Kıbrıs’ ta İngiliz yönetimi dönemi (1878-1960)’ nde uygulanan eğitim sistemi ve günümüz Kıbrıs Türk eğitim sistemi üzerindeki izleri - Çomunoğlu, Nazan (My University, 2002)
KIBRIS'TA İNGİLİZ YÖNETİMİ DÖNEMİ (1878-1960)'NDE UYGULANAN EĞİTİM SİSTEMİ VE GÜNÜMÜZ KIBRIS TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ ÜZERİNDEKİ İZLERİ ÖZET Bu araştırma Kıbrıs'ta İngiliz Yönetimi Dönemi (1878-1960)'nde uygulanan eğitim sistemi çerçevesinde söz konusu dönemde Kıbrıs Türk Toplumu'ndaki eğitim etkinliklerinin incelenmesine yöneliktir. Çalışmada, İngiliz Yönetimi'nin eğitimle ilgili kanunları çerçevesinde ilköğretim, orta öğretim, öğretmen yetiştirme, zorunlu eğitim, meslekî ve teknik eğitim, ders programları, kızların eğitimi ve yaygın eğitim ele alınmaktadır. Araştırma tarama modelinde olup verilerin toplanmasında, belgesel tarama tekniği kullanılmıştır. Araştırmada İngiliz Yönetimi Dönemi'nde öğrenci, öğretmen ya da çeşitli yöneticilik görevlerinde bulunmuş canlı kaynaklara da başvurulmuş, bu noktada yarı yapılanmış görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Kıbrıs'ta İngiliz Yönetimi Dönemi içerisinde yer alan eğitim etkinliklerinin başta özgür bir ortam içerisinde, Türk ve Ada'nın diğer büyük unsuru olan Rum Toplumları'nın kendilerince ve yerel olarak yürütüldüğü görülmektedir. Ancak zamanla daha çok Rumlar'ın eğitimi politik hedeflerine varmada bir araç olarak kullanma eğilimlerine bağlı olarak İngiliz Yönetimi'nin millî duyguları engelleyici, baskıcı bir tutum içerisine girdikleri ortaya çıkmaktadır. İngiliz Yönetimi'nin eğitimi daha çok ilköğretim düzeyinde iyileştirmeye çalıştığı ve denetimini de eline geçirdiği, orta öğretimin ise Yönetim'in denetimi dışında kaldığı anlaşılmaktadır. Yüksek öğretim alanındaki tek girişim olan, öğretmen yetiştirme ise bu dönemin sonlarına doğru İngiliz Yönetimi'nin denetimi altına girerek gerçekleştirilmiştir. İngiliz Yönetimi'nin eğitimi merkezîleştirerek baskı altına alması yanında, kızların eğitimini teşvik etmesi, meslekî ve teknik eğitim kapsamında tarım eğitimine de önem vermesi gibi bazı olumlu tutumların varlığı da ortaya konmaktadır. THE EDUCATION SYSTEM BROUGHT INTO APPLICATION DURING

ADMINISTRATION IN CYPRUS (1878-1960) AND IT'S INFLUENCES ON TODAY'S EDUCATION SYSTEM ABSTRACT This research is aimed at the examination of the educational activities of the Turkish Cypriot Society which were carried out under the frame of the education system of the British Administration period (1878-1960) in Cyprus. The study includes Primary Education, Secondary Education, Teacher Training, Compulsory Education, Professional and Technical Education, Course Programmes, Girl's Education and Widespread Education under the frame of the educational rules of the British Administration. The research is a kind of a scanning model in which the Documentary Scanning Technique was used while collecting the data. In the research, during the British Administration period, student, teacher or alive sources of people who had worked for different institutions in the various areas were appealed to. At that point semi-built negotiation technique was also used. During the British Administration period it had been observed that the educational activities were held locally and in a free atmosphere through Turkish and Greek Societies However, it came out that the British Administration got into a pressurized approach that avoids national feelings due to the fact that the Greeks started using the education as a tool for their political missions. It is understood that the British administration tried to improve the education at the primary education level and so got the control of it where the high education were kept out of this control. The Teacher Training which was the only attempt in the high aducation was materialized by the British Administration towards the end of the period. Besides British Administration's pressuring the education through centralizing, encouraging Girl's Education, attaching importance to the agricultural education in a range of proffesional and technical education could be considered as positive approaches of the British Administration.
Keywords: Eğitim; Eğitim Kıbrıs Tarih 20 Y Y; Eğitim Sistemleri; Eğitimde devlet düzenlemesi; Halk eğitimi ve devlet