Fen eğitiminde proje tabanlı öğrenme uygulamalarının öğrencilerin bilimin doğasıyla ilgili görüşlerine, bilimsel süreç becerilerine ve tutumlarına etkisi - Gültekin, Zeynep (My University, 2009)
Bilim ve teknolojik gelişmeler ışığında çağdaş dünyaya ayak uydurabilmek ve gelişimlere paralel olarak karşılaşılan sorunları çözebilmek ve bilimsel okuryazar bireyler olabilmek için uygun öğrenme uygulamalarıyla bilimin doğasını öğreterek öğrencilerin bilimsel süreç becerilerini geliştirmek gerekir. Bu amaçla araştırmada; fen eğitiminde proje tabanlı öğrenme uygulamalarının öğrencilerin bilimin doğasıyla ilgili görüşlerine, bilimsel süreç becerilerine, kavram gelişimine, başarı ve tutumlarına karşı etkisi olup olmadığı incelenmiştir. Araştırma, deneme modellerinden ‘ön test-son test kontrol gruplu model’ kullanılarak yapılmış bir çalışmadır. Grupların bir önceki yıldaki başarı düzeyi ortalamaları kontrol edilmiş, birbirine en yakın olan iki gruptan seçkisiz olarak deney ve kontrol grupları kura ile belirlenmiştir. Bu araştırmaya, 2007–2008 eğitim-öğretim yılının birinci döneminde İstanbul ili, Bağcılar ilçesi, Yıldıztepe İlköğretim Okuluna devam eden 6/ D ve 6/ F sınıflarındaki öğrenciler katılmıştır. Çekilen kura sonucu 6/ D sınıfı kontrol grubu, 6/ F sınıfı da deney grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubunda “Proje tabanlı öğrenme” yöntemi, kontrol gruplarında ise yeni ilköğretim fen programının yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmaya deney grubundan 29 öğrenci ve kontrol grubundan 29 öğrenci olmak üzere toplam 58 ögrenci katılmıştır. Çalışmada, öğrencilerin bilimin doğasıyla ilgili görüşlerini belirlemek için Rubba tarafından 1976 yılında geliştirilen, Öziönü ve Bilgiç (1982) tarafından Türkçe’ye uyarlanarak elde edilen “bilimin doğası ölçeği”; bilimsel süreç becerilerini belirlemek için orijinali James R. Okey, Kevin C. Wise ve Joseph C. Burns tarafından geliştirilen Türkçeye çeviri uyarlaması ise Özkan, Aşkar ve Geban tarafından yapılan “bilimsel süreç becerileri testi”nden yararlanılmış ve uzman görüşleri doğrultusunda ilköğretim düzeyine uygun hale getirilmiştir. Araştırmada tutum için Akınoğlu (2001) tarafından geliştilen “tutum ölçeği”; kavram gelişimi ve başarılarını belirlemek amacıyla ise kaynak kitaplar ve uzman görüşü doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanan “akademik başarı testi” ve “kavram soruları” kullanılmıştır. Fen eğitiminde proje tabanlı öğrenme uygulamalarının öğrencilerin bilimin doğasıyla ilgili görüşleri, bilimsel süreç becerileri, kavram gelişimleri, başarıları ve tutumlarındaki değişimin araştırıldığı bu çalışmada aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır: 1)Öğrencilerin bilimsel bilginin doğasıyla ilgili görüşleri açısından gruplar arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık gözlenmiştir.( p < 0,05 ). Proje tabanlı öğrenme uygulamalarının öğrencilerin bilimsel bilginin doğasıyla ilgili görüşlerine etkisi vardır. 2)Proje tabanlı öğrenme uygulamalarının deney grubu içinde öğrencilerde bilimsel süreç becerilerini geliştirdiği gözlemlenmiştir. Her iki grubun kendi aralarındaki analize göre bilimsel süreç becerilerinin geliştiği gözlenmiştir. Ancak p > 0,05’ den büyük olduğundan istatiksel anlamda gruplar arasında farklılık oluşmamıştır. 3)Uygulamanın başında ve sonunda öğrencilere yöneltilen açık uçlu soruların analizi sonucunda proje tabanlı öğrenme uygulamalarının öğrencilerin kavramsal gelişimlerini olumlu yönde etkilediği ortaya çıkmıştır. 4)Kontrol ve deney grubunun kendi aralarındaki ön test ve son testleri karşılaştırıldığında p < 0, 05’ den küçük olduğundan her iki grubun başarılarında artış olmuştur. Proje tabanlı öğrenme uygulamalarının deney grubunda öğrenci başarısı üzerinde etkisi olmuştur. Fakat gruplar arasında istatiksel anlamda farklılık oluşmamıştır. ( p>0,05 ) 5)Deney grubunun ön ve son test değerleri karşılaştırıldığında deney grubunun ön tutum ve son tutum değerleri arasında farklılaşma olmuştur. Proje tabanlı öğrenme deney grubunda öğrencilerin olumlu tutum geliştirmesi üzerinde etkisi olmasına karşın gruplar karşılaştırıldığında öğrencilerin fen ve teknoloji dersine karşı tutumlarında gruplar arasında istatiksel anlamda farklılaşma olmadığı gözlemlenmiştir. Ayrıca araştırmada gözlem, görüşme ve dokümanların değerlendirilmesi sonucunda, fen ve teknoloji programının öğrenciler üzerinde olumlu etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kavramlar: Fen Eğitimi, Fen ve Teknoloji, Proje Tabanlı Öğrenme, Bilimin Doğası, Bilimsel Süreç Becerileri, Problem Çözme Becerisi, Kavram Gelişimi, Başarı, Tutum

