The medıatıng role of psychologıcal empowerment on the relatıonshıp between partıcıpatıve organızatıonal clımate, self effıcacy and ındıvıdual performance behavıors - Taştan, Seçil Bal (My University, 2011)
Bu çalışma, katılımcı örgüt iklimi ve öz yeterlilik algısının bireylerin performans davranışları ile ilişkilerini ve bu ilişkide algılanan psikolojik güçlendirmenin ara değişken rolünü incelemektedir. Çalışmanın kuramsal çerçevesi, katılımcı örgüt iklimi ve

yeterlilik algısının bireylerin performans davranışları ile ilişkilerini incelemek ve psikolojik güçlendirme algısının çok boyutlu bir yapı olarak bu ilişkideki ara değişken etkisini belirlemek üzere oluşturulmuştur. Literatürde bireysel performans davranışları rol içi ve rol ötesi performans davranışları kapsamında önemli birer konu olarak incelenmiştir. Yapısal güçlendirme ve katılımcı örgüt iklimi daha önceki çalışmalarda bireysel performansı yükseltebilen bir yönetim uygulaması olarak ele alınmış ancak bu çalışmalar da daha çok kavramsal mantık üzerinde yoğunlaşmış ve yeterince ampirik bulguya ulaşılamamıştır. Ayrıca, bireylerin performans davranışlarını olumlu yönde etkileyen bir diğer güçlendirme türü olarak psikolojik güçlendirme, özellikle Türkiye'de sağlık sektöründe yeterince araştırılmamıştır. Bununla birlikte, psikolojik güçlendirme algısının gerek sağlık sektörü gerekse farklı sektörlerde çok kapsamlı ilişkiler çerçevesinde incelenmediği görülmüştür. Tüm bu nedenlerle, bu çalışmada katılımcı örgüt iklimi ve öz yeterlilik algısının bireylerin performans davranışları ile ilişkileri ve bu ilişkide algılanan psikolojik güçlendirmenin ara değişken rolünü incelenmiştir. Aynı zamanda, bu ilişkilerin rol belirsizliği, performans sonuçları ile ilgili risk algısı ve hedef yapısı algısı gibi şartlı değişkenlere göre nasıl farklılaşmakta olduğu araştırılmıştır. Bu bağlamda, bu çalışmada psikolojik güçlendirme algısını ölçmek amacıyla, Türkiye-İstanbul'da faaliyette bulunan sağlık örgütlerinde nitel ve nicel araştırma yöntemleri uygulanarak bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, sağlık örgütlerinde bireysel performans davranışları kapsamında rol içi ve rol ötesi performans davranışlarını tespit etmek ve bir ölçüm aracı geliştirmek üzere çalışma yapılmıştır. İstanbul'da bulunan sağlık örgütlerinde yürütülen bu çalışma sonucunda 600 adet hemşirelerden ve 350 adet doktorlardan olmak üzere anket formları elde edilebilmiştir. 350 doktor hemşirelerin rol içi performans davranışlarını çoklu kaynak prensibi kapsamında değerlendirmişlerdir. Çalışmanın hipotezlerini test etmek ve araştırma modelindeki ilişki yapılarını değerlendirebilmek üzere elde edilen bilgiler SPSS istatistiksel program kullanılarak analize tabi tutulmuştur. Psikolojik güçlendirme algısı konusunda daha önceki çalışmaların öne sürmüş olduğu bulguları daha ileri aşamaya taşıyabilecek şekilde bu çalışmanın önemli bulguları olduğu görülmüştür. Özellikle, bu çalışma psikolojik güçlendirme algısını çok boyutlu ele almış ve yürütülmüş olan emik bir çalışma ile kavramın nasıl boyutlandığını ortaya koymuştur ve bu kavramın ölçümlenmesi için yeni bir ölçüm aracı geliştirilmesine katkı sağlamıştır. Türkiye bağlamında yapılan bu araştırma neticesinde psikolojik güçlendirme algısının önceki standart boyutları ve emik bulgularla elde edilen orijinal boyutları kapsadığı görülmüştür. Aynı zamanda, psikolojik güçlendirme algısı için olduğu gibi, rol ötesi davranışların boyutlandırılmasında da bulgulara ulaşılmıştır. Bu çalışma sonucunda, sağlık örgütleri bağlamında, katılımcı örgüt iklimi ve öz yeterlilik algısının bireylerin performans davranışları ile ilişkilerinde algılanan psikolojik güçlendirmenin ara değişken rolünün olduğu tespit edilmiş ve bununla birlikte, algılanan rol belirsizliğinin, performans sonuçları ile ilgili risk algısının ve hedeflerin yapısının psikolojik güçlendirme ile rol içi ve rol ötesi performans davranışları arasındaki ilişkide düzenleyici rolleri belirlenmiştir. Katılımcı örgüt iklimi, Öz-yeterlilik, Bireysel performans davranışı, Psikolojik güçlendirme, Rol-İçi performans davranışları, Rol-Ötesi performans davranışları, Rol belirsizliği, Performans sonuçları ile ilgili risk algısı, Hedeflerin yapısı algısı ABSTRACT This study is about the influence of participative organizational climate in an