Fütûhât-ı Mekkiyye’de hadisçilerin metotları dışında nakledilen rivayetler - Ayhan, Mehmet (My University, 2009)
Tezin İsmi : Fütûhât-ı Mekkiyye’de Hadisçilerin Metotları Dışında Nakledilen Rivayetler The Hadiths Narrated in al Futuhat al Makkiyya by Using Different Methods from that of Classical Muhaddithsin Arabî, Fütûhât, Keşf, Rüya, Müşâhede, Rivâyet Tezimizde Muhyiddin İbn Arabî’nin (638/ 1240) Fütûhât-ı Mekkiyye adlı eseri hadis usûlü dışında kullanılan rivâyetler açısından incelenmiştir. Çalışmada, İslâm düşünce tarihinin en meşhur şahsiyetlerinden biri olarak kabul edilen İbn Arabî’nin hadis birikimi, hadis rivâyetinde kullandığı yöntemler ve bunların hadisçilerden ayrılan yönleri üzerinde durulmuştur. Giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşan çalışmanın giriş kısmında İbn Arabî’nin hayatını ve eserlerini ana hatlarıyla tanıttık. Birinci bölümde Fütûhât-ı Mekkiyye’nin bilgi kaynakları olarak tesbit ettiğimiz Kur’ân, Sünnet, Tasavvufî Kaynaklar, Şiir, Arap Dili ve Grameri ve İsrâîliyyat Niteliği Taşıyan Haberler hakkında bilgi verdik. Ardından Fütûhât-ı Mekkiyye’yi dirâyetü’l-hadis ve rivâyetü’l-hadis açısından incelemeye tâbi tuttuk. İbn Arabî’nin sahâbe, ehl-i hadis, hadis rivâyeti ve manen rivâyet konularında ne düşündüğünü tesbit etmeye çalıştık. Ayrıca hadislerin kullanım şekli ve değerlendirilmesini isnad ve metin bakımından inceledik. İkinci bölümde Fütûhât-ı Mekkiyye’de muhaddislerin usûlü dışında naklettiği rivâyetleri inceledik. Öncelikle İbn Arabî’nin hadis rivâyetinde kullandığı özel rivâyet yöntemlerini ve bunlara hadis alimlerinin yaklaşımını ele aldık. İbn Arabî’nin özel yöntemlerle naklettiği rivâyetleri, tesbit edildikleri metodun altında konularına göre tasnif ederek değerlendirdik. İbn Arabî’nin özel yollarla nakletmiş olduğu 58 adet rivâyeti incelediğimiz çalışmada, İbn Arabî’nin genellikle muhaddislerin usûlünü kullandığı sonucuna vardık. Herne kadar keşf ve rüya yoluyla hadis rivâyetinde şöhret bulmuş olsa da bu yöntemleri hadisçilerin metodu yerine bir alternatif olarak kullanmadığı bunlara ilave bir yöntem olarak kullandığı sonucuna ulaştık. Ayrıca özel yöntemlerle naklettiği hadislerin çoğunluğunun kaynaklarda yer aldığını gördük.

Title : The Hadiths Narrated in al Futuhat al Makkiyya by Using Different Methods from that of Classical Muhaddithsin Ibn Arabi, Futuhat, Kashf (Discovery), Dream, Mushahadah (Witnessing), Narration In this dissertation, Futuhat al Makkiyya of Ibn Arabi (638/ 1240) has been reviewed in terms of narratives which are excluded from the hadith methodology. The hadith repertoire of Ibn Arabi, who is accepted as one of the most renowned scholars of Islamic intellectual history, his methodology of hadith narratives, and the uniqueness of this methodology has been studied. This study consists of introduction, through which we have basically introduced the life and works of Ibn Arabi, two following parts and a conclusion. First part includes information about Quran, Sunnah, Sufi Sources, Poetry, Arabic Language and Grammar, and Isra'iliyat (Jewish) Origined Narratives which we have identified to be the references of Futuhat al Makkiyya. Then Futuhat al Makkiyya has been studied in terms of validity (dirayah) and narration (riwayah) of the hadiths. We tried to determine what Ibn Arabi thought on the matters of Hadith followers, Hadith accounts, and adoptive accounts. Moreover, we investigated the form of usage and appraisal of Hadiths by means of imputation and texture. On the second part, we investigated the accounts which were commentated by the Muhaddithsin in Futhat al Makkiyya. First of all, we addressed the special account methods that Ibn Arabi used in Hadith accounts and how the Muhaddithsin approached these. We evaluated the accounts that Ibn Arabi commentated with special methods by assorting them under the method by which they were determined according to their subjects. In our study in which we investigated 58 Hadiths commentated by Ibn Arabi with special methods, we came to the conclusion that Ibn Arabi generally used the base of the Muhaddithsin. However he got known by inspiration and dream for Hadith accounts, we came to the conclusion that he did not use these as an alternative to the method of the Muhaddithsin, but he used these as additional means. Moreover, we saw that most of the Hadiths that he commentated with special methods are in related sources.
Keywords: Hadis; İslam Dini