Determinants of dividend policy : empirical evidence from two emerging Middle East and African (MEA) countries, Turkey and South Africa - Sanguisso, Pelagie Naba (My University, 2023)
Temettü, finans literatüründe en çok çalışılan konulardan biridir. Bu konuda birçok araştırma yapılmıştır, ancak temettü bulmacası çözülememiştir. Mevcut tez, Orta Doğu ve Afrika'nın (MEA) gelişmekte olan iki ülkesinde yeralan halka açık şirketlerde ve ülkeye özgü temettü politikalarının belirleyicilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Borsa İstanbul (BIST) ve Johannesburg Menkul Kıymetler Borsası'nda (JSE) listelenen 278 reel sektör firmasının verilerini kullanan bu çalışmada, 2006'dan 2017'ye kadar 12 yıl boyunca belirlenmiş panel verileri üzerinde durulmuştur. Havuzlanmış OLS gibi istatistiksel yöntemler ve sabitlenmiş etki modelleri, analiz edilen dönemde temettü dağıtımına ilişkin muhtemel etkisi olan faktörleri inceleyerek önceki dönem teorilerini doğrulamak için kullanılmıştır. Sonuçlara göre, verginin temettü dağılımının önemli bir belirleyicisi olduğu, ancak hipotezimize karşı bir şekilde vergi müşteri teorisini desteklemediği tespit edilmiştir. Çalışma finansal kaldıraç, işletme riski ve sabit varlıkların varlıkların temettü ödeme kararıyla negatif bir şekilde ilişkili olduğunu tespit etmektedir. İlişkinin yönü ve işlem maliyeti açıklamaları ile uyumlu olsa da, bu bulgu istatistiksel olarak anlamlı değildir. Ayrıca, seçilen firmaların kârlılık, likidite, serbest nakit akışı ve büyüklüğü temettü ödeme oranı ile ii pozitif bir ilişki içindedir. Bu pozitif ilişki istatistiksel olarak anlamlı değildir, ancak sırasıyla sinyal teorisi, vekalet teorisi ve işlem maliyeti açıklamaları ile uyumludur. Büyüme fırsatının da temettü ile pozitif fakat anlamlı olmayan bir ilişki içinde olduğu bulunmuştur. Bu da beklentimize aykırı bir durumdur ve yaşam döngüsü teorisini desteklememektedir. Mevcut tez, şirkete özgü faktörlerin, gelişmekte olan MEA ülkelerinde temettü politikasının önemli belirleyicileri olduğunu göstererek, temettü literatürüne katkıda bulunmaktadır.

Dividend policy is one of the mostly studied topics in the finance literature. Many researches have been done on this topic, but the dividend puzzle remains unsolved. The present dissertation aims to analyze both firm and country specific determinants of dividend policy in two emerging countries from the Middle East and Africa (MEA). Using data of 278 non-financial firms listed on Borsa Istanbul (BIST) and Johannesburg Stock Exchange (JSE), the present study focuses on a panel data set over 12 years from 2006 to 2017. Statistical technics such as pooled OLS and fixed effects models are used to verify previous theories through the factors that have an eventual effect on the dividend distribution during the period analyzed. According to the results, tax is found to be a significant determinant of dividend distribution but opposed to our hypothesis; therefore, not supporting the tax clientele theory. The study finds that financial leverage, business risk, and asset tangibility are negatively associated to dividend payment decision. Even though the direction of the relationship is in line with agency cost and transaction cost explanations, this finding is not statistically significant. Furthermore, profitability, liquidity, free cash flow, and size of the selected firms have positive relationships iv with the dividend payout ratio. This positive association is not statistically significant although it is in conformity with signaling theory, agency theory and transaction cost explanation respectively. Growth opportunity is also found to be positively but insignificantly related to the dividends. This is also opposed to our expectations and does not support the life cycle theory. The present dissertation contributes to the dividend literature by showing that firm specific factors are important determinants of dividend policy in the emerging MEA countries.
Keywords: Borsa; Borsa Istanbul; Business; dividend payout ratio; Dividend policy; finansal olmayan şirketler; İstanbul; İşletme; Johannesburg Menkul Kıymetler Borsası; Johannesburg Stock Exchange; non-financial firms; panel data; panel verileri; temettü ödeme oranı; Temettü politikası