Anne-babaları boşanmış ve birlikte yaşayan 15-17 yaş arası ergenlerin denetim odaklarının bazı değişkenlere göre karşılaştırılarak incelenmesi - Özay, Serap Kılınç (My University, 2004)
Purpose of this study is to examine the locus of control of adolescents from high schools, ages between 15-17 and coming from divorced and intact families. Sample was gathered from prep schools, 9., 10., 11., grades of anatolian high schools, vocational high schools. 49 of adolescents from divorced families and 161 adolescents from intact families constituted the sample of this study. An instrument package containing Nowicki-Strickland Locus of Control Scale, Family Environment Questionnaire and a Multi-Purpose Questionnaire prepared by researcher was administered. Data collection were subjected to descriptive and infrential analysis by the researcher using SPSS ( Statistics Program for Social Sciences ) Computer Program. In the first step frequencies and percentages were obtained. Then t-tests, one-way anovas, two-way anovas, multivariate anova and Pearson Product Moment correlations were computed. The results of this study showed that adolescents from intact families scored significantly more external than the adolescents from divorced families. Locus of control of adolescents differed significantly in terms of parental marital status and the attitudes of parents toward adolescents. There was a significant relationship between parental marital status and cohesion-organization sub-test. Also there was a negative and significant relationship between locus of control of adolescents and their perceptions about cohesion-organization in their families.

Çalışmada, anne-babası boşanmış ve birlikte yaşayan, 15-17 yaş arası, ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören ergenlerin denetim odağı düzeyleri bazı değişkenler açısından karşılaştırılarak incelenmiştir. Çalışmanın örneklemini, İstanbul ili Avrupa yakasında bulunan Eminönü, Fatih ve Beşiktaş ilçelerine bağlı genel lise dışında eğitim vermekte olan ortaöğretim kurumlarında (meslek liseleri, yabancı dil ağırlıklı eğitim veren liseler ve yabancı dil ağırlıklı eğitim veren Anadolu liseleri) öğrenim görmekte olan, anne-babası boşanmış ve birlikte yaşayan ergenlerden tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen okulların hazırlık, 9., 10. ve 11. sınıflarından ergenler oluşturmuştur. Anne-babası boşanmış 149 ergen ve anne-babası birlikte yaşayan 161 ergen olmak üzere toplam 310 ergen araştırmaya katılmıştır. Araştırmaya katılan ergenlerin denetim odağı düzeylerini belirlemek amacıyla Nowicki-Strickland Denetim Odağı Ölçeği, aile içi psikolojik örüntülerini nasıl algıladıklarını belirlemek amacıyla Aile Ortamı Ölçeği ve kişisel bilgilerin toplanması amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Ergenlerin anne-baba birlikteliği ve diğer değişkenlere göre denetim odağı düzeylerinin farklılaşıp farklılaşmadığını saptamak için bağımsız grup t testi, Tek Faktörlü (ANOVA) Varyans Analizi, İki Faktörlü (ANOVA) Varyans Analizi ve Çok Faktörlü (MANOVA) Varyans Analizi teknikleri kullanılmıştır. Ayrıca sürekli değişkenler arasındaki ilişkiyi tespit etmek için Pearson Çarpım Momentler Korelasyon Katsayısı Tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda, anne-babası birlikte yaşayan ergenlerin, anne-babası boşanmış ergenlere göre daha dıştan denetim yönelimli oldukları saptanmıştır. Ayrıca anne-baba birlikteliği ve ailedeki çocuk yetiştirme tutumlarına göre ergenlerin denetim odağı yönelimlerinin farklılaştığı saptanmıştır. Anne-baba birlikteliği ile birlik-beraberlik alt ölçeği arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Son olarak denetim odağı puanları ile birlik-beraberlik alt ölçeği arasında orta düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Keywords: Ergenlik Psikolojisi; Gelişim psikolojisi; Genç yetişkin psikolojisi; Psikoloji