Çorum Havzası ve Yakın Çevresi’nde doğal afetler - Tilki, Mustafa (My University, 2013)
Ö Z E T Çorum Havzası ve Yakın Çevresi, Orta Karadeniz Bölümü ile Kızılırmak Havzası’nın orta kesimini birbirinden ayıran sahada yer alır. Çalışma alanımız, Çorum Çayı ile Alaca Çayları Hidrografik Havzalarını kapsamaktadır. Havzadaki jeomorfolojik birimler, Kuzey Anadolu Dağları’nın genel doğrultusunun aksine çoğunlukla kuzey-güney yönlü uzanış göstermektedir. Yaklaşık 3500 km² alana sâhib olan havzada can ve mal kaybının yanında doğal tahrȋbata neden olan önemli Doğal Âfetler meydâna gelebilmektedir. Bu âfetlerin meydana gelmesinde havzanın jeolojik jeomorfolojik, klimatik ve hidrolojik özellikleri etkili olmuştur. Havza’nın bulunduğu sahanın coğrafi özellikleri nedeniyle geçiş alanlarına özgü klimatik şartlar mevcuttur. Bu durum sahanın diğer coğrafi unsurlarının da şekillenmesinde belirleyici olmuştur. Çorum Havzası ve Yakın Çevresi’nde Depremler ile Sel ve Su Baskınları en etkili Doğal Âfetlerdendir. Bu durum söz konusu bölgenin Kuzey Anadolu Fay Zonu yakınında olması, öte yandan Sel ve Su baskınlarının Doğal Âfete dönüşmesine müsait, strüktür ve rölyefe sahib olması, klimatik, hidrografik, toprak ve bitki örtüsü özelliklerinin de Doğal Âfeti kolaylaştırıcı özellikler göstermesi ile ortaya çıkmıştır. Ayrıca kütle hareketleri, kuraklık, şiddetli yağışlar, don ve sis hâdiseleri de zamân zamân âfete sebeb olmaktadır. Bunlar, doğrudan insan hayâtını tehdid ettiği gibi zirâȋ hasârlara neden olmakla açlık, kıtlık, yoksulluk gibi sosyo-ekonomik tahribatlar meydana getirebilmektedir. Bu sebebledir ki sözü edilen âfetlerin nedenleri, meydâna geliş biçimleri, periyotları ve neticelerinin ortaya konulması yoluyla; bunlarla ilgili çözüm yollarının tesbiti ve zararların en aza indirilmesi amaçlanmıştır. S U M M A R Y Çorum Basin and its near surroundings take place on the zone which splits the Central Black Sea and the Kızılırmak Basin. The workspace in this study has contained Hydrological basins of Çorum and Alaca streams. Geomorphological units in the basin run commonly north to south unlike the common direction of the North Anatolian Nountains. There can be important natural disasters that cause natural destructions as well as loss of life and property on the basin that is about 3500 km2. The geological, geomorphological, climatic and hydrological features of the basin have been effective on the occurance of these natural disasters. Due to the geographical feautures of the area where the basin is in, there are some climatic conditions that are peculiar to the passing areas. This situation has also become the determining cause to form other geographical components of the area. Earthquakes and floods are the most effective natural disasters around Çorum Basin and its near surroundings. This situation has come out in the light with the stated areas’ being on the fay zone of the Nerthern Anatolia, suitable condition of turning floods in to natural disasters having structure and rolyef, climatical hydrographical sail and flora feautures of this area help natural disasters possible. Mass movements, draught, heavy rains, frost and fog can also cause natural disaster occasionally. These events not only treat human life but cause agricultural damages and also they course socia-economical destructions such as hunger, famine and poverty. Thus, it’s aimed to get benefit from the reasons of the stated disasters, their occurrence styles and periods, and expressing their results to minimize the damages while determining solutions for these disasters.
Keywords: Coğrafya