Tünel aydınlatma sistemlerinde enerji tasarrufu ve aydınlatma teknolojisi - Sucugil, Ramazan Mete (My University, 2000)
Tezin amacı, tünel aydınlatmasında aydınlatma sistemlerini, armatürlerin özellikleri ve fonksiyonlarıyla ilgili olan enerji tasarrufunu ve tünel aydınlatma teknolojisini sunmaktır. Bu çalışmada, birinci bölümünde tünel aydınlatmasında esas alınan noktalara değinilmiştir. Bu noktaların bağlı oldukları kriterler açıklanmıştır. İkinci bölümde tünel aydınlatmasında kaliteyi belirleyen büyüklükler tanıtılmıştır. Temel büyüklüklerin birbirleriyle olan ilişkileri tanımlanmıştır. Bu büyüklüklerin görme olayına etkileri belirtilmiştir. Üçüncü bölümde, tünel aydınlatmasında kullanılan ışık kaynakları ve armatürlerin özellikleri verilmiştir. Şu anda geçerli olan ve tünel aydınlatmasında kullanılan lamba ve armatürler tanıtılmıştır. Dördüncü bölümde, tüneller aydınlatma açısından incelenerek sınıflandırılmış ve aydınlatmada önemli bir yer tutan tünel bölgeleri tanımlanmıştır. Can güvenliği açısından önemli olan fren mesafesi ve kritik cisim arasındaki bağıntılar irdelenmiştir. Beşinci bölümde, tünel aydınlatma hesaplarına geçilmiş, değişik kabuller veya çeşitli kurumların tavsiyelerine uyularak hazırlanmış çizelge ve grafiklerden yararlanarak tünel bölgelerinin parıltılarının hesabı çok hassas olmasa da kaba bir biçimde yapılmıştır. Ayrıca dış parıltıya göre ışığın kontrol edildiği sistemlerde kullanılan lüminansmetreler ve özellikleri bu bölümde açıklanmıştır. Altıncı bölümde, tünel aydınlatma sistemleri olan simetrik, zıt ışınlı ve eş yönlü aydınlatma sistemleri aralarındaki benzerlikler ve farklılıklar açısından aynı engel ve hava koşullarına göre karşılaştırılmış; birbirlerine göre olan avantajları veya dezavantajları açıklanmıştır.

The purpose of this thesis, namely Energy Saving and Lighting Technology In Tunnel Lighting Systems, is to present totally the subjects and principles related with the tunnel lighting and to show the way followed in a tunnel lighting project. In this presentation, in the first part, has been given main points which is taken base in tunnel lighting and second part, explained the sizes which is determined quality. In the thirth parth, light sources use in the tunnel lighting have been given. In the fourth section, tunnels have been classified by examing in details of lighting and preented tunnel areas takes a place in tunnel lighting. The reason security of the human life, the functions between the safe stopping distance and critical obstacle have been considered. In the fifth section, in the light accounts, used different recommendation of the CIE and others. The tunnel lighting zone's account has been done firmly. All of the accounts have been done according to outside luminance. However, luminancemeters and their devices's functions have been explained in this part. In the last part, three tunnel lighting systems which are symmetrical, counter-beam (CBL) and pro-beam (PBL) were compared under the same geometrical and wheather conditions to determine their advantages and disadvantanges in terms of visibility.
Keywords: Aydınlatma; ELEKTRİK; Elektrik enerjisi; Uygulamalı fizik