Hemşirelerin yönetici hemşirelere ilişkin liderlik algıları ve örgütsel vatandaşlık davranış düzeyleri - Şakar, Gülüstan (My University, 2019)
ÖZETHemşirelerin Yönetici Hemşirelere İlişkin Liderlik Algıları ve Örgütsel Vatandaşlık Davranış DüzeyleriÖğrenci: Gülüstan ŞAKARDanışman: Prof. Dr. Ayşe Nefise BAHÇECİKAnabilim Dalı: HemşirelikAmaç: Araştırma hemşirelerin yönetici hemşirelere ilişkin liderlik algıları ve örgütsel vatandaşlık davranış düzeylerini belirlemek amacıyla yapıldı.Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki çalışma Afyon ilinde bir üniversite hastanesinde çalışan 244 hemşire ile gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Çok Yönlü Liderlik Ölçeği (ÇLÖ) ve Örgütsel Vatandaşlık Düzeyi Ölçeği (ÖVDÖ) kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Shapiro-Wilk testi, Student-t testi, Mann-Whitney U test, Oneway ANOVA, Bonferroni, Kruskal-Wallis test, Dunn-Bonferroni test kullanıldı.Bulgular: Hemşirelerin yaş ortalaması 28,58±5,77 yıl olup, %76,2’si kadın, %54,5’ i bekar, %58,2’ si lisans mezunu ve %29,5’ inin 2-5 yıl arası mesleki hizmet süresi olduğu görüldü. Hemşirelerin ÇLÖ transformasyonel liderlik toplam ve karizmatik özellik, ideal etkileme, ilham verme, entelektüel uyarı, bireysel ilgi alt boyut toplam puanları sırasıyla 2,56±0,81, 2,62±0,85, 2,63±0,84, 2,50±0,84, 2,56±0,83, 2,50±0,87; transaksiyonel liderlik koşulsal ödüllendirme, aktif beklentilerle yönetim, pasif beklentilerle yönetim alt boyut puan ortalamaları sırasıyla 2,48±0,87, 2,16±0,57, 1,51±0,87; diğer liderlikler tamamen serbest bırakma, ekstra gayret gösterme alt boyutları puan ortalamaları sırasıyla 1,23±0,88, 2,51±1,08 olarak, ÖVDÖ toplam ve vicdanlılık, kurumu övme, bilgilendirme ve katılım, hoşgörülülük, yardım etme alt boyut puan ortalamaları sırasıyla 5,06±0,82, 5,93±0,97, 4,12±1,46, 5,06±1,18, 4,20±1,39, 5,32±1,09 olarak bulundu.Sonuç: Hemşirelerin yöneticilerini tranformasyonel lider olarak algıladığı ve örgütsel vatandaşlık davranışlarını yüksek olarak sergilediği saptandı.

SUMMARYNurses’ Leadership Perceptions Related to Nurse Managers and Organizational Citizenship Behavior LevelsStudent: Gülüstan ŞAKARAdvisor: Prof. Dr. Ayşe Nefise BAHÇECİKDepartment: NursingAim: The research was performed to determine nurses’ leadership perceptions related to nurse managers and organizational citizenship behavior levels.Materials and Method: This descriptive study was carried out with 244 nurses working in a university hospital in Afyon. Data were collected using the Introductory Information Form, Multifactor Leadership Questionnaire (MLQ) andOrganizational Citizenship Level Scale (OCLS). Descriptive statistics, Shapiro-Wilk test, Student’s t-test, Mann-Whitney U test, One-way ANOVA, Bonferroni, Kruskal-Wallis test, Dunn-Bonferroni test were used to analyze the data.Results: Nurses had a mean age of 28.58±5.77 years, and 76.2% of them were women, 54.5% were single, 58.2% had bachelor's degree, and 29.5% had 2-5 years of professional experience.Nurses’ total score from the MLQtransformationalleadershipand total scores from thecharismatic trait, idealized influence, inspiration, intellectual stimulation and individualized consideration subscales were 2.56±0.81, 2.62±0.85, 2.63±0.84, 2.50±0.84, 2.56±0.83, 2.50±0.87, respectively; their mean scores from the transactional leadership contingent reward, active management-by-exception, management-by-exception passive subscales were 2,48±0,87, 2,16±0,57, 1,51±0,87, respectively; their mean scores from the other leaderships laissez-faire and extra effort subscales were 1.23±0.88 and 2.51±1.08, respectively and their total score from OCLS and mean scores from the conscience, praising the institution, information and participation, tolerance, helping subscales were 5.06±0.82, 5.93±0.97, 4.12±1.46, 5.06±1.18, 4.20±1.39, 5.32±1.09, respectively.Conclusion: Nurses perceived their managers as transformational leaders and had high levels of organizational citizenship behaviors.
Keywords: Health; Hemşireler; Hemşirelik; Nurses; Nursing; Organizational Citizenship; Örgütsel Vatandaşlık; Sağlık; Transactional Leadership; Transaksiyonel Liderlik; Transformasyonel Liderlik; Transformational Leadership