Tezkiretü'l Bünyan ve Risale-i Mimariyye eserlerinde kullanılan sanat tarihi terimleri - Tecim, Büşra Betül (My University, 2024)
Osmanlı sanat ve mimarlık tarihi üzerine yazılı kaynakların eksikliği, geçmiş dönemlerin sanatını inceleme, anlama ve sanatçılarını tanıma noktasında bir engel teşkil etmektedir. Bu bağlamda Osmanlı sanatı ve mimarlarına dair yazmalar, Tezkiretü’l Bünyan ve Risâle-i Mi’mâriyye, bahsedilen durumu aydınlatması adına öncelikli incelenmesi gereken eserlerdir. Alanında yazılmış metin olarak elimizde bulunan yegâne bilgi ve yorum kaynaklarıdır. Bu kaynaklardan birincisi Tezkiretü’l-Bünyan, Sinan’ın anılarını içermektedir. İkinci önemli kaynak ise Cafer Efendi tarafından Mimar Mehmet Ağa’nın yaşamıyla ilgili olarak yazılan Risale-i Mimariyye isimli kitaptır. Tezkire ve Risale’nin şu ana kadar yapılmış mimarlık tarihi araştırmalarındaki yeri yanında, eserlerde geçen sanat tarihi kavramlarının incelenmesi, Osmanlı sanat tarihindeki yaklaşımlarının ortaya konulabilmesi amaçlanmaktadır.

The lack of written sources on the history of Ottoman art and architecture constitutes an obstacle in examining and understanding the art of the past and getting to know its artists. In this context, manuscripts on Ottoman art and architects, Tezkiretü'l Bünyan and Risâle-i Mi'mâriyye, are the surviving manuscripts that should be examined primarily in order to illuminate the aforementioned situation. They are the only extant sources of information and interpretation that we have as a text written in the field. The first of these sources, Tezkiretü'l-Bünyan, includes Sinan's memoirs. The second important source is the book called Risale-i Mimariyye written by Cafer Efendi about the life of Architect Mehmet Ağa. In addition to the place of Tezkire and Risale in architectural history researches, it is aimed to examine the concepts of art history in the manuscripts and to reveal their approaches in the history of Ottoman art.
Keywords: Architect Sinan; Decorative arts; Dekoratif sanatlar; Islamic arts; İslâm sanatları; Mimar Sinan; Osmanlı İmparatorluğu; Ottomon Empire; Risale-i Mimaiyye; Risale-i Mimariyye Terim/ Kavram Tezkiretü’l Bünyan; Terminology; Terminoloji; Terminoloji/ Concept; Tezkiretü’l Bünyan