Hemşirelerin Profesyonel Değerleri Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması - Şahin Orak, Nuray; Ecevit Alpar, Şule (Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2012)
Amaç: Bu çalışmanın amacı Hemşirelerin Profesyonel Değerleri Ölçeği’nin (HPDÖ) Türkçe biçiminin geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması ve Türk toplumuna kazandırılmasıdır. Yöntem: Çalışma metodolojik olarak gerçekleştirildi. Veri toplanmasında Darlene Weis ve Mary Jane Schank tarafından geliştirilen HPDÖ, yazarlarından izin alınarak kullanıldı. Araştırmanın evreni İstanbul’da yaşayan, hemşirelikte lisans diplomasına sahip veya daha üst eğitim almış 2000, örneklemi kurumlarından yazılı izin alınan, gönüllü 1047 hemşireden oluştu. Ölçeğin dil eşdeğerliği sağlandı. Kapsam geçerliği için uzman görüşleri alındı. Ölçeğin güvenirliği ise test-tekrar test güvenirliği, madde-toplam puan korelasyonu ve iç tutarlık analizi ile belirlendi. Yapı geçerliği için principal compenent faktör analizi yapıldı. Bulgular: Hemşirelikte lisans düzeyi son sınıfta okuyan 168 öğrenci ölçek formunu on beş gün arayla iki kez doldurdu. Ölçeğin her bir maddesi için test-tekrar test korelasyon katsayısının .22-.53 arasında değiştiği; Cronbach’s Alpha katsayısının hem test hem de tekrar test için .96 olduğu belirlendi. Hemşirelere (N=1047) uygulanan ölçeğin madde toplam puan korelasyon katsayısının .36-.66 arasında değiştiği ve Cronbach’s Alpha katsayısının .95, ölçeğin tamamından alınan ortalama puanın ise 181.05±21.17 olduğu belirlendi. HPDÖ için yapılan faktör analizi çalışmasında özdeğeri 1’i aşan, toplam varyansın %50.99’unu açıklayan beş faktör elde edildi. Faktör analizi sonucunda ölçeğin madde sayısı 44’ten 31’e düştü. Faktörler sırasıyla insan onuru (11 madde), sorumluluk (7 madde), harekete geçme (5 madde), güvenlik (4 madde) ve otonomi (4 madde) olarak isimlendirildi. Sonuç: HPDÖ’nün 44 maddelik halinin hemşirelerin etik kurallara bakış açısını, 31 maddeye indirgenmiş halinin ise hemşirelerin değerlerini incelemede kullanılabilecek, ülkemiz için geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlendi.
Keywords: Hemşirelik, profesyonel değerler, etik, Hemşirelerin Profesyonel Değerleri Ölçeği, HPDÖ