Mesnevihan Mehmed Es’ad Dede’nin Ziya’ul-kulub Tercümesi - Kaya, Adnan (My University, 2003)
Kalblerin nûru veyâ ışığı olarak tercüme edilen Ziyâu'l-Kulûb Tercümesi, bilgin ve sûfî, Hintli İmdâdullah et-Tehânevî tarafından Farsça olarak yazılmış, Arapça, Urduca ve Türkçe Olmak üzere üç dile de çevirisi yapılmıştır. Muhammed Es'ad Dede tarafında Farsça'dan Türkçe'ye tercüme edilmiştir. Eserin müellif yazmasına, henüz kütüphânelerimizde rastlanmamıştır. Eserin iki tâne istinsahı (kopyası) vardır. Bu istinsahlardan birincisi M. Es'ad Dede'nin mürîdi Ahmed Avni Konuk'un, Rik'a Hattı ile yaptığı istinsahdır. Eser, Konya Mevlâna Müzesi 45/ 21 numarada kayıtlıdır. A. Avni Konuk'un istinsahından Osman Nuri Ergin tarafından yapılan ikinci istinsah, İstanbul Atatürk Kitaplığı 105 numarada kayıtlıdır. Eserin İran'da basılmış matbu bir nüshası da, İstanbul Süleymâniye Kütüphânesi, Tâhir Ağa Bölümü, 266/ 2 numarada kayıtlıdır. Genel olarak İslâm Dîni'nin zikir ve ibâdet konularını ele alan Ziyâu'l-Kulûb Tercümesi Çeştiyye, Kadiriyye ve Nakşibendiyye tarîkatlarınının zikir, duâ ve ibâdet usûllerinden bahsetmektedir. Eser, üç ana ve altı, alt bölümden oluşmaktadır. Eserin birinci ana bölümü Çiştiyye, ikinci anabölüm Kadiriyye, üçüncü ana bölüm Nakşibendiyye tarîkatlarının zikir duâ ve ilkelerinden bahseder. Türkçe'ye 20. yüzyıl Osmanlı Türkçesi ile çevirisi yapılan eserin, yazımında kullanılan temel kaynaklar, Kur'ân ve hadisdir. Mevlâna ve Hâfız'ın şiirlerine de konu olan Ziyâu'l-Kulûb, İmdâdullah et-Tehânevî'nin en önemli eseridir. GENERAL KINOWLEDGE Name - Surname : Adnan KAYA Branch : Teology Programme : Islamic Misticism Supervisor : Prof. Dr. Mustafa TAHRALI Degree Awarded and Date : Master- 2003-July and control

Ziyâü'l- Kulûb Tercümesi which was translated as Kalblerin Nûru veya Işığı, was written by Hindû sûfî İmdâdullah Et-Tehânevî and was translated into three languages; Arabic, Urdû and Turkish. Mohammed Esad Dede translated that book from Persion into Turkhisn. Are only two copies of the book among Turkey. One of the copies was written by Rik'a Writing of Ahmed Avni Konuk who was a disciple of Mohammed Esad Dede. This copy was kept in the Museum Konya Mevlâna at number 45/ 21. second copy was copied from A. Avni Konuk's and being kept in İstanbul Atatürk Library at number 105. and there is an other copy which was written Matbu Writing which was printed in Iran is now in İstanbul Süleymâniye Library, at Tahir Aga Department at 266/ 2 number. The book which generally includes İslâmic Zikir and Pray subjects, discusses about specifically Çiştiyye, Kadiriyye and Nakşibendiyye versions of Zikir, Pray and doa. In the first part of the book Çiştiyye is being discussed about; second part mentions Kadiriyye version, third part of it discusses about Nakşibendiyye version of zikir and doa. Main sources of the book that was translated into Turkish in 20th century are Quran and Hadiths. The book which was mentioned about in Mevlâna and Hâfız's poems is the most important writng of the author.
Keywords: Akâid ve Kelâm; Din; İslam Dini; Tasavvuf