Diş hekimlerinin diş hekimliği hizmetinde rekabet ve reklama yönelik değerlendirmeleri - Özdaş Öner, Didem (My University, 2001)
Dişhekimlerinin Dişhekimliği Hizmetinde Rekabet ve Reklama Yönelik Değerlendirmeleri Dişhekimlerinin dişhekimliği hizmetinde reklam ve rekabete yönelik davranışlarının belirlenmesi amacıyla planlanmış, Temmuz 2000-Eylül 2001 tarihleri arasında İstanbul ili sınırları içinde faaliyet gösteren ve araştırmaya katılmayı kabul eden 235 dişhekimine uygulanan tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Araştırmaya katılandişhekimleri özel sektörde ( muayenehane, poliklinik, özel hastanelerde çalışan dişhekimleri) ve/ veya kamu kuruluşlarında ( devlet hastanesi ve/ veya polikliniği, SSK hastanesi ve / veya polikliniği, dişhekimliği fakültelerinde görev yapan öğretim elemenları, sağlık ocakları ve belediyeye bağlı kliniklerin diş bölümlerinde ) çalışmaktadırlar. Veriler, birinci ve üçüncü bölümü araştırmacının kendisi tarafından, ikinci bölümü ise ABD ve Yeni Zelanda'da uygulanmış iki ayrı araştırmanın sorularının derlenmesi ile elde edilen anket formu aracılığı ile yüzyüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmaya katılan dişhekimlerinin % 51'i erkek, %48'i kadındır ve yaş ortalaması 37.39'dur. Araştırmaya katılan dişhekimlerinin % 65.1'i özel sektörde, % 23'ü kamu sektöründe diğerleri de hem kamu hemde özel sektörde görev yapmaktadır. Katılımcı dişhekimlerinin % 79'u TDB üyesi, % 21'i ise TDB'ye üye değildir. Araştırmaya katılan dişhekimlerine göre reklam, tüketici ile iletişim kurmanın en etkili yöntemidir. Katılımcıların yarısından biraz daha fazlasına (%57) göre reklam, reklamı yapılan ürünün fiyatını artırmaktadır. Katılımcıların üçte ikisi ( %68.5) tedavi ücretlerinin reklam edilmesinin toplumdaki dişhekimi imajını olumsuz yönde etkileyeceğini düşünmektedir. Dişhekimlerinin büyük çoğunluğu (%82.6) tedavi ücretleri reklam edilse bile hastaların her zaman ucuz çalışan dişhekimlerini tercih etmeyeceğini savunmaktadır. Dişhekimlerinin % 83'ünün toplumu bilgilendirici her türlü reklamı onayladıkları görülmüştür. Hastaları ile ücret pazarlığı yapmanın doğru olduğunu savunanlar %24.7'dir. ancak yarıdan fazlası / %63.4) hastanın durumu tedavi ücretini ödemeye uygun değil ise fiyatta indirim yapmayı hoş görmektedir. Araştırmaya katılan dişhekimlerinin yarısı (%52.3) sağlık sektöründe reklam yapılmasına karşıdır. Buna rağmen çalıştığı kuruluşun reklamını yapmayanlar sadece % 14'tür. Araştırma sonucuna göre dişhekimlerinin çalıştıkları kuruluşlarda ençok tercih ettikleri tanıtım metodu tabeladır. Onu izleyen tanıtım metodları da kart bastırmak, açılış kokteyli vermek, broşür, web sayfası, bez afiş, röportaj, el ilanı, TV,gazete ilanı, bedava muayene duyurusu ve radyo yayınıdır. Araştırmaya katılan dişhekimlerinin yaşı, ortalama yaştan daha büyük olanların ve ortalama çalışma süresinden daha uzun süredir dişhekimliği yapanların reklam karşı oldukları ve reklamı tıp etiğine uygun bulmadıkları saptanmıştır. Dişhekimlerinin TDB'nin reklam uygulamaları hakkında çoğunlukla fikir beyan etmedikleri ortaya çıkmaktadır. TDB'nin gelişen iletişim koşullarını da gözönüne alıp reklam tanımını yeniden gözden geçirmesi, İstanbul'da faaliyet gösteren kayıtsız dişhekimlerine karşı bir mücadele başlatması, haksız rekabeti önlemek amacı ile ortaya konan ''asgari ücret tarifesi'' uygulamasında aksayan yönleri belirlemesi, TDB'nin de uygun gördüğü ücretsiz ağız diş sağlığı taramalarına dişhekimlerinin daha yaygın olarak katılmaya teşvik etmesi önerilmiştir.

This is a descriptive research which about thoughts and behaviours of dentists' related with competence and advertising in dentistry.This research was planned between July 2000-September 2001 and applied on elected 235 dentists (out of 4300) who work in İstanbul. The elected dentists were working private and/ or govermental sectors. The data was obtained by a survey form which had three parts. The first and third parts of the survey form were prepared by researcher, the second part of the survey form was adopted from USA and New Zeland which were applied in that countries before. İnterview ttechnique was used. 51% of those who completed the survey were men, 48% were women and the average age was 37.39. 65.1% of those whocompleted the survey were working on private sector, 23% govermental sector and the others of those working on both govermental and private sectors. 79% of the dentists are the member of Turkish Dental Association ( TDA) but 21% of them are not. According to the disscussed dentists, advertising in general is a valuable way to communicate to consumers. 57% of those dentists believed that advertising usually increases the prices of service being advertised. 68.5 % of them thought that the advertising of fees would adversely affect the public image of dentists. 82.6 % of the dentists believed that if advertising of fees were allowed, the public would still not choose the low priced dentists. All kind of informative advertising about dentistry for public were supported by 83 % of the dentists. 24./ % of the dentists were ready to negotiate for prices with their patients. 63.4 %of the dentists were prepared to reduce their fees for patients with limited abiliyt to pay. More than the half of ( 53%) dentists were against the advertising in health care. At the end of the research, the most preferred recognizing method is the sign.the other recognizing methods are also cards, opening ceremony- coctail, brochure, web page, oral report on newspaperor TV, announcement TV, newspaper, announcement of free inspection, radio. The dentists who older than the average ages and worked more than the average working time were opposed to advertising in dentistry and they thought that advertising was unethical. Many of the dentists don't make any comment about TDA rules related with advertising. İt is recommended that TDA should revise the advertisement description according to new communication technology and start struggle against unregistered dentist (dental technician who works as a dentist) in İstanbul. TDA should identify the deficiencies in the application of ''minimum wage rate'' in order to prevent imperfect competition and also they should be encouraged to join the free dental check-ups widely.
Keywords: Cerrahi; Diş Hekimliği; Sağlık Hizmetleri; Teknoloji (Uygulamalı bilimler); Tıp bilimleri