Ölü kilometre optimizasyonu üzerine bir çalışma: İstanbul metrobüs sistemi örneği - Sevim, Burak (My University, 2017)
Kent içi lastikli toplu taşımacılıkta gider kalemlerinin en büyüklerinden biri akaryakıt maliyetleridir. Akaryakıtın pahalı olması bir yana, yolcusuz hareketlerden (garajdan hat başı/ hat sonuna ya da hat başı/ hat sonundan garaja gidişler) kaynaklanan ve literatürde ölü kilometre olarak tabir edilen maliyetlerin varlığı akaryakıt maliyetlerinin yüksek olmasında önemli etkenlerden biridir.İETT (İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel) İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nden alınan verilere göre gerçekleştirilen kilometrelerin önemli bir kısmını ölü kilometreler oluşturmaktadır. Bu çalışma ile optimizasyon tekniklerinin kullanılmasıyla hat-garaj eşleştirmesinde değişiklikler yapılarak ölü kilometrenin azaltılması hedeflenmiştir. Çalışmanın kapsamı İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün yürütüm, yönetim ve denetiminde yer alan ve BRT (Bus Rapid Transit-Metrobüs) sisteminde toplu ulaşım hizmeti veren hatlar ve garajlardır.

Fuel cost is one of the biggest expense item in urban wheeled public transport. Aside from the fuel being very expensive, expenses created by movements without passengers (journeys from the depot to the beginning of the line/ the end of the line, and vice versa), and the presence of expenses referred to as dead kilometer in the literature are important factors that result in fuel costs to be high.According to the data obtained from General Directorate of IETT (Istanbul Elecktricity Tramway Tunnel) Operations, dead kilometers comprise a significant portion of the kilometers that are realized. With this study, it has been aimed to reduce dead kilometers by making changes in the line-depot matching by using optimization techniques. Scope of the study is the lines and depots under the execution, management and control of General Directorate of IETT Operations that provide public transport service on the BRT (Bus Rapid Transit-Metrobus) system.
Keywords: Dead Kilometer; Integer Linear Programming; İstanbul (Türkiye); Kent içi ulaşım; Metrobüs; Optimizasyon; Ölü Kilometre; Planlama; Tam Sayılı Doğrusal Programlama Optimization; Ulaşım