Üniversite öğrencilerinin okuma alışkanlıklarını belirleyen etmenler - Yıldız, Ali (My University, 2000)
Butun diğer insanlar gibi üniversite öğrencileri de, belli bir toplumsal bütünün parçaları olarak, içinde yaşadıkları bu toplumsal bütünün ekonomik, politik ve kültürel özelliklerinden etkilenirler. Toplumsallaşma olarak ta adlandırılan bu süreçten en fazla etkilenen varlık ise bu toplumsal bütünün en küçük organik birimi olan bireydir. Toplumsal yapıda gerçekleşen her türlü değişiklik bireyde yankısını belli bir davranış modeli geliştirme biçiminde bulmaktadır. Okuma alışkanlığı da bireyin içinde yaşadığı toplumsal yapıdaki bu değişimlere bağlı olarak şekillenmektedir. Toplumlar arası ilişkiler dolayımsız olmasa da, dolayımlı olarak bireyleri etkilemektedir. Bu bağlamda, küresel düzeyde eskisinden daha yoğun ve etkin biçimde uluslar, ağırlıklı olarak ekonomik ilişkiler kurmaktadır. Bugün için yerel yönetimleri, o yönetimlerde var olan kültürel yapıları en çok etkileyen ilişkiler, eskisinden farklı emperyalist bir yönelim biçiminde küreselleşme kavramı içinde anlam kazanmaktadır. Medya da küresel kapitalizmin yaptığı her hareketi, attığı her adımı tez zamanda en küçük yerel birime ileterek, o yerel birimde yer alan bireylerin yeni davranış modelleri geliştirmelerine neden olmaktadır. İşte yerel bir yönetim birimi olarak Türkiye de böyle bir uluslar arası ilişkinin dolayımsız etkisi altındadır. Bu tez boyunca, evrensel ölçütlerdeki her tür değişikliğin, Türkiye'de gerek toplumsal gerekse bireysel düzeyde yarattığı sonuçların hem bir betimlenmesi hem de irdelenmesi yapıldı. Bugünkü Türk toplumunun ekonomik, sosyal ve ideolojik yapısının böyle bir eleştirel çözümlenmeye tabi tutulmasının biricik nedeni, bazı üniversitelerde okumaya dair öğrencilere uygulanan ankete yansıyan sonuçları anlamlandırmaktı. Bu anketle elde edilen sonuçlar, üniversiteli öğrencilerin okur niteliğinin toplusal nitelikle benzerlik taşıdığını bize göstermektedir. Türk toplumunun özellikle kültürel ve siyasal yapısındaki çarpık kaotik durum, okur olarak bireyin de yapında var olduğu gözlenmektedir. Örneğin, eğitim kurumlarımız kişilik olarak bağımlı, niteliksiz, özgür düşünemeyen, tembel ve kolaycı toplumsal bireyler yetiştirmektedir. Yarışmacı yeni ekonomik dizge içinde birey, aşırı tüketime (tüketim kültürü) yönlendirilerek, kendi kültürel değerlerinden uzaklaştırılmıştır (yabancılaşma). Eğitim kurumlarında yetersiz bir biçimde yetiştirilen öğrenciler, bir de içinde yaşadıkları toplumsal değerlere yabacılaşınca, ortaya doğru-dürüst bir okuma alışkanlığı olmayan, okuma edimini ders çalışmakla eş sayan ve en kötüsü, okumayı bir boş zaman edimi ya da uğraşı olarak değerlendiren sayısız insan karşımıza çıkmaktadır. Sonuç olarak, toplumsal yapının şekillendirmiş olduğu eğitimli Türk okurunun genel profilini ortaya çıkarmak için, bu okur üzerinde etkili olan kültür, ekonomi ve ideoloji gibi etmenlerin betimlenmesi ve irdelenmesi gerekmekteydi. Böylece, Türkiyeli okurların neden köklü bir okuma alışkanlığı kazanamadıkları açıklanabilecekti. Bu tez işte bunu araştırmaktadır...

The University students like all other people being the part of a social community are influenced by the economical, political and cultural status. This process is called socialisation and the minimalist entity who is mostly influenced by this process is the individual. The various changes in the social structure find its ways in a specific development of behaviour model. The habit of reading is also shaped by the changes that is going on in the social structure in which the individual lives. The relations between societies may not be directly but indirectly influences the individual. In this context, nations on a global level more intensely and actively establishes mostly economical bonds. Recently, the relations that influence the local administrations and the cultural structures that exist in them as a different imperialistic tendency, different than the former form, gain a meaning in the concept of globalism. Media, transmits every movement and every step that global Kapitalism goes through, to the minute loccal unit and causes to develop new behaviour models that take place in this local unit. Thus, Turkey as a local administrative unit is under the effect of such an international relation. Throughout this thesis, every change in universal criteria which causes the result of every change in Turkey is discussed and described based on bopth social and individual level. The unique reason behind a critical analysis of economical, social and ideological structure of Turkish society is to drive a meaning from a questionaire on reading applied to university students. The results induced from this questionaire demonstrate the similarity between the university students aa a reader quality and the social quality. The chaotic situation of Turkish society especially in cultural and political structure exists in the structure of individual as a reader. For example, our educational institutions raise social individuals that are inadequate, unable to think independently, and lazy characters. In a new competitive economical systtem, the individual is directed to vast consumption and alienated from his/ her cultural values. Students educated inadequately in the institutions. Moreover, they were alienated to the social values of the society in which they live. Thus, this produces innumerous people who do not have a proper reading habit, who equates reading to studying and the worst of all they assess reading as a past time activity. As a result, in order to foreground the general profile of educated Turkish readers, it was obligatory to describe and discuss the factors like culture, economy and ideology which have an influence on this reader. All in all, ıt can be explained why Turkish readers do not attain a sound reading habit and this thesis is searching this...
Keywords: Okuma Alışkanlığı; Okuma Merakı_Türkiye; Üniversite Öğrencileri