18. yüzyıl yazılı anayasacılığın ortaya çıkışında mülkiyet ve vergi - Bozoklu, Mustafa (My University, 2022)
Britanya Parlamentosu tarafından kabul edilen ve kolonilerden gelir elde etme amacı güden 1765 tarihli Damga Yasası’nın Parlamento’da temsiliyeti bulunmayan kolonistler tarafından yoğun bir şekilde eleştirilmesi sonrasında başlayan tartışmalar, Amerika ile Britanya arasında büyük bir anayasal krize neden olacaktır. Bu kriz, Britanya Kral’ının yetkilerine, Parlamento’nun yetkilerine, Britanya Anayasası’nın belirsizliği ve sonrasında yazılı bir anayasaya olan ihtiyaca, kolonilerin hukuki statüsüne dair pratik tartışmaları gündeme getirdiği gibi; başta temsiliyet ve vergilendirme yetkisi arasındaki ilişki, mülkiyet hakkının yasama ve özgürlük ile olan felsefesi bağlantısı, İskoç ve İngiliz Aydınlanması, Protestan inanış biçimi, aristokrasiye yönelik eleştiriler, federalizm tipi yönetim ekseninde adem-i merkeziyetçilik, sosyal sözleşme kuramı gibi başlıkları da içerisinde barındırmaktadır. Her ne kadar İngiliz atalarının hukuki ve siyasi kavramları ile düşünseler de, bu kavramlara kendi dönemi içerisinde Şanlı Devrim sonrası ortaya çıkan mutlak parlamento düşüncesine karşı yeni anlamlar yükleyen kolonistler, bir dönemin yerleşik düzenine karşı gerçekleşen İngiliz devrimlerini çok daha radikal bir noktaya taşıyacaklar ve Britanya’ya karşı bağımsızlıklarını ilan etmelerinden sonra tarihin ilk yazılı anayasasını yürürlüğe koyacaklardır. 18. yüzyıl Amerikan anayasacılığı 17. yüzyıl Britanya’sında meydana gelen olaylar ve bu olaylar sırasında yapılan tartışmalar ışığında şekillenmiştir. Daha doğrusu Amerikan Devrimi gerçekleşirken ve onun nihai eseri olan Amerikan Anayasası kaleme alınırken Amerikalıların zihinlerindeki kavram örgüsünün, psikolojik dürtülerin ve siyasal motivasyonların arka planında atalarının 17. yüzyılda Britanya’dan Amerika’ya getirdiği yasalar, gelenekler, düşünceler, öfkeler ve özlemler vardı. Bu nedenle çalışmamızın ilk bölümünü Anglo-Sakson anayasacılığının bu iki yüzyıl arasındaki kıtalararası geçişkenliğinin boyutlarını ortaya çıkarmak amacıyla görece uzun bir şekilde 17. yüzyıl Britanya anayasacılığının tarihine ayırdık. Birinci bölümle aynı doğrultuda “insan, hak ve kurumlar” bağlamında ele aldığımız Amerikan anayasacılığı ise ikinci bölümde yer almaktadır. Bu bölümde Amerikan anayasacılığı, İngiliz anayasal gelenekleri, doğal hak düşüncesi ve cumhuriyetçi siyasal kültür gibi farklı veçheleriyle bir arada ele alınarak çok kapsamlı bir okumaya tabi tutulmuştur.

The discussions that started after the Stamp Act of 1765, which was accepted by the British Parliament and aimed to generate income from the colonies, was intensely criticized by the colonists who did not have representation in the parliament, will cause a major constitutional crisis between America and England. As this crisis brought to the fore practical debates over the powers of the British king, the powers of Parliament, the ambiguity of the British Constitution and later the need for a written constitution, the legal status of the colonies; It also includes topics such as the relationship between representation and taxation authority, the philosophy of property right with legislation and freedom, the Scottish and English Enlightenment, the Protestant belief style, criticisms of aristocracy, decentralization in the axis of federalism type administration, and social contract theory. Although they thought with the legal and political concepts of their British ancestors, the colonists, who gave new meanings to these concepts against the idea of absolute parliament that emerged after the Glorious Revolution, will carry the British revolutions that took place against the establishment of a period to a much more radical point. After declaring their independence against , they will put into effect the first written constitution in history. 18th century American constitutionalism was shaped in the light of the events that took place in 17th century Britain and the debates during these events. More precisely, while the American Revolution was taking place and its final work, the American Constitution, was being written, there were laws, traditions, thoughts, angers and aspirations that their ancestors brought to America from Britain in the 17th century, in the background of the conceptual pattern, psychological impulses and political motivations in the minds of Americans. Therefore, we devoted the first part of our study to the relatively long history of 17th century British constitutionalism in order to reveal the dimensions of the transcontinental transitivity of Anglo-Saxon constitutionalism between these two centuries. The American constitutionalism, which we have discussed in the context of human, rights and institutions in line with the first part, is included in the second part. In this section, American constitutionalism, British constitutional traditions, natural rights thought, and republican political culture are discussed together with its different aspects and subjected to a very comprehensive reading.
Keywords: amerikan anayasası; amerikan devrimi; colony; common law; cumhuriyetçilik american revolution; glorious revolution; Kamu hukuku; koloni; levellers; mülkiyet; property; Public law; republicanism; şanlı devrim; tax; the constitution of america; vergi