılaşmasını engelleyecektir. Bu doğrultuda Instagram ve Twitter mecraları üzerinde araştırma hesapları açılmış, bu hesaplar üzerinden belirli bir siyasi partiye yakınlık gösterilerek etkileşimde bulunulmuş ve algoritmanın karşımıza neler çıkardığı ve bizi nasıl yönlendirdiğine ilişkin veriler kayıt altına alınmıştır. Elde edilen veriler ile her bir ortam için etkileşimli ve etkileşimsiz olmak üzere ayrı ayrı veri tabanları oluşturulmuş ve nicel teknikler kullanılarak analizler yapılmıştır. Çalışmada bu sürecin demokrasi açısından dezavantajları olabileceği öne sürülmekte, algoritma ve filtre balonlarının yıkılarak diğer görüşlerle karşılaşmanın nasıl sağlanacağı irdelenmektedir.

The main topics to be examined in the thesis are the concept of post truth and personalized algorithms. Considering these two concepts, a study was conducted with the exploratory research method. Personalized algorithms, which have become widespread with the introduction of social media into our lives, imprison us in certain patterns and change our perception of reality. The word post true, which was first used in 1992, was chosen as the word of the year by the Oxford dictionary in 2016 and then became widespread. Along with this process, it is seen that academic research on the subject has increased. Considering the popular vote known as Brexit in the UK and the presidential elections in the USA, it has become possible to say that social media's influence on social memory production will gradually increase more intelligent by learning more and more and knowing what to look for/ like can guide our choices and decisions. Thus, after a while, users act in line with the content and accounts they interact with, causing them to live in the same information bubble. As a result, users can be isolated from different opinions. Therefore, the possibility of correcting the wrong beliefs that may occur after this point becomes difficult. However, users may not be aware of this personalized filtering, nor may they be aware of what others see and know. The purpose of this study is to reveal the potential to reveal only the type of content the user would like to see, in relation to how personalization algorithms work and the content and accounts followed/ interacted with. For example, when a user who is close to a certain political party follows only the content and accounts of that party on social media, the algorithm will continue to offer similar content and prevent it from encountering opposing views. In this direction, research accounts were opened on Instagram and Twitter, the interaction was ensured by showing closeness to a certain political party through these accounts, and data on what the algorithm showed us and how it guided us were recorded. With the data obtained, separate interactive and non-interactive databases were created for each environment and analyzes were made using quantitative techniques. In the study, it is argued that this process may have disadvantages in terms of democracy, and how algorithms and filter bubbles will be destroyed and other opinions will be met.
Keywords: Algorithmic personalization; Filter balloons; Filtre balonları; Gerçek; Gerçeklik ve yalan; Kişiselleştirilmiş algoritmalar; Politics; Post truth; Siyaset; Social media; Sosyal medya; Truth; Truthfulness and falsehood