Muqarnas dergisinde erken İslam mimarisi (1983-2012) - Aykaç, Fettah (My University, 2013)
Bu araştırma Amerika da 1983 den bu yana yıllık olarak daha çok Akademik çevrelere hitaben yayınlanmakta olan Muqarnas Dergisindeki Erken İslam Mimarisi üzerine yayınlanmış olan 50 adet makalenin

tercümelerinden oluşmaktadır. Makaleler Hicri I ile VII. yüzyıllar arasında (m.VII-XIII) geniş İslam dünyasının Şam’dan Kudüs, Herat, Kahire ve Kurtubay’a kadar İslam merkezlerinde ortaya konmuş mimari eserlerle, bu eserlerin anlamları ve etrafındaki konular üzerine bilim adamları tarafından yapılmış araştırma, tartışma ve yorumların yanı sıra, bir çok eserin yüzyıllara uzanan geçirdikleri evreler ve onarımlarla önceki ve sonraki planları hakkında önemli bilgiler ihtiva etmektedir. Bu makale özetleriyle hedeflenen önemli amaç bu alanda araştırma yapacak olanlara 83’den bu yana dünyada bu alanda yapılmış çalışmalar hakkında özetler yoluyla bilgi verip sonra da onları hem bu makalelerin Muqarnas Dergisinde bulunan orijinallerine, hem de makalelerin sonunda gösterilmiş olan İslamın II. Yüzyılından itibaren Müslüman yazarlar tarafıdan kaleme alınmış olan kitapların Avrupa dillerine XIX. Yüyılın başlarından itibaren tercüme edilmiş zengin kaynakça listelerine yönlendirerek rehberlik yapmaktır. İlave olarak, bu tercüme eserleri okuyarak yollara düşen birkaç nesil Avrupalı sanat tarihçi, arkeolog, gezgin ve araştırmacılarının bu seyahat ve araştırmalarının sonucu yayınladıkları eserleri ve yaklaşık yarım yüz yıldır Dünyada İslam mimarisi ve sanatları konularında ciddi çalışmalar yapan bir çok akademisyeni de dergideki makaleleri ile daha yakından tanımak fırsatı okuyuculara sunulmuştur. Yine bu özet tercüme makaleler yoluyla araştırmacılar, İslam’ın erken dönemlerinden itibaren düzinelerce müslüman müelliflerin kaleme aldığı eserlerdeki dini, siyasi, tarihi vb. anlatımlarının satırları arasında, erken İslam mimarisinin önemli yapılarıyla ilgili pek çok tarif ve anlatımlara ve bu eserlerin Avrupa dillerine tercüme edilmiş baskıları (ism,yer, yıl vb) hakkında detaylı bilgilere de ulaşabileceklerdir. ABSTRACT This research consists of summarised translations of 50 articles on Early Muslim Architecture from an Academic Journal tittled Muqarnas Journal that has been published in America since 1983. Thses articles contains a huge information which sre digged out, studied and put forward by the worldwide academics and researcheers on early İslamic architectural / monumental buildings covering a vast area throughout ancient muslim lands covering from Damascus, Jarusalem in the Middle East, Cairo in North Africa, Asia as well as Kortoba in the West between I-VII (VII-XII) centuries. Our main objective is to act as a guide by, refering the researchers to the original texts in the Muqarnas by drawing their attentions to the contens and rich resources and materials (earlier articles and books, early and later plans, photographs on those buildings) mentioned during and at the end of each article. İn addition to these, readers will find out more information about famous Eurpeans Art Historians who by reading the translated versions of early muslim manuscripts and went on to explore about muslim lands and architecture as well as about their publications in early twentieth centry and about the later generations who followed their footsteps and made very important discoveries and impact in the early muslim architecture field such as Max ven Berchem, Gaston Wiet, Friedrich Sarre, Emst Emil Herzfeld, Gerthrude M.L.Bell, Creswell, Kurt Weitzmann, J.Sauvaget, Oleg Grabar and their students who are still working on Early İslamic Architecture fields, also about many other academics around the world (including Turkey) with their valuable researches. Through these summarised translations, the readers will also come to know more closely about dozens of very early muslim travellers and about their description of early monumental architectural buildings which they mentioned in between their writings on religious, political, historical events and story telling as well as publication details of these translated early manuscripts.
Keywords: İslam; İslam Sanatı; İslam ve Kültür; Tarih