Multipl skleroz ve bipolar bozukluk birlikteliği: Bir olgu sunumu - PERDAHLI FİŞ, NEŞE (My University, 2023)
Giriş: Multipl Skleroz (MS), çoğunlukla genç erişkinleri etkileyen beyin ve omurilikteki beyaz cevheri tutan kronik, inflamatuar, otoimmün, demiyelinizan bir hastalıktır. MS'e duygudurum bozuklukları başta olmak üzere psikiyatrik komorbiditelerin sıklıkla eşlik ettiği bilinmektedir. MS hastalarında bipolar bozukluk prevalansının normal popülasyonun iki katı olduğu bildirilmiştir. Bu olguda Multipl Skleroz tanısı nedeniyle Çocuk Nöroloji tarafından kortikosteroid ve plazmaferez tedavileri ile takip edilen hastanın ilk mani atağı sonrası bipolar bozukluk tanısı alması aktarılacaktır. Olgu: 17 yaş 4 aylık kız hasta kliniğimize Çocuk Nöroloji tarafından kendine zarar verme nedeniyle Aralık 2022’de konsültasyon amaçlı yönlendirilmiştir. Hastanın 2022 Ağustos ayında kollarda uyuşma ve denge problemi şikayetlerinin başladığı, hastane başvurusu sonrası ilerleyen takip ve tedavi sürecinde 2022 Kasım ayında Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğinde tanı ve tedavi amaçlı servis yatışının olduğu, Multipl Skleroz tanısı aldığı, bir hafta pulse kortikosteroid tedavisi sonrası şikayetlerinin gerilememesi üzerine 5 doz plazmaferez tedavisi aldığı, fayda gördüğü ve taburcu edildiği öğrenildi. Yapılan ilk görüşmede taburculuk sonrası 15.günde olduğu ve güncel durumda oral kortikosteroid tedavisine devam edildiği öğrenildi. Yaklaşık 1 ay önce başlayan agresiflik, kendi kendine konuşma, uyku ihtiyacında azalma, kendine ve çevreye zarar verme davranışları ve özellikle erotomanik içerikli sanrıların hastane taburculuğu sonrası şiddetlendiği ifade edildi. Mevcut şikayetleri için Risperidon kademeli olarak 3mg/gün başlandı. Süreçte para harcama isteğinde artış, küfretme ve erotomanik içerikli sanrıların devam etmesi sebebiyle ön tanı Bipolar Bozukluk mani atağı olarak düşünülmüş olup mevcut Multipl Skleroz tanısı dikkate alınarak yavaş titrasyonla Lityum 900mg/gün eklenmiştir. Güncel durumda ruhsal muayenesinde; yaşında gösteren, öz bakımı orta düzeyde kız hastaydı. Duygudurumu ötimik, duygulanım duygudurumuyla uyumluydu. Uyku düzenli, iştah doğal olarak belirtildi. Düşünce içeriğinde hastalığı ve günlük yaşamı ile ilgili temalar mevcuttu. Algı bozukluğu saptanmadı. Başvuru şikayetlerinde gerileme mevcuttu. Güncel durumda Lityum düzeyi 0,72 olan hastanın takip ve tedavisine tarafımızca devam edilmektedir. Bu olgu sunumu için onam alınmıştır. Tartışma: MS hastalarında bipolar bozukluğun, hastalığın bir belirtisi ya da eş zamanlı bir tanı olabileceği gibi tedavide kullanılan ilaçların yan etkisi nedenli oluşabileceği düşünülmektedir. Özellikle kortikosteroid tedavisinin mani atağına neden olabileceği bilinmektedir. MS ve Bipolar Bozukluk birlikteliğini açıklayan mekanizma net olarak bilinmemekle birlikte yapılan çalışmalar ortak genetik köken ve ilaç yan etkileri üzerinde yoğunlaşmaktadır. MS ve Bipolar Bozukluk birlikteliğine sahip erişkin olgu bildirimleri olmakla birlikte çocuk ve ergen hasta popülasyonunda literatürün kısıtlı olduğu görülmüştür. Bu birlikteliği açıklayan olgu bildirimlerinin artması patofizyolojik mekanizmaların aydınlatılmasına katkı sağlayacak ve medikal tedaviler açısından yol gösterici olacaktır.
Keywords: Tıp; Dahili Tıp Bilimleri; Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları; Sağlık Bilimleri; Medicine; Internal Medicine Sciences; Childrens Mental Health and Disorders; Health Sciences; Klinik Tıp (MED); Klinik Tıp; Psikiyatri; PSİKİYATRİ; TIP, GENEL & DAHİLİ; Clinical Medicine (MED); CLINICAL MEDICINE; PSYCHIATRY; MEDICINE, GENERAL & INTERNAL; Genel Sağlık Meslekleri; Patofizyoloji; Temel Bilgi ve Beceriler; Değerlendirme ve Teşhis; Dahiliye; Aile Sağlığı; Tıp (çeşitli); Genel Tıp; General Health Professions; Pathophysiology; Fundamentals and Skills; Assessment and Diagnosis; Internal Medicine; Family Practice; Medicine (miscellaneous); General Medicine; Multipl Skleroz; bipolar bozukluk; ergen; mani