The role of world Bank in shaping the post-War World economic structure - Babacan, Abdurrahman (My University, 2008)
İkinci Dünya Savaşı’nın bitişiyle beraber dünya, savaş öncesi ve savaş dönemine ait ekonomik problemlerin bir daha yaşanmaması adına bir dizi sistemik değişiklik yaşamaya başladı. Büyük Buhran ve Bretton Woods’un çöküş süreci, farklı zamansal dönemlere ait benzer ekonomik sıkıntıları işaret ediyordu: istikrarsız bir makro ekonomik yapı ve bunun küresel ölçekteki yansımaları. Bu sıkıntıların üstesinden gelebilmek adına, daha önce görülmemiş bir yeniden yapılanma sürecine başlandı. Temeline sermayenin (para, üretim kapasitesi formları ve mal anlamında) liberalizasyonunun yerleştirildiği ve küresel düzeyde entegrasyon ve birbirine bağımlılık sürecinin öngörüldüğü sistemde, kurumsallık perspektifi altında uluslararası bir yönetim mekanizması kuruldu. Bu mekanizmanın başat aktörleri ise Bretton Woods kurumları olarak anılacak olan IMF, Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü idi. Bretton Woods sisteminin öngördüğü küresel resim, temelde bu üç başat kurum tarafından kurulacak, kontrol edilecek ve işlevselliğe dönük olarak, gerektiğinde düzenlenecekti. İşte bu anlamda, sermaye akışının büyük oranda kendisine bağlı olduğu Dünya Bankası, süreç içinde farklılaşan dünya ekonomik konjonktürünün gerekliliklerine paralel olarak, kendi işlevselliği çerçevesinde bu temel misyonun garantörlüğüne soyundu. Bu bağlamda, savaş sonrası Avrupa’nın yeniden kurulumu için fon tedariği ile başlayan serüveni, 1950’lerin sonu ile birlikte yerini, kalkınma odaklı bir kurum olma sıfatına bıraktı. Özellikle bünyesindeki Uluslararası Kalkınma Kurumu aracılığıyla, kendisine kalkınmakta olan ülkelere dönük bir faaliyet alanı çizdi. 1980’lerle beraber yapısal uyum programları aracılığıyla ülkelerin politikalarında önemli ve hakim bir unsur olarak dünya ekonomi yönetim mekanizmasının odağında yer aldı ve almaya devam ediyor. Bu tezde, Dünya Bankası’nın uygulamalarının sonuçları ve ülkeler üzerindeki etkisini araştırmaktan ziyade, “merkezileşmiş çoktaraflılık” ilkesi çerçevesinde şekillenen uluslararası ekonomi yönetiminin, entelektüel ve teorik işleyiş mekanizmasını ve temel sacayaklarının bu çerçevedeki işlevselliğini tartıştık. Konu, entegrasyon, birbirine bağımlılık ve bunların gerçekleştiği ve kontrol edildiği zemin olma anlamında, uluslararası yönetim konseptleri bağlamında ele alındı. Bu şemanın en üstüne de kurumsallık çerçevesi yerleştirilerek, Dünya Bankası’nın zaman içinde farklılaşan rolünün bu anlamda değerlendirilmesi, bütüncül bir küresel resim sunmak üzere analiz edilmesi ve bu temel nokta bağlamında okunması doğrultusunda bir perspektif çizildi.

With the end of Second World War, the world began to face a series of systemic changes aiming at not to meet the problems of the pre-war and interwar periods again. Both the Great Depression and collapse of the Bretton Woods period signed similar economic troubles: an unstable macroeconomic structure and its results on the global scale. Aiming at overcoming the problems, a redesign process was to be begun. On the basis of the liberalization of capital (by means of capital, commodities, and production capacity forms), an international governance mechanism relied on the integration and interdependence processes was formed within the frame of institutionalization. The dominant actors of such a mechanism were the Bretton Woods institutions (the IMF, the World Bank and the WTO). The global picture envisioned by the Bretton Woods System was to be formed, controlled and smoothed out in terms of functionality of those institutions. In this respect, the World Bank, mainly expected to undertake the management of capital flow process throughout the global economy, was acting as the guarantor of this core mission in parallel with the requirements of the evolving world economic structure. Beginning with the reconstruction of European countries, its role evolved towards a more development-based strategy with 1950s. Through International Development Association (IDA), developing countries became the central focus of the Bank. And with 1980s, by Structural Adjustment Programs (SAPs), the Bank has been at the core of the global economy by means of involvement in the countries’ policy-making processes. Throughout the thesis, the results of the implications of the Bank in various countries and thus, empirical evaluations have been ignored. Instead, the intellectual and theoretical background of the world economic structure’s new design which is based on the principle of “centralized multilateralism” was focused; in attribution to the role of the World Bank. Three important concepts were set on the core of the topic: integration, interdependence and international governance; and one, to the top of the frame: institutionalism. The debate has been discussed around such an intellectual basis and theoretical implications of these concepts, to get an overall picture of the post-war global economy.
Keywords: Bretton Woods Sistemi; Dünya Bankası