Sultan II. Abdülhamid’in kızı Zekiye Sultan’ın hayatı (1872-1950) - Uru, Cevriye (My University, 2010)
II. Abdülhamid’in kızı olan Zekiye Sultan, 1872 yılında Dolmabahçe Sarayı’nda doğdu. Annesi Bedrifelek Kadınefendi’ydi. 1877’den sonra Yıldız Sarayı’nda annesine verilen dairede ikamet ederek kendisine tahsis edilen kalfalar nezaretinde çocukluk yıllarını geçirdi. Sarayın örgün eğitiminin yanında Fransızca ve piyano dersleri aldı. 17 yaşında Plevne Kahramanı Gazi Osman Paşa’nın büyük oğlu Nurettin Paşa’yla evlendi. 1892’de ilk çocuğu Ulviye Şükriye Hanımsultan’ı doğurdu, ancak ömrü uzun olmadı. 1893’de ikinci kızı Fatma Aliye Hanımsultan dünyaya geldi. Zekiye Sultan, babasının çocukluğundan itibaren adına yaptığı yatırımlar, Boğaz’ın en güzel yerinde satın aldığı araziler ve inşa ettirdiği yalı ve köşk sayesinde önemli bir servetin sahibi oldu. Ramazan aylarında fakirler için sofralar açtırıp onlara maddi yardımda bulunması, iftara gelen misafirlerine para ve hediye takdim etmesi, bayramlarda hizmetlilerini ayrıca taltif etmesi ve çeşitli bağış kampanyalarına katılması cömert bir sultan olarak tanınmasını sağladı. Sanatçıları korur ve desteklerdi. Çocukluğunda başladığı piyano eğitimine evlendikten sonra da devam etti. Zekiye Sultan’ın sarayı, saz takımları ve musiki cemiyetleriyle ünlüydü. Tanburi Cemil, Udi Nevres, Kemani Memduh ve Santuri Ethem gibi dönemin meşhur müzisyenleri sıklıkla sultanın sarayında bulunurdu. Hattat Fehmi ve Hacı Nafiz gibi sanatkârlar sarayının imamet kadrosunu oluşturuyordu. 1924’te Osmanlı hanedanının yurt dışına çıkarılmasından dolayı ailesiyle birlikte Fransa’ya gitti; sıkıntılar çekti. 78 yaşındayken, küçük bir otel odasında hayata gözlerini kapattı. Naaşı tahnit edilerek bir kilisede bir süre bekletildi. Maddi imkânsızlık ve kanuni engeller yüzünden vatana getirilemeyen cenazesinin akıbetinin ne olduğu bilinmemektedir.

Zekiye Sultan who is daughter of Abdülhamid 2nd, was born in 1872 Dolmabahçe Palace. Her mother was Bedrifelek gentlewoman. After 1877 she spent her childhood residing in a flat at Yıldız Palace which was given to her mother under supervision of female servants assigned to herself. She took French and piano courses in addition to formal education of Palace. She got married with Pasha Nurettin elder son of Pasha Gazi Osman Hero of Plevne when she was 17 years old. In 1892 she gave a birth for Ulviye Şükriye Lady Sultan but she did not live too long. In 1893 her second daughter Fatma Aliye Lady Sultan was borne. Zekiye Sultan possessed an important fortune thanks to investments made by her father on behalf of herself from her childhood, lands bought at best place of Strait , waterside residences and villages built. She was recognized as a generous sultan by inviting poor people to dinner and providing physical help to them and giving money and presents to her visitors who came for dinner during Ramadan, rewarding her servants during religious festivals and contributing to various charity campaigns. She protected and supported craftsmen. She continued her piano training which was started during her childhood after she got married. Palace of Zekiye Sultan is famous by musical instrument teams and music society. Famous musicians of that period such as tamboura player Cemil, lut player Nevres, violin player Memduh and dulcimer player Ethem visited palace of sultan often. Craftsmen such as calligrapher Fehmi ve hadji Nafiz constituted imam staff of palace. She went to France with her family due to exile of Ottoman dynasty to abroad in 1924; she suffered. She died in a hotel room when she was 78 years old. Her body was kept waiting in a church after embalmed. Nobody knows what happened to her funeral which could not be taken to motherland due to material impossibilities and legal difficulties.
Keywords: Tarih_Biyografi; Yakınçağ