Manastırlı Mehmet Rıfat’ın Tuhfetü’l İslam adlı manzum öğretici metninin müzikal kullanımlarda öğrenmeye etkisi - Furkan, Ceylan (My University, 2019)
Musiki, insanlara belli duygu ve düşünceleri öğretmede , insanlar için motive kaynağı olarak kullanılmasında önemli bir araçtır. Edebiyat sahasında kaleme alınan bazı şiirler de aynı amaca hizmet etmektedir. Şiirler çoğunlukla duyguları ifade etmede kullanıldığı için imge ve mecaz anlam içeren yönleriyle karşımıza çıkmaktadır. Fakat Edebiyat literatürü incelendiğinde bilgi vermek amacını taşıyan, daha az mecaz ve imge içeren şiirler de kaleme alınmıştır. Bu tanıma uyan şiirlere Türk Edebiyatında ‘’manzum öğretici metinler’’ denmektedir. Edebiyat ve musikinin yukarıda ifade edilen aynı amaçlar doğrultusunda kullanılabiliyor olması araştırmacıda , bu iki alanı eğitim sahasında birleştirip alternatif bir eğitim yöntemi olarak kullanma fikrini ortaya çıkarmıştır. Araştırmanın amacı; ‘’ Manastırlı Mehmet Rıfat’ın Tuhfetü’l İslam adlı manzum öğretici metninin müzikal kullanımlarda öğrenmeye etkisi var mıdır? ’’ sorusunun cevabını aramaktır. Bu amacı sonuçlandırmak için gönüllü katılımcılardan oluşturulan deney ve kontrol kümeleri ile iki tane lise okulunda 6 ders saati süren deneysel bir çalışma yapılmıştır. Esenler Güzide Özdilek Anadolu İmam Hatip Lisesi’nde ve İstanbul Ticaret Odası Anadolu İmam Hatip Lisesi’nde ikinci sınıfta okuyan öğrencilerden 128 kişi bu deneysel çalışmaya katılmıştır. İki erkek ve iki kız öğrenci sınıfı olmak üzere aralarında rastgele biçimde deney ve kontrol kümesi oluşturulmuştur. Oluşturulan iki gruptan deney grubunda, Peygamberlerin hayatını anlatan manzum metinler bestelenmiş olarak konu anlatımı gerçekleşmiş, bu müzikal konu anlatımı ardından öğrenme düzeyi test edilmiştir. Kontrol grubunda ise manzum metinler, düz yazı formuna dönüştürülerek düz konu anlatım uygulanmış, ardından öğrenme düzeyi test edilmiştir. Katılımcılar öğrenme düzeyleri test edilirken konu anlatım metinlerindeki bilgilerden sınanmıştır ve bu bilgiler doğrultusunda değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmelerin neticesinde elde edilen veriler ve katılımcıların doldurdukları kişisel bilgi formlarındaki veriler istatistik olarak analiz edilmiştir. Analizler sonucunda iki grubun yapısal olarak birbirine denk özelliklere sahip olduğunu belirten ve müzikal konu anlatım yöntemi uygulanan grubun düz konu anlatım uygulanan diğer grup ile benzer öğrenme düzeyine sahip olduğunu işaret eden bulgular tespit edilmiştir. Bu bulgulardan elde edilen sonuçlara göre; müzikal konu anlatımın, düz konu anlatıma göre öğrenmede benzer bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Music is an important tool for teaching certain thoughts and emotions, and is also a source of motivation for people. Some works of literature like poems also serve that same purpose. As poems are often used to convey emotions, they strike us with their metaphors and symbolism. But within literature there also are poems aiming to convey just information with fewer metaphors and less symbolism. In Turkish Literature, poems conforming to this description are called `poetical educatory texts`. Realizing that music and literature can be used for the same purpose expressed above, the idea of combining those two to create a new and alternative teaching method was thought of by the researcher. The goal of this study is to find the answer to the question: “Does the musical use of the poetical educatory text called `Tuhfetu’l Islam` written by Mehmet Rifat have an impact in learning?” To answer this question, a study was conducted with volunteers from two different high schools which lasted for six school periods and used control groups alongside the experimental groups. 128 participants from Esenler Güzide Özdilek Anadolu İmam Hatip High School and İstanbul Ticaret Odası Anadolu İmam Hatip High School took part in the study. Two male and two female groups were randomly created with there being one experimental and one control group for each gender. The experimental groups were taught the subject of the ‘life of the Prophet’ using a musical interpretation of the poetical texts. After that, the participants’ knowledge level was evaluated. The control groups were taught with the direct instruction method using prosed versions of the text. Thereafter the participants’ knowledge levels were also evaluated. During these evaluations, the participants were tested and evaluated regarding the information present in the educational texts. The data from these evaluations and the data from the personal information questionnaires that the participants were asked to fill were statistically analyzed. The analysis showed that the two groups were structurally very close and that the group taught with the musical interpretation was similar in level of knowledge to the group taught using direct instruction.From these findings, the conclusion is that the musical teaching method has a similar impact regarding learning compared to direct instruction.
Keywords: Art; Didactic; Didaktik; Education; Eğitim; History; Islam; İslamiyet; Learning; Makam; Manzum; Maqam; Music; Müzik; Öğrenme Poem; Sanat; Tarih