Yâsincizâde Abdülvehhab Efendi ve Hülâsatü’l-Bürhân Fî itâati’s-Sultân adlı risâlesi - Baboğlu, Uğur (My University, 2014)
soy isim:Uğur BABOĞLU Temel İslâm Bilimleri Program: Hadis Mehmet Özşenel Tezin Türü ve Tarihi: Yüksek Lisans-2014 Anahtar Kelimler: Yâsincizâde, Abdülvehhâb, Sultan, İtâat, Hadis, II. Mahmud, Osmanlı, Yönetici, Emir

YÂSİNCİZÂDE ABDÜLVEHHAB EFENDİ VE HULÂSATÜ’L-BURHÂN FÎ İTÂATİ’S-SULTÂN ADLI RİSÂLESİ Osmanlı padişahlarından II. Mahmud döneminde (1808-1839), 1821-1822 ve 1828-1833 yılları arasında şeyhülislâmlık görevi yapan Yâsincîzâde Seyyid Abdülvehhab Efendi (ö. 1249/ 1833) görev yaptığı bu dönemin şartlarını göz önünde tutarak, Sultan II. Mahmud’un siyasi otoritesini sağlamlaştırması ve yaptığı reformlarda halkın desteğini arkasına alması amacıyla, İslâm’da yöneticilere itaat ile ilgili yirmibeş hadis içeren Hulâsatü’l-Burhân fi İtâati’s-Sultân adlı eserini kaleme almıştır. Eserinde Osmanlı sultanlarının dinin yayılmasında ve düzenin sağlanmasında gösterdikleri olağanüstü gayretleri edebî bir dille ifade ettikten sonra ictimâi hayatta huzur ve istikrarın sağlanması için idareci ve âmirlere itaatin son derece önemli olduğunu vurgulayarak bu konuda varid olan hadislerden seçtiklerini sırayla zikretmiştir. Çalışma giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde konunun önemi, amacı, sınırları ve çalışma yöntemi kısaca belirtilmiştir. Birinci bölümde müellifin eserinde tetkik ettiği sultanlara itaat konusunun daha iyi anlaşılabilmesi için Hz. Peygamber’den sonra Müslümanlar arasında büyük tartışmalara sebep olan hilafet, saltanat ve müslüman idareciye itaat meselesi özet olarak ele alınmıştır. İkinci bölümde, müellif Yâsincizâde Seyyid Abdülvehhab Efendi’nin hayatı, ilmî şahsiyeti ve eserleri; eserin kaleme alındığı ortam, tarihî arka plan, risâlenin değerlendirilmesi ve daha sonra Hulâsatü’l-Burhân fi İtâati’s-Sultân isimli risâlenin içinde geçen hadislerin tahricleri ile tercümelerine yer verilmiştir. Name and Surname: Uğur BABOĞLU Department: Basic Islamic Sciences Programme: Hadith Supervisor: Doç. Dr. Mehmet Özşenel Type and Date of Thesis: MA - 2014 Abdülvehhâb, Sultan, obedience, hadith, Ottoman Sultan Mahmud II, Ottoman, administrator, leader (Imam) ABSTRACT YÂSİNCİZÂDE SAYYİD ABD AL-WAHHAB EFENDİ AND HİS RİSÂLE CALLED HÜLÂSATÜ’L-BÜRHÂN FÎ İTÂATİ’S-SULTÂN Yâsincîzâde Seyyid Abdülvehhab Efendi (death 1249/ 1833) served as the Şeyhulislam two times (1821-1822 and 1828-1832) during the reign of Ottoman Sultan Mahmud II. Under the necessities of the time of his service, he wrote a book titled ''Hulâsatü’l-Burhân fi İtâati’s-Sultân'' , which contains 25 hadith about the importance of obedience to the administrator and leader (Imam) in the religion of Islam, for supporting Sultan Mahmud II to fortify his authority and gain the acceptance of people about the reforms he had implemented. In this book, he, first, highlights the extraordinary and continuing service of Ottaman sultans towards the sustenance and expansion of the religion and peaceful public life with a eloquent language. He, then, lists selected hadith of Prophet Muhammad (pbuh) emphasizing the important requirement of obedience to the administrators and leaders to assure stable security, safety, and peace of public. This study (risâle) is composed of three sections: introduction and two main chapters. In the Introduction Chapter, importance of the topic of study, method of study and its limitations are explained briefly. In the first Chapter, in order to represent the issue of necessity of obedience to the administrators, he summarized the arguments and issues taken place among the Muslims on the subjects of Khilafah, Sultanate and Obedience to the Administrators after the Prophet Muhammad's time. In the Second Chapter, life, personal and scholarly characteristics and publishings of Yâsincizâde Seyyid Abdülvehhab Efendi; the political and social circumstances at the time of the risâle's publishing; historical background and event leading to that time; an evaluation and critical analysis of the risâle; and finally, translation and referencing of Quranic verses and Hadith were presented.
Keywords: Biyografi; Hadis; İslam Dini; Osmanlı Padişahları_Mahmud II. 1808-1839; Şeyhülislam; Yâsincîzâde Seyyid Abdülvehhab Efendi