Mardin ili iktisadi ve sosyal açıdan gelişimi (1950-2000) - Aydın, Abdürrauf (My University, 2007)
Cumhuriyet dönemi Mardin ilinin iktisadi ve sosyal gelişimine ilişkin istatistiki bilgiler mevcut olmasına rağmen, bilimsel araştırmalar sonucu analiz edilerek yorumlanmış çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmamızda Mardin’in 1950-2000 yılları arasındaki iktisadi ve sosyal açıdan gelişimini ortaya konularak, ulaştığı nokta bakımından durum tespiti yapılması amaçlanmıştır. “Gelişme”, iktisadi ve sosyal açıdan bir bütün olduğuna göre, toplumun ve iktisadın zaman ve mekan içerisinde devamlılığı/ sürekliliği bulunmaktadır. Bundan dolayı geçmiş dönemlerin iktisadi ve sosyal yapıları, günümüzdeki yapıları belirlemede büyük bir etken olmaktadır. Bu gerekçelerden yola çıkılarak; başlangıçtan Cumhuriyet Türkiye’sine kadar Mardin’in iktisadi ve sosyal gelişimi ana hatları ile özetlenmeye çalışılmış, ele alınan dönemde ise (1950-2000) konu üzerinde daha da yoğunlaşılmıştır. Durum tespitini rakamlara dayalı, objektif bir şekilde ortaya konulmasını sağlamak amacıyla da karşılaştırmalı analiz yöntemi kullanılmıştır.Ele alınan dönemde tarım sektörü ekonomik yapıyı belirleyen en önemli sektör olarak tespit edilmiştir.Bununla birlikte, İlin tarihi süreç ve coğrafi yapısı gereği kendine özgü (sui generis) özellikleri bulunmaktadır. Sınır kenti olmasından ötürü sınır ticareti, kültür / İnanç, mağara turizmi ile ilgili fiziksel kaynakları bakımından oldukça zengin bir yapıya sahip olmasından dolayı, turizm potansiyeli ve ayrıca başta telkari(gümüş işlemeciliği) olmak üzere birçok geleneksel el sanatları bunların başlıcalarıdır. Çalışmada, Mardin İlinin “Gelişme” sürecini henüz tamamlayamadığı, bu süreci tamamlayabilmesi büyük ölçüde GAP projesinin ildeki enerji ve sulama alanlarındaki yatırımlarını tamamlamasına bağlı olduğu öngörülse de, GAP’ın yöredeki hedeflerini gerçekleşmese bile ilin gelişme sürecini sağlayacak ve milli ekonomiye katkıda bulunacak potansiyeli bulunduğu söylenebilir.Bu potansiyel ele alınan süreç içersinde nispi olarak gelişim gösteren tarım ve hayvancılık, sanayi, madencilik, turizm, ticaret, ulaştırma ve haberleşme gibi alanlardır.

There are some statistical data concerning the economical and social development of Mardin in the early years of republic period. However, analyzed and interpreted studies based on scientific research are limited. In this study it’s intended to research the economical and social development of Mardin between 1950-2000 years. Since the “development” is an integral in terms of economic and social aspects, the society and economy has continuity in time and place. Thus, economic and social structure of the past times has an important effect on determining today’s structures. Based on this fact, the economical and social development of Mardin from beginning to the foundation of Turkish Republic is summarized and the investigated period (1950-2000) is intensively searched. Comparative analysis method is used to determine the current situation numerically and objectively. In the investigated period, agriculture is designated to be the most important sector determining the economical structure. However the city has intrinsic features resulting from historical and geographic factors. Border trade due to being a border city, tourism potential due to being a center of different cultures and religions and due to having historical caves, traditional handicrafts such as silver working are some examples of these intrinsic features. In this study it’s predicted that the city has not completed the development process and it mainly depends on the completion of energy and watering investments of GAP project in the region. However, it can be said that the city has a potential to complete the development process and contribute to the national economy even the GAP project does not achieve its goals in the region. This potential includes some sectors relatively developed in the investigated period such as agriculture, stock raising, industry, mining, tourism, trade, transportation and communication.
Keywords: Ekonomik Gelişim_Türkiye_Mardin