Hipertansiyonlu erişkin bireylerde transteorik model temelli egzersiz eğitiminin egzersiz davranışı ve hipertansiyon ile ilişkili sağlık profili üzerine etkisi - Bacak, İsmail (My University, 2025)
Amaç: Çalışmamızın amacı hipertansiyonlu (HT) erişkin bireylerde Transteorik Model (TTM) temelli egzersiz eğitiminin egzersiz davranışı, egzersiz programına uyumu, yaşam kalitesi ve HT ile ilgili sağlık profili üzerine etkisinin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışma hipertansif bireylerden oluşan TTM Grubu (n=27) ve Egzersiz Grubu (n=25) ile normotansif bireylerden oluşan Kontrol Grubu (n=26) olmak üzere toplam 78 katılımcı ile yürütüldü. TTM Grubuna 12 haftalık egzersiz eğitimine ilave olarak TTM temelli eğitim verilirken diğer gruplar sadece egzersiz eğitimi aldı. Kan basıncı ve kalp hızı verileri kaydedildi, yaşam kalitesi SF-36 ölçeği, egzersiz kapasitesi 6 dakika yürüme testi, fiziksel aktivite düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Formu ve alt ekstremite kas performansı 30 Saniyelik Sandalye Ayağa Kalkma Testi ile değerlendirildi. Egzersiz davranışı ve engersiz engelleri TTM temelli ölçekler kullanılarak değerlendirildi. Değerlendirmeler egzersiz eğitim programından önce, 12 haftalık egzersiz programından sonra ve 6.ayda olmak üzere 3 kez yapıldı. Bulgular: Egzersiz eğitimine katılan TTM grubundaki bireylerde 12 haftalık süreç sonunda ölçülen kan basıncı verilerinin başlangıç ölçümlerine göre anlamlı derecede azaldığı, fiziksel aktivite ve yaşam kalitesinin arttığı görüldü. Bu durum 6 ay sonraki ölçümlerde de korundu. Sistolik kan basıncındaki değişim 6 DYT’nin tüm parametrelerinde hem gruplara göre hem de ölçüm zamanına göre anlamlı farklılık gösterdi (p<0,05). TTM Eğitim grubunda ölçüm zamanına göre yapılan analizde SF-36 Yaşam Kalitesi ölçeğinin tüm alt parametrelerindeki değişim anlamlıydı (p<0,05). Egzersiz değişim aşaması ölçeği TTM Eğitim ve Kontrol gruplarında anlamlı olarak değişim gösterirken (p<0,001), Egzersiz grubundaki değişim anlamlı değildi (p=0,091). Sonuç: TTM Grubunda egzersiz uyumunda ve fiziksel aktivite seviyelerinde daha fazla iyileşme görüldü. Bu iyileşme yaşam kalitesinin artmasına katkıda bulunarak sağlık profillerini olumlu yönde etkiledi.

Objective: The aim of our study is to investigate the effects of Transtheoretical Model (TTM)-based exercise training on exercise behavior, compliance with the exercise program, quality of life, and Hypertension (HT)-related health profile in adult individuals with HT. Materials and Methods: The study was conducted with a total of 78 participants divided into 3 groups as TTM Group (n=27) consisting of hypertensive individuals, Exercise Group (n=25) and Control Group (n=26) consisting of normotensive individuals. TTM Group received transtheoretical model-based training in addition to 12 weeks of exercise training, while the other groups received only exercise training. Blood pressure and heart rate data were recorded, quality of life was assessed with SF-36 scale, exercise capacity with 6-minute walk test, physical activity level with International Physical Activity Questionnaire-Short Form and lower extremity muscle strength with 30-Second Chair Stand Test. Exercise behavior and obstacles to exercise were assessed using scales based on the transtheoretical model. Evaluations were made 3 times: before, after the 12-week exercise program and at 6 months. Results: In TTM group who participated in exercise training, it was observed that the blood pressure data measured at the end of the 12-week period decreased significantly compared to the initial measurements, and physical activity and quality of life increased. This was maintained in the measurements 6 months later. The change in systolic blood pressure showed significant differences in all parameters of the 6-MWT both according to the groups and the measurement time (p<0.05). In the analysis made according to the measurement time in the TTM group, the change in all subparameters of the SF-36 Quality of Life scale was significant (p<0.05). While the exercise change stage scale showed a significant change in the TTM and Control groups (p<0.001), the change in the Exercise group was not significant (p=0.091). Conclusion: Greater improvements in exercise compliance and physical activity levels were seen in the TTM Group. This improvement contributed to improved quality of life and positively impacted their health profile.
Effects of transtheoretical model-based exercise training on exercise behavior and hypertension-related health profile in adults with hypertension
Keywords: behavior change; davranış değişikliği; egzersiz eğitimi; exercise training; Fizyoterapi; Hipertansiyon; Hypertension; Physiotherapy; quality of life; transteorik model; transtheoretical model; yaşam kalitesi