Kutsal mekân arketipleri ve temel tasarım ilkeleri kapsamında çağdaş kutsal mekânların göstergebilimsel analizi - Demirci, Cemre (My University, 2024)
Tez, kutsal mekânlarda yer alan arketipik ögelerin, temel tasarım ilkeleri ile olan ilişkisini araştırmaktadır. Araştırma yedi bölümden oluşmuştur. İlk bölüm girişi kapsamakta olup, ikinci bölümde; göstergebilimin tarihsel süreci ve önemli temsilcileri, üçüncü bölümde; mekânda metafor, mit ve arketip ilişkileri incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise kutsal mekânda arketip kavramları ve teorileri, beşinci bölümde; mekân göstergebilim metodolojisi ve mekânın göstergeleri hakkında literatür taraması yapılmıştır. Altıncı bölümde; seçilmiş olan kutsal mekânlarda ilgili arketipik izler incelenmiş ve bunların ifadelerinin göstergebilimsel anlamda analizi sağlanmıştır. İncelenmek üzere örnekleme alınan üç kutsal mekân şunlardır; •Azize Restituta Kilisesi •Punchbowl Cami •Bahá’í Tapınağı Tez örnekleminde seçilmiş olan kutsal mekânların, mitik ve arketipik ögelerinin mekân tasarımı açısından ifadeleri değerlendirilmiştir. Seçilmiş olan yapıların iç ve dış görünümleri bir bütün hâlinde ele alınmış olup, mekânın genel anlatısı üzerinden yapılan çıkarımlar ve bu çıkarımlar sırasında göstergebilimin iki ana kavramı olan gösterilen ve gösterene vurgu yapılmıştır. Yedinci bölüm ise sonuç ve genel değerlendirmeden oluşmuştur.

The thesis, has been researching the relationship between archetypal elements present in sacred spaces and fundamental design principles. The research is divided into seven chapters. The first chapter encompasses the introduction, while the second chapter has been delved into the historical progression of semiotics and its prominent representatives. In the third chapter, the relationships between metaphor, myth, and archetype in spatial contexts has been examined. The fourth chapter focuses on the concepts and theories of archetypes in sacred spaces, and in the fifth chapter, a literature review has been conducted on the methodology of spatial semiotics and the signs of space. The sixth chapter had been analyzed relevant archetypal traces in the selected sacred spaces and provides a semiotic analysis of their expressions. The following three sacred places are selected for examination: • Church of Saint Restituta • Punchbowl Mosque • Bahá’í Temple Within this thesis sample, the expressions of mythic and archetypal elements in the spatial design of the selected sacred places are evaluated. The interior and exterior appearances of the chosen structures are comprehensively addressed, drawing conclusions from the overall narrative of the spaces. Throughout these deductions, emphasis is placed on the two key semiotic concepts: the signifier and the signified. The seventh chapter is comprised the conclusion and overall evaluation.
Semiotic analysis of contemporary sacred spaces within the scope of sacred space archetypes and fundamental design principles
Keywords: Göstergebilim; Göstergebilimsel Analiz Semiotics; Interior Semiotics; İç Mekân Göstergebilimi; İç Mekânın Göstergeleri; İşaretler ve semboller; Kutsal Mekân Arketipleri; Mit ve Kutsal Mekân İlişkisi; Relationship Between Myth and Sacred Space; Sacred Space Archetypes; Semiotic Analysis; Semiotics; Semiotics and art; Signs of Interior Space