TSMK EH. 247 envanter numaralı eserin tezyînî açıdan incelenmesi - Alturan, Aslıhan (My University, 2023)
XIV. yüzyıl kitap sanatları açısından farklı ve yeni özelliklerini içinde barındığı bir dönem olmuştur. Hükümdarlar, vezirler, hükümdarlarının eşleri tarafından yaptırılan çok sayıda eser günümüzde farklı müze ve kütüphanelerde muhafaza edilmektedir. Tezimizde Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Emanet Hazinesi 247 envanter numaralı mushafın tezyini özellikleri incelenerek mushafın hazırlandığı dönemin sanat anlayışı üzerinden değerlendirilir. Bu tezin amacı incelediğimiz eserin imzasız olması nedeniyle farklı kütüphane ve müzelerde bulunan diğer nüshalarının izi sürülerek bezemelerin mukayese edilmesi ışığında eserin hazırlandığı dönemdeki diğer bezeme alanları ile ilişkisini keşfetmektir. Çalışmamız sekiz ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde eserin hazırlandığı dönem olan İlhanlı Devleti siyasi tarihine genel bir giriş yapılarak Olcaytu Han öncesi dönem ve Olcaytu Han dönemi siyasi tarihi ele alınmıştır.İkinci bölümde İlhanlı Devleti Olcaytu Han dönemi kültür ortamı hakkında bilgi verilerek mimari, seramik ve çini ve kitap sanatları ve sanatkârlar hakkında elde edilen bilgiler aktarılmıştır.Üçüncü bölümde eserin genel özellikleri olan kitap kabı özellikleri ve mücellidi, hat özellikleri ve hattatı, tezhip özellikleri ve müzehhibi hakkında bilgiler yer almaktadır. Dördüncü bölümde eserin dünya kütüphanelerdeki diğer nüshaları incelenmiştir. Beşinci bölümde eserin tezyînatına dair resimler, tablolar ve analiz çizimleri yer almıştır. Altıncı bölüm olan değerlendirmede eserin imzalı diğer nüshası olan eser hazırlandığı dönemle aynı tarihlerde üretilen diğer yazma eserlerin tezyînatı ile karşılaştırma yapılarak benzerlikler ve farklılıklar incelenmiştir. Aynı zamanda eserin üretildiği dönemde üretilen diğer yazma eserler, mimari, ahşap, tekstil ve metal eserler üzerinden değerlendirilmiştir. Sonuç kısmında, TSMK EH. 247 envanter numaralı eserin tezyînatına dair öne çıkan unsurlar ve hazırlandığı dönemin bezeme alanları ile tezyînî açıdan üslup bağı ortaya konmuştur.

The XIVth century was a period in which different and new features were incorporated in terms of book arts. Many works commissioned by the rulers, viziers and wives of the rulers are preserved in different museums and libraries today. In our thesis, the illumination features of the Topkapı Palace Museum Library Safety Treasury 247 inventory numbered mushaf are examined and evaluated through the artistic understanding of the period in which the mushaf was prepared. The aim of this thesis is to discover the relationship between the work and other decoration areas in the period in which it was prepared in the light of the comparison of the ornaments by tracing other copies in different libraries and museums due to the unsigned work. Our study consists of eight main chapters. In the first chapter, a general introduction to the political history of the Ilkhanid State, the period in which the work was prepared, and the political history of the pre-Oljaytu Khan period and the Oljaytu Khan period are discussed.In the second chapter, information about the cultural environment of the Oljaytu Khan period of the Ilkhanid State is given and information about architecture, ceramics and tile and book arts and craftsmen is given.In the third chapter, information about the general characteristics of the work, book cover features and mücellidi, calligraphy features and calligrapher, illumination features and musician are given. In the fourth chapter, other copies of the work in world libraries are analysed. The fifth chapter contains illustrations, tables and analyses of the illumination of the work. In the sixth chapter, which is the evaluation, the similarities and differences are analysed by comparing the illumination of other manuscripts produced in the same period with the other signed copy of the work. At the same time, other manuscripts produced in the same period were evaluated through architectural, wooden, textile and metal artefacts. In the conclusion section, the prominent elements of the ornamentation of the work numbered TSMK EH. 247 inventory and its stylistic connection with the ornamental areas of the period in which it was prepared are presented.
Analysing the work numbered TSMK EH. 247 in terms of decoration
Keywords: Anonymous Baghdad Quran; Aybak; Bağdat Mushafı Ilkhanid; Geometric pattern; Geometrik desen; Illumination of books and manuscripts, Turkish; İlhanlı Dönemi; illumination; Muhammed b. Aybak b. Abdullah; Tezhip; Tezhip, Kitaplar ve el yazmalarının, Türk