Banka alacaklarının ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibi - Yücel, Müjgan Tunç (My University, 2009)
Banka alacaklarının taşınmaz rehni tesis edilmesi yoluyla temin edilmesi yoluna sık başvurulmaktadır. TMK m.873 uyarınca taşınmaz rehni, cebri icra yoluyla paraya çevrilerek alacaklı tatmin edilecektir. Rehin, İİK m.145 ve devamında düzenlenmiş olan, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip hükümlerine göre paraya çevrilecektir. Bu hüküm, kökenleri Roma hukukuna dayanan ve alacaklının, borç ödenmediğinde rehinli malın mülkiyetini iktisap etmesini engelleyen, lex commissoria yasağının sonucudur. Banka alacaklarında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibi denilince akla ilk gelen düzenlemeler, İcra ve İflas Kanunu’nun 150/ ı ve 150/ a maddeleridir. İİK m.150/ ı uyarınca yapılan takip, kayıtsız şartsız borç ikrarını içeren bir ipotek akit tablosu ya da ilam veya ilam hükmünde bir belgeye dayanmaz. Esasında alacağın varlığı ve miktarı bir yargılamayı gerektirmektedir. Fakat borçlu cari hesap ya da kısa, orta, uzun vadeli nakdi ya da gayrinakdi kredi alacakları için kanunkoyucunun tanımış olduğu ayrıcalıktan ötürü, kredi borçlusuna karşı –özel şartların geçerli olduğu- bir ilamlı takip yapılabilmektedir. İcra ve İflas Kanunu’nun ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla hükümleri ve özellikle 150/ ı maddesi, banka alacaklarının tahsilinin kolaylaştırılması çabasının bir ürünüdür. Ancak bu çabanın sonucunda, kredi borçlusunun, banka karşısındaki hukuki durumu zayıflamıştır. The Banks are frequently provided warranty by establishment of a mortgage. In compliance with article 873 of TCC, the creditors shallbe satisfied by converting mortgage warranty into cash. The forclosure of the mortgage, shall be executed in compliance with the related articles of IIK.. This procedure is based on lex commissoria prohibition, which is a Roman law principle preventing the acquisition of the land by the creditor in case the debt is not paid up. The Execution and Bankruptcy Act(İİK) 150/ i and 150/ a are the two main articles stipulating the procedure for the recovery of debts through mortgage forclosure.. The pursuit procedure set forth by İİK m.150/ ı does not base on a mortgage contract table including an unconditional debt acknowledgement or an award or another document qualified as an award. The presence and amount of receivables require a trial. However the debt resulted from current account or short, medium or long term receivables can be collected by a judgement pursuit a suject to special provisions granted by the legislator as a privilege to the credit institution.
Keywords: Hukuk; Hukuk_Bankalar ve Bankacılık; Özel Hukuk