organization and self-efficacy perception of individuals on the individuals’ performance behaviors and the mediating role of psychological empowerment. The conceptual framework of the study was developed to examine the relationships between participative organizational climate and self-efficacy and performance behaviors with the intervention of the multi-dimensional conceptualization of psychological empowerment. Individual performance behaviors at both the in-role and extra-role constructs have been examined as one major topic in the literature. Structural empowerment with the form of participative climate has been emphasized as one management practice to increase individual performance, but the literature has mainly focused on the conceptual logic and has rarely provided evidence of this relationship. Additionally, psychological empowerment, which is another empowerment approach to increase performance behaviors in the nursing context, has been rarely studied in Turkey. Furthermore, an integrative model of psychological empowerment has infrequently been ever examined in either the nursing context or other sectors. Based on these limitations, this study examined the relationship between the psychological approach to empowerment and participative climate, self-efficacy and individual performance behaviors which has been seldom studied as an outcome of psychological empowerment in nursing under conditions of contingent factors, i.e., role ambiguity, perception of risk related to performance outcomes, and perception of goal structure. With that respect, both qualitative and quantitative research techniques were implemented within private health care entities across Istanbul, Turkey in order to develop a “psychological empowerment Scale”, Besides, “individual performance behaviors scales” were developed to measure performance behaviors in terms of in-role and extra-role behaviors with a concentration to nursing context. The sampling frame was drawn from private hospital nurses working in Istanbul, which is the largest city in Turkey. Of the total 600 questionnaires of nurses and 350 questionnaires of doctors, the usable data sets were obtained. 350 doctors participated in this research to evaluate their nurses’ individual in-role performance behaviors for the purpose of multiple source principle. The analyses of data to test the research hypotheses, which were developed in the measurement and structural models, were conducted using statistical techniques with SPSS. Moving forward our understanding of an integrative model of psychological empowerment, this study provided empirical evidence grounded in a theoretical framework. In particular, this study examined the dimensionality regarding several of the study constructs and development of an emic based psychological empowerment perception scale. The research has reported that the psychological empowerment perception in Turkish context was composed of standard dimensions and original dimensions. Additionally, new findings were found in the psychological cognition of empowerment and extra-role performance behavior components. This study not only reported that psychological empowerment mediates the relationship between participative organizational climate and self-efficacy perception and in-role and extra-role performance behaviors, but also supported the moderating effects of contingent variables; role ambiguity, perception of risk related to performance outcomes, and perception of goal structure on the relationship between psychological empowerment and in-role and extra-role behaviors. Overall, the findings supported that participative climate and self-efficacy perception are the antecedents of psychological empowerment and role ambiguity, perception of risk related to performance outcomes, and perception of goal structure may be factors in influencing the effect of psychological empowerment on individual performance behaviors in nursing context. Key Words: Participative organizational climate, Self-efficacy, Individual performance behaviors, Psychological empowerment, In-Role performance behaviors, Extra-Role performance behaviors, Role ambiguity, Perception of risk related to performance outcomes, Perception of goal structure
Keywords: İşletme; Örgütsel Davranış; Performans Değerlendirme; Yönetim