Üretimde otomasyon ve robot kullanımının artmasının istihdam ve vergi gelirleri üzerindeki etkisi - Seyman, Muhammed Ali (My University, 2019)
Bu tezin amacı; endüstri toplumundan enformasyon toplumuna geçilirken kullanılmaya başlanan yeni teknolojilerin, işsizlik üzerinde negatif etki yaratacağı ve teknoloji kaynaklı işsizliğin dolaylı vergi gelirlerini düşüreceğini ortaya koyarak, teknoloji kaynaklı işsizliğin vergi gelirleri üzerindeki olumsuz etkisini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda günümüzdeki teknolojik gelişmelerin sonucu olarak ortaya çıkan ve emek piyasasına ek olarak hayatımızın her alanına giren robotların ve robotlarla birlikte yapay zekanın nasıl vergiye tabi tutulacağı konusu tartışılarak, teknoloji kaynaklı işsizliğin yaratacağı vergi gelirlerindeki düşüşün azaltılması hedeflenmektedir. Birçok fütürist şuan için bu devrimin sadece olumlu yönlerini ön plana çıkarmaktadır. Sermaye sahipleri geçmişte olduğu gibi bugünde teknolojinin yaratacağı verimlilik ve katkılar üzerinde yoğunlaşmışken, teknolojiye ilgi duyan birçok kesim ise endüstri 4,0’ın sunduğu yeni imkan ve fırsatlar üzerine dikkati çekmektedir. Genel olarak literatürdeki çalışmalar da bunu destekler niteliktedir. Bununla birlikte endüstri 4,0’ın yaratacağı risklerin hem ulusal düzeyde hem de uluslararası düzeyde oluşturabileceği olumsuz sonuçlar üzerine yeterince akademik çalışma henüz mevcut değildir. Bu çalışmanın önemi; bilgi toplumuna geçiş sürecini de ifade eden Endüstri 4,0’ın özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin muhtemel yaşaması öngörülen üretimde otomasyon ve robot kullanımı neticesinde ortaya çıkacak olan ve bizim teknoloji kaynaklı işsizlik olarak adlandırdığımız, işsizlik ve buna bağlı gelir düşüşünün sonucu olarak oluşacak sosyal tepkileri azaltacak belki de tamamen ortadan kaldıracak alternatif bir vergilendirme modeli önermesidir. Yine bu vergilendirme modeline ilişkin mevzuattaki eksiklikler tartışılarak bu konuda yapılacak benzeri çalışmalara da referans olması hedeflenmektedir.Çalışmamızın konusunu oluşturan teknoloji kaynaklı işsizliğin oluşturacağı vergi gelirlerinde ki kaybın, yalnızca endüstri 4,0’ün üretkenlik, verimlilik ve büyümede yapacağı katkılar sonucu oluşan artan vergi gelirleriyle karşılanamayacağı hususuna dikkat çekilerek, yeni bir vergi türü olarak ifade edilen robot vergisinin bu vergi kaybına bir çözüm olup olmayacağı tartışılacaktır. Bununla birlikte yapay zekaya sahip robotların vergilendirilmesi halinde de mevcut durumun mali hukuk alanındaki yetersizliği ifade edilerek literatürdeki yapay zekaya sahip robotların vergilendirilmesi için mali hukuk alanındaki boşlukların da doldurulmasına katkı yapması hedeflenmiştir. Bu tezin amacı; endüstri toplumundan enformasyon toplumuna geçilirken kullanılmaya başlanan yeni teknolojilerin, işsizlik üzerinde negatif etki yaratacağı ve teknoloji kaynaklı işsizliğin dolaylı vergi gelirlerini düşüreceğini ortaya koyarak, teknoloji kaynaklı işsizliğin vergi gelirleri üzerindeki olumsuz etkisini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda günümüzdeki teknolojik gelişmelerin sonucu olarak ortaya çıkan ve emek piyasasına ek olarak hayatımızın her alanına giren robotların ve robotlarla birlikte yapay zekanın nasıl vergiye tabi tutulacağı konusu tartışılarak, teknoloji kaynaklı işsizliğin yaratacağı vergi gelirlerindeki düşüşün azaltılması hedeflenmektedir. Birçok fütürist şuan için bu devrimin sadece olumlu yönlerini ön plana çıkarmaktadır. Sermaye sahipleri geçmişte olduğu gibi bugünde teknolojinin yaratacağı verimlilik ve katkılar üzerinde yoğunlaşmışken, teknolojiye ilgi duyan birçok kesim ise endüstri 4,0’ın sunduğu yeni imkan ve fırsatlar üzerine dikkati çekmektedir. Genel olarak literatürdeki çalışmalar da bunu destekler niteliktedir. Bununla birlikte endüstri 4,0’ın yaratacağı risklerin hem ulusal düzeyde hem de uluslararası düzeyde oluşturabileceği