Türkiye ve Kazan Tatar Türkçelerindeki görevli sözcüklerden ilgeçlerin dil bilgisel karşılaştırılması - Önal, Rabianur (My University, 2021)
Sözcükler, anlamlı ve görevli sözcükler olarak ikiye ayrılırlar. Anlamlı sözcükler, tek başlarına bir eylemi, oluşu, nesneyi ve özneyi karşılayabilirken, görevli sözcükler yanına geldikleri sözcükle anlam ve işlev kazanırlar, bağımsız değildirler. Görevli sözcükler ilgeç, bağlaç ve ünlemlerdir. İlgeçler, tek başlarına anlamı olmayan, yanına geldiği sözcükle geçici anlam ilişkisi kurmaya yarayan görevli sözcüklerdir. Kendi içinde çekim ve pekiştirme ilgeçleri olarak ikiye ayrılırlar.Çalışmada Türkiye ve Kazan Tatar Türkçelerindeki görevli sözcüklerden ilgeçler ses ve biçim bilgisel, söz dizimsel ve anlam bilgisel olarak karşılaştırılmalı bir biçimde incelenmiştir.Türkiye ve Kazan Tatar Türkçelerindeki ortak ilgeçler için ortak başlık açılmış, her iki lehçeye özgü ilgeçler için de ayrı başlıklar açılmıştır. Her iki Türk yazı dilindeki ilgeçlerin aynılıklar ve ayrılıkları ortaya konulmuştur.Tezdeki ilgeçler dil bilgisi kitapları, genel ve etimolojik sözlükler, yüksek lisans ve doktora tezleri, makaleler ve bildirilerden yararlanılarak belirlenmiş, art ve eş zamanlı olarak her ilgeç her iki lehçe için de incelenmiştir.Çalışma Giriş, Türkiye ve Kazan Tatar Türkçelerindeki İlgeçlerin Ses ve Biçim Bilgisel Karşılaştırılması, Türkiye ve Kazan Tatar Türkçelerindeki İlgeçlerin Söz Dizimsel Karşılaştırılması, Türkiye ve Kazan Tatar Türkçelerindeki İlgeçlerin Anlam Bilgisel (İşlevsel) Karşılaştırılması bölümlerinden oluşmaktadır.Çalışma bu yönleriyle Türkiye ve Kazan Tatar Türkçelerindeki ilgeçleri ses bilgisel ve biçim bilgisel, söz dizimsel ve anlam bilgisel olarak inceleyen ilk karşılaştırma olmakla birlikte kendinden sonra yapılacak çalışmalara da örneklik teşkil edecektir.

Words are divided into two as meaningful and duty words. Meaningful words contain to one action, being, object and subject. On the contrary duty words are addicted to other words. They wins to meaning and function with meaningful words.In this study, prepositions from duty words in Turkey Turkish and Kazan Tatar Turkish examined as phonology, morphology, syntacs and semantic. In addition to opened to common titles for common prepositions. We opened to spesific titles for spesific prepositions for two dialects. In tshis study, the similarities and differences of the prepositions in both dialects were revealed.Prepositions in this thesis determined as benefit to grammar books, general and etymological dictionary, master and phD theses, articles and notifications. Each prepoposition examined as following up and simultaneously in each two dialects.This study consist of Entry, Phonetic and Morphological Comparision of Prepositions In Turkey Turkish and Kazan Tatar Turkish, Syntactic Comparision of Prepositions In Turkey Turkish and Kazan Tatar Turkish, Semantic Comparision of Prepositions In Turkey Turkish and Kazan Tatar Turkish.The study is the first to phonetic and morphological, syntactic and semantic for comparision of prepositions in Turkey Turkish and Kazan Tatar Turkish. The study will lead the next study.
Keywords: Anlam bilgisi Turkey Turkish; Dil Bilgisi; Duty Words; Fonoloji; Görevli Sözcükler; Gramer; Grammar; İlgeçler; Kazan Tatar Turkish; Kazan Tatar Türkçesi; Morfoloji; Morphology; Phonology; Prepositions; Semantic; Söz dizimi; Syntacs; Tatar dili; Tatar language; Turkish language; Türk dili; Türkiye Türkçesi