In light of scientific and technological developments, it’s required to enhance the students’ problem solving skills while teaching the nature of science with suitable learning applications to keep up with the modern world and solve the problems encountered in parallel with the developments and become scientific literate individuals. For this purpose, during the research, it was analysed that whether the project-based learning applications in science education have an effect against the the students’ views, science process skills, concept developments, achievements and their attitudes on the nature of science, or not. The research is a study conducted by using ” the model with a pre-test & post-test control group ” among real testing models. The groups’ avarage level of success in the previous year had been controlled, then the experimental and the control groups were determined by draw between the two groups closest to each other. In the first term of 2007-2008 academic year, the students of 6 / D and 6 / F in Yıldıztepe İlköğretim Okulu in Bağcılar, the district of İstanbul, were participated in this research. As a result of drawing lots, 6 / D was determined as the control group and 6 / F as the experimental group. In the experimental group “ the project-based learning ” method, in the control group the new methods of elementary science program were used. As a total 58 students, 29 from the experimental group and 29 from the control group were participated in the research. In this study, to identify the students’ views about the nature of science, “ the nature of science scale ” was developed by Ruba in 1976 and adapted to Turkish by Öziönü and Bilgiç ( 1982 ); to clarify the problem solving skills, it was benefited from “ the scientific process skills test ” whose original version was developed by James R. Okey, Kevin C. Wise and Joseph C. Burns and that was translated and adapted to Turkish by Özkan, Aşkar and Geban and in accordance with the expert opinions it was made available to the primary level. In this research, “ the attitude scale ” developed by Akınoğlu (2001); concept development and resource books to determine the success and “ the academic achievement test ” and “ the concept questions ” prepared by researcher in accordance with the expert opinion were used. In this study, which was searched on the students’ views on the nature of science, science process skills, concept developments, achievements and the changes in their attitudes of project-based learning applications in science education, the following conclusions were reached : 1.The students’ opinions in terms of the nature of scientific information between the groups, a significant difference was observed in favour of the experimental group. ( p < 0,05 ). Project-based learning applications have an effect on the students’ views about the nature of scientific information. 2.Project-based learning applications for students in the experimental group developed skills in scientific process has been observed. Considering the analysis of both groups, their science process skills’ development has been observed. However, there hasn’t been a difference between the groups in statistical sense as it is greater than p > 0,05. 3.At the end of the analysis of open-ended questions addressed to the students, both at the beginning and end of the application, it appeared that project-based learning applications affect the students’ conceptual development in a positive way. 4.When control and experimental groups’ pre-test and post-test of their own are compared, because it is less than p < 0,05 there has been an increase in their success of both groups. Project-based learning applications have had an effect on the student’s success in experimental group. However, there hasn’t beeen differences between groups in the statistical sense. ( p < 0,05 ) 5.When pre-test and post-test attitudes of experimental group are compared, there has been difference between the pre-attitude and the post-attitude of the experimental group. Despite the impact on students’ developing positive attitudes in the experimental group of project-based learning, when the groups were compared it has been observed that there wasn’t any differentiation between the groups in students’ attitudes to science and technology course in the statistical sense. Furthermore, this study shows that the science and technology program has a positive effect on the students. Key Words : Science Education, Science and Technology, Project-Based Learning, The Nature of Science, Science Process Skills, Problem Solution Skill, Concept Development, Achievement, Attitude.
Keywords: Fen Bilgisi_Öğrenim ve Öğretim; Proje Tabanlı Öğrenme