olumsuz sonuçlar üzerine yeterince akademik çalışma henüz mevcut değildir. Bu çalışmanın önemi; bilgi toplumuna geçiş sürecini de ifade eden Endüstri 4,0’ın özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin muhtemel yaşaması öngörülen üretimde otomasyon ve robot kullanımı neticesinde ortaya çıkacak olan ve bizim teknoloji kaynaklı işsizlik olarak adlandırdığımız, işsizlik ve buna bağlı gelir düşüşünün sonucu olarak oluşacak sosyal tepkileri azaltacak belki de tamamen ortadan kaldıracak alternatif bir vergilendirme modeli önermesidir. Yine bu vergilendirme modeline ilişkin mevzuattaki eksiklikler tartışılarak bu konuda yapılacak benzeri çalışmalara da referans olması hedeflenmektedir.Çalışmamızın konusunu oluşturan teknoloji kaynaklı işsizliğin oluşturacağı vergi gelirlerinde ki kaybın, yalnızca endüstri 4,0’ün üretkenlik, verimlilik ve büyümede yapacağı katkılar sonucu oluşan artan vergi gelirleriyle karşılanamayacağı hususuna dikkat çekilerek, yeni bir vergi türü olarak ifade edilen robot vergisinin bu vergi kaybına bir çözüm olup olmayacağı tartışılacaktır. Bununla birlikte yapay zekaya sahip robotların vergilendirilmesi halinde de mevcut durumun mali hukuk alanındaki yetersizliği ifade edilerek literatürdeki yapay zekaya sahip robotların vergilendirilmesi için mali hukuk alanındaki boşlukların da doldurulmasına katkı yapması hedeflenmiştir.

The aim of this thesis is to reveal the negative impact of technology-induced unemployment on tax revenues by revealing that new technologies started to be used while passing from industrial society to information society will have a negative impact on unemployment, and that technology-induced unemployment will reduce indirect tax revenues. For this purpose, it is aimed to reduce the decrease in the tax revenues to be created by technology-induced unemployment by discussing the taxation of robots that come into existence as a result of the technological development recently and enter into every field of our life in addition to the labor market as well as artificial intelligence together with the robots. Many futurists now highlight only the positive aspects of this revolution. While capital owners have focused on the efficiency and contributions to be created by technology today as in the past, many sectors interested in technology draw attention to the new opportunities and occasions offered by the industry 4,0. In general, the studies in the literature also support it. However, there are not enough academic studies on the negative consequences of the risks to be created by the industry 4.0 at both national and international level. The importance of this study is to propose an alternative taxation model which will reduce or perhaps will completely eliminate the unemployment that we call as technology-induced unemployment as a result of Industry 4.0 which also means process of passing to information society i.e. use of automation and robot in the production which is expected to be possible, especially in underdeveloped and developing countries, as well as social reactions which will result from income decrease correspondingly. It will be remarked that the loss in tax revenues to be created by technology-induced unemployment, which is the subject of our study, cannot be met by the increasing tax revenues resulting from the contributions of industry 4.0 to productivity, efficiency and growth and it will be discussed whether robot tax, which is expressed as a new tax type, will be a solution to this tax loss. However, in the case of taxation of robots with artificial intelligence, it is aimed to contribute to the filling of gaps in the field of financial law in order to tax the robots with artificial intelligence in the literature by expressing the inadequacy of the current field of financial law.
Keywords: Endüstri 4.0; Finance; Maliye; Robot Tax; Robot Vergisi Industry 4.0; Tax Revenue; Vergi Gelirleri