Sosyal belediyecilik ve Üsküdar Belediyesi örneği - Hayırcı, Hüsamettin Hakan (My University, 2025)
Sosyal belediyecilik, dezavantajlı gruplara yönelik sosyal hizmet ve politikaların yerel yönetimler tarafından uygulanmasını ifade etmektedir. Bu bağlamda, Üsküdar Belediyesi’nin kadınlar, çocuklar, gençler, yaşlılar, engelliler ve işsiz bireyler gibi çeşitli toplumsal kesimlere sunduğu sosyal belediyecilik uygulamaları bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Kadınlara yönelik el emeği ürünlerinin pazarlanması, meslek ve hobi kursları ile psikolojik ve hukuki destek hizmetleri, kadınların ekonomik bağımsızlıklarını kazanması ve sosyal hayata etkin katılımını sağlamaktadır. Çocuklar ve gençlere yönelik eğitim programları, bilim merkezleri, spor faaliyetleri ve sosyal etkinlikler, kişisel ve bedensel gelişimlerini destekleyerek onların geleceğe umutla bakmalarına katkı sunmaktadır. İşsiz bireyler ise Üsküdar İstihdam Merkezi (ÜSİM) aracılığıyla iş ve meslek imkanları, mesleki eğitim kursları ve rehberlik hizmetlerine erişerek işsizlik sorunlarının hafifletilmesine destek olmaktadır. Yoksullukla mücadele kapsamında gerçekleştirilen maddi yardımlar, destek kartları ve gıda yardımları, ihtiyaç sahiplerinin ekonomik yükünü azaltmakta ve yaşam standartlarını iyileştirmektedir. Yaşlılara yönelik evde bakım, temizlik ve yemek dağıtımı gibi hizmetler, bu kesimin yaşam kalitesini artırmakta ve sosyal hayata katılımlarını kolaylaştırmaktadır. Engellilere yönelik olarak ise Engelsiz Yaşam Merkezi başta olmak üzere çeşitli destek hizmetleri sunulmakta, engellilerin toplumsal yaşama entegrasyonu teşvik edilmektedir. Söz konusu uygulamalar, Üsküdar Belediyesi’nin sosyal belediyecilik alanındaki katkılarını ve toplumsal refahın artırılmasındaki önemini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, nitel araştırma yöntemi benimsenerek yürütülmüş; veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın evreni İstanbul ili olarak belirlenmiş, örneklemi ise Üsküdar ilçesi ile sınırlandırılmıştır. Bu doğrultuda, Üsküdar Belediyesi’nde sosyal belediyecilik uygulamalarına dair bilgi ve deneyime sahip farklı birimlerde görev yapan 10 yönetici ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, Üsküdar Belediyesi dezavantajlı gruplara yönelik çok sayıda sosyal hizmet sunmakta; bu hizmetler toplumsal refaha katkı sağlasa da uygulamalarda süreklilik, kapsayıcılık ve koordinasyon eksiklikleri göze çarpmaktadır. Özellikle sosyal yardımlar bazı bireylerde bağımlılık riski oluşturmakta, sosyalleşme faaliyetlerinin ise tüm kesimlere ulaşmadığı görülmektedir. Belediyenin hizmetlerini daha planlı, katılımcı ve bütüncül bir yapıya kavuşturması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Social municipalism refers to the implementation of social services and policies targeting disadvantaged groups by local governments. In this context, the social municipalism practices of Üsküdar Municipality, which serve various social groups including women, children, youth, elderly, disabled, and unemployed individuals, constitute the foundation of this study. Services aimed at women, such as marketing handmade products, vocational and hobby courses, and psychological and legal support, facilitate their economic independence and active participation in social life. Educational programs, science centers, sports activities, and social events provided for children and youth support their personal and physical development, contributing to a hopeful outlook toward the future. Unemployed individuals benefit from employment opportunities, vocational training courses, and guidance services provided through the Üsküdar Employment Center (ÜSİM), thereby aiding in the alleviation of unemployment issues. Material aid, support cards, and food assistance provided within the scope of poverty alleviation reduce the economic burden on those in need and improve their living standards. Services such as home care, cleaning, and meal distribution enhance the quality of life for the elderly and facilitate their social participation. Various support services, primarily the Barrier-Free Living Center, are offered to disabled individuals to promote their integration into social life. These practices highlight the contributions of Üsküdar Municipality in the field of social municipalism and its significance in enhancing social welfare. This study was conducted using a qualitative research method, employing semi-structured interviews as the data collection tool. The research population was defined as Istanbul Province, while the sample was limited to the Üsküdar district. Accordingly, interviews were conducted with 10 managers from different departments within Üsküdar Municipality who possess knowledge and experience related to social municipalism practices. According to the findings, Üsküdar Municipality provides numerous social services to disadvantaged groups; although these services contribute to social welfare, shortcomings in continuity, inclusiveness, and coordination were observed. Notably, some social assistance programs pose a risk of dependency among beneficiaries, and socialization activities do not reach all segments of the population. It was concluded that the municipality’s services need to be developed into a more planned, participatory, and holistic structure.
Keywords: Belediyecilik; Local government; Social Municipality; Social Support; Sosyal Belediyecilik; Sosyal Destek Municipality; Uskudar (Istanbul, Turkey); Üsküdar (İstanbul, Türkiye); Üsküdar Belediyesi; Üsküdar Municipality; Yerel yönetimler