2000 sonrası İsrail-Çin Halk Cumhuriyeti ilişkilerinin Ortadoğu siyasetine etkisi - Durukan, Şeyma (My University, 2025)
2000 sonrası İsrail-Çin Halk Cumhuriyeti ilişkilerinin Ortadoğu siyasetine etkisi Çin Halk Cumhuriyeti ve İsrail; siyasi, ekonomik ve askeri ilişkileri Soğuk Savaş yıllarına dayanan iki önemli aktördür. XX’nci yüzyılın sonundan itibaren Pekin yönetimi uluslararası sistemde ekonomik, siyasi ve askeri olarak yükselmekte olan bir güç olarak öne çıkmıştır. Bu durum ise Çin’in İsrail ile olan ilişkilerini etkilemeye başlamıştır. Çin Halk Cumhuriyeti, 2013 yılında Kazakistan’ın başkenti Astana’da deklare etmiş olduğu Kuşak Yol Girişimi çerçevesinde İsrail ile ulaşım, altyapı, teknoloji, inovasyon, iletişim ve tarım gibi alanlarda ilişki ve işbirliklerini geliştirmiştir. Bununla birlikte 2000’li yılların ilk çeyreğinde Çin Halk Cumhuriyeti, Ortadoğu bölgesinde Tel Aviv yönetimi tarafından meydana getirilmiş veya ilişkisi olduğu sorun alanlarına yönelik üyesi olduğu kuruluşlar olan Birleşmiş Milletler (BM), Şangay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve BRICS+ aracılığı dış politika tutumunu geliştirmiştir. Bu çalışmada İsrail ve Çin Halk Cumhuriyeti arasındaki siyasi, ekonomik ve askeri ilişkiler, uluslararası sistemin çift kutuplu bir yapıda olduğu Soğuk Savaş dönemi ve 2000’li yıllarda ise Kuşak Yol Girişimi ve Ortadoğu bölgesinde İsrail ile bağlantısı olan İsrail-Filistin Sorunu, İran Nükleer Krizi ve Suriye İç Savaşı boyunca ve hala devam etmekte olan Golan Tepeleri’ndeki İsrail işgali ve silahlı eylemleri gibi sorunlar bağlamında ele alınmıştır. Bu kapsamda bu tez araştırmasında İsrail ve Çin Halk Cumhuriyeti arasındaki siyasi, askeri ve ekonomik ilişkiler öncelikle iki kutuplu yapının hâkim olduğu Soğuk Savaş döneminde ve 2000’li yıllar boyunca Amerika Birleşik Devletleri’nin İsrail’e önce askeri ardından da Kuşak Yol Girişimi çerçevesindeki altyapı ve ulaşım projelerinde uygulamış olduğu baskılar çerçevesinde ele alınmıştır. Bilahare İsrail’in bir parçası ve ilişkisi olduğu İsrail-Filistin Sorunu, İran Nükleer Krizi ve Suriye’nin Golan Tepeleri’ndeki eylemlerine karşı başkent Pekin’in üyesi olduğu BM, ŞİÖ ve BRICS+ karar ve bildirilerinde işaret edilen dış politika çizgisinin çalışılması hedeflenmiştir. İşbu tez araştırmasının savı, 2000’li yılların ilk çeyreğinde, gelişmekte olan bir güç ve son dönemde Ortadoğu’daki angajmanlarını artırmış olan Çin Halk Cumhuriyeti’nin bölgede ihtiyaç duyduğu barış, güvenlik ve istikrar olgularına zarar veren en önemli aktörün İsrail ve bölgenin barış, güvenlik ve istikrarını bozan olayların da İsrail ile ilişkili sorunlar olduğu yönündedir.

The impact of Israel China relations to the Middle east policy after 2000s The People’s Republic of China and Israel are two important actors whose political, economic and military relations are based on the Cold War years. Since the end of the 20th century, Beijing administration came forward as an economic, political and military rising power in the international system. This situation began to affect the relations of China with Israel. In the framework of the Belt and Road Initiative which was declared in Astana the capital of Kazakhistan, the People’s Repulic of China improved its relations and cooperations with Israel in the areas like transportation, infrastructure, technology, innovation, communication and agriculture. However, in the first quarter of 2000s the People’s Republic of China developed foreign policy stance over international institutions of that it is member of the United Nations (UN), the Shanghai Corporation Organisation (SCO) and BRICS+ in the Middle East region in related to the problem fields which were created by Tel Aviv administration or related to it. In this study, political, military and economic relations between Israel and the People’s Republic of China are dealt in the context of the Cold War in which the international system was bipolar and the Belt and Road Initiative and the problems which have connections with Israel like Israel-Palestine Problem, Iran Nuclear Issue and Israel’s ongoing occupation and armed actions which continued during the Syrian Civil War in the Golan Heights. Within this scope, in this dissertation study, firstly political, military and economic relations between Israel and the People’s Republic of China were discussed in the framework of the Cold War period that is the bipolar structure dominated the international system and then during the 2000s which the United States of America have forced Israel first in the military then infrastructure and transportation projects in the framework of the Belt and Road Initiative. Afterwards, it was aimed to study the foreign policy road of Beijing which was indicated in the UN, SCO and BRICS+ desicion and declerations of which the capital of Beijing is member of against the problems which Israel is part of or related to like Israel-Palestine Problem, Iran Nuclear Issue and actions of Israel in Golan Heights of Syria. Hereby this thesis dissertation’s argument is that harms the peace, security and stability that the People’s Republic of China a developing power that has recenly increased its engagements in the Middle East needs in the region is Israel and the incidents are problems related to Israel.
The impact of Israel China relations to the Middle east policy after 2000s
Keywords: China; Çin; Çin Halk Cumhuriyeti; Dış ilişkiler; Foreign relations; International System; Israel; İsrail; Kuşak Yol Girişimi; Middle East; Ortadoğu; People’s Republic of China; Uluslararası Sistem; United Nations