Kişisel Verileri Koruma Hukuku Mevzuatı - DEDE, RAMAZAN; OCAK, SAİM (Adalet Yayınevi, 2023)
Bilgi/veri üretimi, kullanımı, aktarımı ve bununla ilgili hususlar 21. yüzyılın en önemli uygulamalarından biridir. Bilgi toplumuna geçilen süreçte ve sonrasında özellikle teknolojinin de gelişmesiyle birlikte, insanın bedeninden sonra en değerliği varlığı olan kişisel verilerinin korunmasına ilişkin ihtiyacın, uygulamada yaşanan sorunlardan her geçen gün daha da arttığı görülmektedir. Yaşamı boyunca her insanın kişisel verisi hayatın olağan akışı içerisinde kaçınılmaz olarak işlenmektedir. Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi olarak kabul edilmektedir. Kişisel verilerin işlenmesi, kişisel verilerin tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla elde edilmesi, kaydedilmesi, depolanması, muhafaza edilmesi, değiştirilmesi, yeniden düzenlenmesi, açıklanması, aktarılması, devralınması, elde edilebilir hâle getirilmesi, sınıflandırılması ya da kullanılmasının engellenmesi gibi veriler üzerinde gerçekleştirilen her türlü işlem olarak ifade edilmektedir. Örneğin, iş başvurusu yapanlar, çalışanlar, alışveriş yapanlar/müşteriler, ziyaretçiler, kamu hizmetlerinden yararlananlar gibi birçok insanın kişisel verisi hukuka uygun ya da hukuka aykırı şekilde işlenebilmektedir. Bu bağlamda, mevzuatta düzenlendiği üzere, kişisel veriler de özelliği ve önemi itibariyle kendi içinde farklılaşabilmekte ve bunların ayrıca korunması gerekmektedir. Anayasada düzenlenerek güvence altına alınan temel hak ve özgürlükler kapsamında ve özel hayatın gizliği bağlamında, kişisel verilerin korunması sağlanmaktadır Konuyla ilgili olarak, 07.04.2016 (29677) tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 24.03.2016 tarih ve 6698 sayılı “KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU” ile kişisel verilerin korunmasına ilişkin önemli gelişmeler yaşanmıştır. Kişisel veriler, 6698 sayılı Kanundan önce yürürlüğe giren ve halen uygulanmakta olan farklı konulara ilişkin diğer mevzuat hükümleriyle de korunmaya çalışılmaktadır. 6698 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte, kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelerin ve bunlara aykırılığa ilişkin yaptırımların da uygulanmaya başlanmasıyla, kişisel verilerin korunmasına bakımından uygulamada olumlu gelişmelerin yaşandığı ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin farkındalığın da arttığı görülmektedir. Bununla birlikte, 6698 Kanunla, kişisel verilerin korunması ve bu bağlamda sorunların önlenmesi bakımından önemli faydalar sağlanmakla birlikte, anılan Kanun hükümlerinin uygulanmasında ve yorumlanmasında bazı sorunların yaşandığı da bilinmektedir. Burada ayrıca belirtmek gerekir ki, Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından 6698 sayılı Kanunun uygulanmasına ilişkin olarak önemli çalışmaların yapıldığı ve kararların verildiği görülmektedir. Kişisel verilerin önleyici yaklaşımla korunması suretiyle hukuka aykırı uygulamaların önüne geçilmesi ve kişilerin zarar görmesinin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. Mevzuattaki düzenlemelere rağmen hukuka aykırı durumların ortaya çıkması halinde yaptırımların da uygulanması gerekmektedir. Mevzuattaki düzenlemelerle kişisel verilerin korunması esas amaç olmakla birlikte, kişisel verilerin işlenmesinin zorunlu olduğu mevzuatta düzenlenen istisnai bazı durumlarda farklı uygulamalar söz konusu olabilmektedir. Kişisel veriler, hayatın olağan akışı içerisinde hukukun birçok alanını ilgilendirecek şekilde kullanılabilmektedir. Bu yönüyle, kişisel verilerin korunmasına ilişkin hususlar birçok farklı mevzuat hükmünde düzenlenmiş olup, bunların toplu olarak bir arada bulunması çoğu zaman mümkün olmamaktadır. İşte, “KİŞİSEL VERİLERİ KORUMU HUKUKU MEVZUATI” adlı eser, konuyla ilgili hükümler bir araya getirilerek uygulamacıya yardımcı olunması amacıyla hazırlanmıştır. Eserde, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın konuyla ilgili hükümleri, konuyu düzenleyen kanunlar ve bazı kanunların ilgili hükümlerinin yanı sıra, tüzük, yönetmelik ve tebliğeler yer almaktadır.
Keywords: Sosyal ve Beşeri Bilimler; Social Sciences and Humanities; Sosyal Bilimler (SOC); Social Sciences (SOC)