Çocukluk çağı romatizmal hastalıklarında dental maturasyon ve mandibular kemik morfolojisinin değerlendirilmesi - İpek, Ecem (My University, 2025)
Amaç: Pediatrik romatizmal hastalık (PRH) tanılı çocuklarda, hastalığın ve tedavi süreçlerinin dental maturasyon ve mandibular kemik morfolojisi üzerine olası etkilerinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 6-14 yaş aralığında PRH tanılı (PR) ve sağlıklı (S) toplam 278 çocuk dahil edildi. Olguların dental yaş (DY) değerlendirmeleri panoramik radyografiler üzerinden Willems yöntemi ile tayin edilirken, trabeküler kemik morfolojileri ise fraktal analiz (FA) yöntemi ile değerlendirildi. FA ilgili alanları; mandibulada sağ kondil (ROI1), sol kondil (ROI2) ve sağ ramus (ROI3)’tan olacak şekilde seçildi. Fraktal boyut (FB) ölçüm ve DY bulguları; cinsiyet, hastalık tanısı, ilaç kullanımı, kullanılan ilaç türü gibi parametreler ile ilişkilendirerek karşılaştırıldı. Bulgular: Gruplar arasında (PR-S) DY bulgularında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). PR grubunun, biyolojik ilaç kullanan kız olgularında DY istatistiksel olarak düşük bulundu (p<0,05). FB değerleri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Sonuç: PRH’lerin ve tedavi süreçlerinin mandibular kemik mikromimarisini önemli ölçüde değiştirmeyebileceği saptanırken, dental maturasyon üzerinde lokalize etkilerinin olabileceği ortaya kondu. Bu bulgular, PRH’lerin alt gruplarının ve tedavi protokollerinin mandibula ve dental gelişim üzerindeki etkilerinin daha detaylı bir şekilde incelenmesi gerektiğini işaret etmektedir.

Objective: The aim of this study was to evaluate the potential effects of pediatric rheumatic diseases (PRDs) and their treatment processes on dental maturation and mandibular bone morphology. Materials and Methods: A total of 278 children aged 6-14 years, including those diagnosed with PRD (PR group) and healthy controls (S group), were included in the study. Dental age (DA) was assessed from panoramic radiographs using the Willems method, while trabecular bone morphology was evaluated using fractal analysis (FA). The regions of interest (ROIs) for FA included the right condyle (ROI1), left condyle (ROI2), and right ramus (ROI3) of the mandible. DA and fractal dimension (FD) values were compared in relation to variables such as sex, disease diagnosis, medication use, and type of medication. Results: There was no statistically significant difference in the DY findings between the groups (PR-S) (p>0.05). However, DY was found to be statistically lower in the PR group among girls using biological drugs (p<0.05). Regarding FB values, no statistically significant difference was observed between the groups (p>0.05). Conclusion: PRDs and their treatment protocols may not significantly affect the micromorphology of the mandibular bone, while localized impacts on dental maturation may occur. These findings underscore the necessity for a comprehensive examination of the impacts of PRD subgroups and treatment strategies on mandibular and dental development.
Evaluation of dental maturation and mandibular bone morphology in childhood rheumatic diseases
Keywords: biological therapy; biyolojik ilaçlar Childhood rheumatic diseases; Çocuk diş hekimliği; Çocukluk çağı romatizmal hastalıkları; dental maturasyon; dental maturation; fractal analysis; fraktal analiz; mandibular bone morphology; mandibular kemik morfolojisi; Pediatric dentistry; Pedodonti; Pedodontics