Uluslararası Ticaret’te risk yönetimi - Polat, Ali, 1944- (My University, 2007)
Uluslararası Ticaret; piyasalar, kurumlar, araçlar ve risk yönetimi ile birlikte tarih boyunca gelişen bir yapı oluşturarak günümüze kadar gelmiştir. Bu yapı içinde uluslararası ticaret ulusal ve uluslararası düzenlemeler çerçevesinde ve karmaşık bir süreçte gerçekleştirilmektedir. Sürecin gerçekleşme aşamasında yer alan aktörler, sözleşmeler, ödeme yöntemleri, teslim şekilleri, belgeler, sigorta ve lojistik hizmetleri gibi temel unsurlar ve finansman yöntemleri, tarafların hem işlemleri gerçekleştirmelerini sağlamakta hem de risk doğuran unsurlar olmaktadır. Uluslararası ticaret süreci kendi doğasından kaynaklanan temel risklere ek olarak terör, korsanlık, kara para aklama ve sahtekârlık gibi risklere de maruz kalmaktadır. Tüm bu risklerin yönetimini yapabilmek ve sürece tam anlamı ile hâkim olabilmek ise ilgili taraflarca mümkün olmamaktadır. Taraflar, çoğunlukla bütünün sadece bir parçasını gerçekleştirmekte ve sadece bu alanla ilgili bilgi düzeyleri nispi olarak daha yüksek olmaktadır. Ancak bu durum hem kendi risklerini arttırmakta hem de süreç içinde yer alan diğer aktörlere ek riskler doğurmaktadır. Tez kapsamında yapılan anket çalışması ile de tarafların bilgi düzeyi, risk algısı ve uygulamalarının farklılaştığı tespit edilmiştir. Firmaların uluslararası ticaret risklerini yönetirken kullandıkları temel enstrümanlar; sigorta, garanti, türev ürün ve teknolojik yenilikler olmakla birlikte bu enstrümanları etkin bir şekilde kullanamadıkları tespit edilmiştir. Bu nedenle risklerin birbirinden bağımsız yönetilmesinin getireceği sakıncaları ortadan kaldıracak, firma düzeyinde bir entegre risk yönetimi uygulamasına geçilmesi firma verimliliğini arttıracaktır. Bunun mümkün olmaması halinde ise firmaların ya dış destek almaları ya da bazı yönetim sistemlerini firma bünyesine eklemeleri yerinde olacaktır. Uluslararası ticaret süreci içinde yer alan tarafların ortak sorunlarını azaltacak ve risk yönetimine katkı sağlayacak bir üst kurulun oluşturulması da makro anlamda taraflar açısından önem arz eden bir konudur.

International trade activities creating a developing structure in the course of time along with markets, institutions, instruments and risk management have come to occupy a significant space in today’s world. In this structure, international trade has been realized in a very complicated process within the scope of national and international regulations The basic elements of the process such as actors, agreements, payment terms, incoterms, documents, insurance, logistics services and financing techniques have allowed the related parties to realize their operations on one hand and constituted the factors creating risks on the other. In addition to the risks inherent in international trade, the processes have been exposed to the risks such as terrorism, piracy, money laundering and fraud. It does not seem possible for the related parties to manage all these risks and achieve a complete view of the processes. The parties usually realize a fraction of the whole and their level of information is relatively better in their main field of work only. However, this condition helps solely to increase their level of risk exposure and create risks for the parties operating in the process. Regarding the questionnaire in this dissertation, it has been determined that the parties have different levels of information, risk perception and application. Although the main instruments used by firms in managing international trade risks are insurance, guarantee, derivatives and new technological innovations, it has been determined that these instruments are not used in an effective way. Therefore, adoption of an integrated risk management strategy on the basis of firm levels, enabling lesser drawbacks arising from the management of risks independently, will eventually improve the productivity of a firm. Establishment of an upper committee which will contribute to the risk management and lessen the problems of the parties in international trade processes is an important matter for the parties on the macro level.
Keywords: Bankalar ve Bankacılık; Dış Ticaret; Risk Yönetimi; Uluslararası Ticaret