1-2 nolu Mülazemet Defteri: (tahlil ve değerlendirme) - Özbek, Zeynep Ayhün (My University, 2006)
TEZ ÖZETİ Giriş bölümünde 1012-1027 târihli mülâzemet defterinin özellikleri, kıymeti üzerinde durulduktan sonra bugün elimizde bulunan diğer mülâzemet defterlerinin sayısı ve bulunduğu yerler hakkında bilgi verildi. Tezimiz üç bölümden oluşuyor. Birinci bölümde Mülâzemetin sistem içindeki yerini belirleyebilmek için Osmanlı İlmiye Teşkilâtı kısaca anlatıldıktan sonra mülâzemetin tanımı, doğuşu, çeşitleri, görülen aksaklıkları ve ortadan kalkması üzerinde duruldu. İkinci bölümde yazmada geçen mülâzımları arz eden müderris, kadı, kadıasker, müftü, nakibü’l-eşraf ve Şeyhülislâmların isimleri ve bu ulemanın görev yaptıkları medrese ve şehirleri tespit edildi. Mülâzımların geldikleri şehirler ve adetleri, hangi usullerle mülâzım oldukları hususunda bilgiler verildi. Yazmada çokça geçen terimler hakkında kısa bir malumat eklendi. Tezimizin üçüncü bölümünde ise yazmanın yeni Türk harflerine çevirisi ve ekler bölümünde yazmanın bazı kısımları verildi.

İn the preface, after examining the features and value of 1012-1027 dated Mülazemet Defters, we tried to expose numbers and places of other Mülazemet Defters. This study consist of three chapters. İn the first chapter, to determine place of Mülazemet in the system, Ottoman Religious Organization is summarized shortly, then, touched subject of description and emergence of Mülazemet and also abolishing of it later. İn the second chapter, The müderris, kadı, kadıasker, müftü, nakibül-eşraf who are representing the mülazemets, which is mentioned in the manuscript and also tried to explane name of Şeyhulislams, medreses and cities where they were charged. The other subject is mülazıms and where they come from and how they appointed and promoted. İn addition to this, it is tried to give shortly the terms which are repeated frugently in the manuscript. Third and last chapter, is contains the trancription of the text and some original parts from the manuscript.
Keywords: İslam Dini; Mülazemet Defteri