İşletmelerde örgütsel adalet ve örgütsel güven değişkenlerinin politik davranış algısı ve işbirliği yapma eğilimine etkisini inceleyen bir çalışma - Günaydın, Sezer Cihan (My University, 2001)
Bu çalışmanın amacı, örgütlerde ödüllerin dağılımına ilişkin adalet(distributive justice) ile bu ödüllerin dağıtılması kararının alınması sürecinde kullanılan prosedür ve uygulamalardaki adalet algısının (procedural justice), örgütlerde çalışanların üst'lerine ve yönetime duydukları güvenle ilişkisini inceleyerek; örgütsel adalet algısının bir fonksiyonu olduğunu öngördüğümüz örgütsel güvenin, çalışanların işbirliği yapma davranışları (cooperative behaviour) ve politik davranış algıları (political behaviour perceptions) üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Araştırmada ilk olarak, karar verme sürecinde kullanılan prosedürleri ve aldıkları ödülleri adil olarak algılayan çalışanların, üstlerine ve örgüt yönetimine daha çok güven duyacakları öngörülmüştür. Ayrıca, örgütsel adalet algısı ve güven arasındaki ilişkinin de, çalışanların politik davranışı algılama ve dolayısıyla politik davranışa girme eğilimlerini azaltacağı ve adalet duygusuyla beslenmiş, güvenin hakim olduğu bir örgüt ikliminde birbirleriyle daha çok işbirliği yapma eğilimi içinde olacakları varsayılmıştır. Araştırmada bulgular, İstanbul'da tekstil sektöründe faaliyet göstermekte olan 3 firmanın çalışanlarından toplanmıştır.Araştırmaya katılan toplam denek sayısı 81'dir. Bulgular uygulamaya ilişkin adalet değişkeninin üst'e güven ve yönetime güven değişkenlerini anlamlı bir şekilde açıkladığını doğrulamaktadır. Ödül dağılımına ilişkin adaletin ise güven faktörlerinin açıklamasına anlamlı bir katkıda bulunmadığı görülmüştür. Araştırma modelinde yer alan ilk bağımlı değişken olan politik davranış algısının üzerinde özellikle yönetime güven ve üst'e güven faktörlerinden etkilendiği ve bu faktörlerin politik davranış algısını anlamlı bir şekilde açıklayabildiği görülmüştür. İşbirliği yapma davranışını açıklamada ise, çalışma arkadaşlarına duyulan güvenin oldukça önemli bir açıklayıcı güce sahip olduğu bulunmuştur. İşbirliği yapma davranışı üzerinde açıklayıcı güce ve etkiye sahip diğer önemli değişkenler de uygulamaya ilişkin adalet algısı ve yönetime güven değişkenleri olmuştur.

The purpose of this study is to search the relationship of distributive justice ( the justice concept about the distribution of rewards in an organization) and procedural justice (the fairness of procedures and processes in which desicions are taken) with trust in supervisor and trust in organization; and to see the effect of organisational trust variables on political behaviour perception and cooperative behaviour of workers. The first assumption of this study is that the more employees perceive fairness in the rewards which they have taken (the more there is distributive justice) and the more they perceive that there is fairness in procedures and processes used in desicion making(the more there is the perception of procedural justice), their trust in supervisor and their trust in management and organization will be higher. In a simplistic way there is a positive correlation between organisational justice and organisational trust variables. Secondly, it is assumed that the higher the trust in supervisor and trust in management, the lower will be the political behaviour perceptions of employees. Our last assumption is that the higher is the perception of trust that is supported by justice perception, the higher will be the cooperative work inclinations of the employees. The data were collected from the employees of 3 firm, fuctioning in textile industry. 81 employees participated in the research. The results indicate that procedural justice has an explanatory power on variables of trust in supervisor and trust in management. However, distributive justice has no explanatory power on trust in management and trust in supervisor. Another finding of the research is that trust in management and trust in supervisor contribute significantly to the explanation of political behaviour perception. Lastly, it was found that trust in co-workers, procedural justice and trust in management also have an explanatory power on cooperative work inclination of the employees.
Keywords: Örgütsel Davranış; Örgütsel Değişim