Bab-ı Ali Nallı mescidi - Altın, İlknur (My University, 2010)
Eminönü bölgesinde bulunan ve Soğukçeşme tarafından başlayarak, Sirkeci yokuşunun başına dek uzanan Bab-ı Âli, uzun süre sadaret makamını temsil etmiştir. Hazine-i Evrak dairesinin yapımı ile çevresindeki arsalarda kamulaştırılarak, içinde bulunduğu mahalleden ayrılmıştır. Günümüzde Hazine-i Evrak Dairesi, yanına eklenen iki ayrı bina ile İstanbul Valiliği’ne ait bahçe içersinde, Nallı Mescit’in arkasında yer almaktadır. Bab-ı Âli’de bulunması nedeniyle, her zaman yüksek düzeyde devlet görevlilerinin yakın çevresinde bulunan Nallı Mescit, ilk olarak Fatih döneminde inşa edilmiştir. Ancak sonraki dönemlerde geçirdiği tamir ve onarımlar neticesinde, orijinal halini koruması mümkün olmamıştır. 18. Yüzyılın sonlarına doğru inşa edilmiş yeni yapılarla, onarımdan geçirilen eski yapılarda “eklektik” olarak tanımlanabilecek üslup özellikleri görülmektedir. Çalışmada Nallı Mescit’in çeşitli onarımlar neticesindeki görünümü; benzer dönem özellikleri, biçimsel form ve üslup açısından dönem yapılarından Sadabat Camii ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Kare bir mekân ve tek kubbeli örtüye sahip her iki yapıya üç açıklıktan girilmektedir. Küçük birer hazırlık mekânı ile simetrik plan şemasına sahip olan yapıların minareleri dikkat çekicidir. Mimari plastik uygulamalarına bakıldığında, klasik öğelerle birlikte farklı üslup özelliklerinin de bir arada kullanıldığı izlenmektedir. Nallı Mescit; klasik cami anlayışına uygun inşa edilmemekle birlikte, kendine has duruşu ve minare yapısı ile eklektik dönem mimarisinin bir örneği olarak halen ayakta ve ibadete açık durumdadır.

Located in Eminonu (starting from Sogukcesme and stretching until the top of Sirkeci ramp), Bab-i ali had represented the Prime Minister’s Office of Ottoman Empire for centuries. It distinguished and separated itself from neighboring quarters due to Department of National Archives (Hazine-i Evrak) Building as well as expropriation of surrounding lands. Nowadays, Department of National Archives along with two other buildings is located behind Nalli Mescit in the garden of Governorate of Istanbul. Nalli Mescit, which was always close to high ranking officials because of its proximity in Bab-i Ali was built during the reign of Sultan Muhammed II, the Conqueror (Fatih Sultan Mehmet). However, it was not possible for Nalli Mescit to keep its original form and stay intact as a result of series maintenance and renovation activities that it had to endure in subsequent eras. The structures that were built or renovated towards the end of 18th century share some common eclectic styles. In this study, the final appearance after renovations, structural form, common characteristics and styles of Nalli Mescit were compared to those of one of its contemporaries, Sadabat Mosque. The two structures that have square-shaped spaces and single domes have 3 different gates for entry. And the minarets of the structures that have small preparation areas and symmetric scheme are quite remarkable. As far as the architectural ornaments are concerned, the items having different styles can also be seen together along with classical items. Despite of its non-conformance to classical mosque architecture, Nalli Mescit is an example of eclectic era mosque architecture with its own stance and minaret style. It is still standing tall and open for prayers.
Keywords: Mescidler_Türkiye; Türk Sanatı