Yetişkin bireylerle yürütülen mandala uygulamalarının genel psikolojik sağlık, psikolojik iyi oluş ve duyguları ifade etme becerisi üzerindeki etkisi - ÜMMET, DURMUŞ (My University, 2023)
Mandala kendi içinde monotomisi olan, kişiyi gözü açık medite edebilen, sağ/sol beyni dengelemede, çizgiler (analitik taraf) ve renklerle (duygusal taraf) kişinin duygularını ve yaşanmışlıklarını yalın dışa vurabilme haline yardımcı bir yöntemdir. Yüzyıllar öncesine dayanan, uzak doğu kökenli kadim bir bilgidir. İçinde sanat, felsefe, matematik ve meditasyonun buluştuğu bir çember. Kişinin iyi olma haline yardımcı bir çeşit sanatsal faaliyet ve terapi olma hali olarak bir sanat terapisi tekniği olarak anılmaktadır. Bu araştırmanın amacı mandala uygulaması yapılan yetişkin bireylerin genel psikolojik sağlıkları, psikolojik iyi oluşları ve duyguların ifade edilme düzeylerini artırmada etkili olup olmadığını incelemektir. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma İstanbul ilindeki bir sosyal yaşam evinde ve bir sanat atölyesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 2 ayrı deney grubu yürütülmüştür. İlk grubu 15 yetişkin birey (Minyaş:21, Maxyaş:75, Ortyaş:37.32)ikinci grubu ise, 15 yetişkin birey (Minyaş:22, Maxyaş:72, Ortyaş:39.12) oluşturmuştur. Araştırmanın kontrol grubunu sosyal yaşam evine gelen farklı kurslara katılan 15 kişi oluşturmuştur (Minyaş:22, Maxyaş:70, Ortyaş:32.71). Veri toplama aracı olarak; “Genel Psikolojik Sağlık Anketi” (Kılıç, 1992), “Psikolojik İyi Oluş Ölçeği” (Telef, 2013) ve “Duyguları İfade Etme Ölçeği” (Kuzucu, 2011) kullanılmıştır. Birinci deney grubuna (sosyal yaşam evinde bulunan) 8 hafta boyunca düzenli olarak sadece kendi başlarına yapabilecekleri haftalık mandala şablonları verilmiş ve bunları nasıl yapacakları tek seferde anlatılmıştır. İkinci deney grubuyla (sanat atölyesinde bulunan) 8 hafta boyunca araştırmacı eşliğinde mandala uygulaması yaptırılmıştır. Bun grupla mandala uygulamalarının yanında meditasyon çalışmaları da yürütülmüştür. Kontrol grubuna ise herhangi bir mandala uygulaması yapılmamıştır. Her üç gruba da ilk hafta ve 8. haftanın sonunda veri toplama araçları uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarının genel psikolojik sağlık, psikolojik iyi oluş ve duyguları ifade etme ölçekleri ön testlerinden ve son testlerinden almış oldukları puanların gruplar arasında anlamlı bir şekilde değişip değişmediğini belirlemek için Kruskal Wallis H testi, ve Mann Whitney U testi yapılmıştır. Ayrıca deney ve kontrol gruplarının genel psikolojik sağlık, psikolojik iyi oluş ve duyguları ifade etme ölçekleri ön testlerinden ve son testlerinden almış oldukları puanların anlamlı bir şekilde değişip değişmediğini belirlemek için non-Wilcoxon İşaretlenmiş Mertebeler Testi yapılmıştır. Araştırma bulguları incelendiğinde; deney ve kontrol gruplarının ön testleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>.05). Yani grupların başlangıçta benzer özellikte oldukları anlaşılmaktadır. Öte yandan kontrol grubundaki katılımcıların ön test son test puanları arasında da anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>.05). Kendi başlarına mandala uygulaması yaptırılan birinci deney grubunda genel psikolojik sağlık puanlarında anlamlı bir değişim gözlenmezken (p>.05), psikolojik iyi oluş ve duyguların ifadesi puanlarında anlamı artışlar olduğu görülmüştür (p<.05). Araştırmacıyla düzenli olarak mandala uygulaması ve meditasyon uygulaması yapan ikinci grupta ise genel psikolojik sağlık, psikolojik iyi oluş ve duyguların ifadesi puanlarında anlamı artışlar olduğu görülmüştür (p<.05). İki deney grubunun ve kontrol grubunun son test puan ortalamalarının değişimine bakıldığında ikinci deney grubundaki katılımcıların puanlarındaki artışın hem birinci gruptakilerden hem de kontrol grubundakilerden anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu sonuçlara göre araştırmacıyla düzenli olarak yapılan mandala uygulamalarının ve meditasyon çalışmalarının yetişkin bireylerin genel psikolojik sağlık, psikolojik iyi oluş ve duygu ifadelerini olumlu yönde etkilediği görülmüştür.
Keywords: Mandala; Meditasyon; Sanat Terapisi