Kendi hesabına çalışma : moto kuryeler üzerine bir araştırma - Elibol, Özlem (My University, 2025)
Bu araştırma, kendi hesabına çalışan moto kuryelerin işçi veya işveren kimliğine dair algılarını ve buna bağlı olarak sınıf bilinçlerini ölçmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, esneklik ve esnek çalışma kavramlarının işgücü piyasasındaki dönüşümünü ele alarak başlamaktadır. İlk bölümde, esneklik kavramının teorik çerçevesi ve esnek çalışmanın işçi-işveren ilişkileri üzerindeki etkileri incelenmiştir. İkinci bölümde ise, kendi hesabına çalışma biçimi ve moto kuryelik mesleği detaylı bir şekilde ele alınarak kendi hesabına çalışan kuryeliğin yasal ve ekonomik boyutları üzerinde durulmuştur. Araştırmanın üçüncü bölümünde, 255 kendi hesabına çalışan kurye ile yapılan anket çalışmasının bulgularına yer verilmiştir. Veriler, demografik özellikler, çalışma koşulları ve işçi-işveren algısını ölçen sorulardan oluşan anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Bu çalışma, nicel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, nicel analiz yapmak amacıyla SPSS analiz edilmiştir. Anketin soruları, moto kuryelerin kendilerini işçi veya işveren olarak tanımlamaları ve bu tanımların sınıf bilinci üzerindeki etkilerini ölçmeye yönelik tasarlanmıştır. Bulgular, moto kuryelerin büyük ölçüde kendilerini işçi ya da işveren olarak nasıl tanımladıklarını ve bu tanımların sınıf bilinci üzerindeki etkilerini ortaya koymaktadır. Bu nicel araştırma, kendi hesabına çalışan kuryelerin ekonomik ve sosyal statü algılarının yanı sıra, çalışma koşulları ile ilgili deneyimlerini de sayısal verilerle sunmayı amaçlamaktadır. Araştırma sonuçları, kendi hesabına çalışan kuryelerin çalışma şartları, gelir beklentileri ve yasal statüleri açısından, işçi ile işveren arasında bir noktada yer aldıklarını göstermektedir. Bunun yanı sıra, esnek çalışma düzeninin, kuryelerin sınıf bilinci ve işgücü piyasasındaki yerlerine ilişkin algılarını nasıl şekillendirdiği de analiz edilmiştir. Bu tez, kendi hesabına çalışma biçimlerinin, çalışanların ekonomik ve sosyal statü algıları üzerindeki etkilerini anlamak adına bir katkı sunmaktadır.

This study aims to examine how self-employed motorcycle couriers perceive themselves—either as workers or employers—and to measure their class consciousness accordingly. The research begins by addressing the concepts of flexibility and flexible work arrangements, exploring their theoretical framework and impact on labor relations. In the first chapter, the concept of flexibility and its implications for worker-employer dynamics are discussed. The second chapter focuses on self-employment and motorcycle couriering, providing a detailed analysis of the legal and economic dimensions of self-employed courier work. In the third chapter, findings from a survey conducted with 255 self-employed motorcycle couriers are presented. Data were collected through a questionnaire consisting of demographic questions, working conditions, and questions aimed at evaluating perceptions of worker and employer identities. The collected data were analyzed using SPSS software. The findings reveal how motorcycle couriers predominantly identify themselves as workers or employers and how this self-identification influences their class consciousness. The results indicate that self-employed couriers position themselves between worker and employer identities based on their working conditions, income expectations, and perceptions of legal status. Additionally, the study analyzes how flexible work arrangements shape couriers' perceptions of class consciousness and their place within the labor market. This thesis provides valuable insights into how self-employment influences workers’ economic and social status perceptions, contributing to a deeper understanding of evolving labor dynamics.
Self-employment : a study on motorcycle couriers
Keywords: class consciousness; Çalışma saatleri, Esnek; Esneklik; Flexibility; Hours of labor, Flexible; İşçi; İşveren; Kendi hesabına çalışan kurye; self-employed courier; Sınıf Bilinci; Turkey; Türkiye