753 numaralı Şer’iye siciline göre Balıkesir’de ekonomik, sosyal ve dini hayat - Tatoğlu, Mehmet Ali (My University, 2006)
753 NUMARALI ŞER’İYE SİCİLİNE GÖRE BALIKESİR’DE EKONOMİK, SOSYAL VE DİNÎ HAYAT (1275–1276/ 1858–1859) Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlâhiyat Tarihi Bilim Dalı Sayfa, Aralık 2006 Danışman: Prof. Dr. Ziya Kazıcı Bu tezin amacı, 753 No’lu Balıkesir Şer’iye Sicil Defteri vasıtasıyla Balıkesir Şehri’nin ekonomik, sosyal ve dinî hayatını incelemektir. Tezimizi 753 No’lu Balıkesir Şer‘iye Sicil Defteri dışında bazı Araştırma–inceleme eserlere dayandırdık. Tez, girişle beraber beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, şer’iye sicilleriyle Osmanlı öncesi ve Osmanlı sonrası Balıkesir şehrinin tarihî durumuna değinilmiştir. İkinci bölümde, Balıkesir şehrinin idarî durumu ve mahkeme görevlileri ile Balıkesir kazasının köyleri, mahalleleri ve konar-göçerler ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, Balıkesir’in ekonomik hayatıyla alakalı ticarî durum, şehirdeki esnaflar, tarım ve hayvancılık alanlarındaki faaliyetler ele alınmıştır. Dördüncü bölümde, Balıkesir sosyal hayatı içersinde hakların korunması gibi güzel ahlaka dair davranışlar, öldürme, yaralama gibi toplum düzenine zarar veren olaylar, şehir yapısı ve aile hayatı ele alınmıştır. Son bölümde ise dinî hayatla alakalı meselelere değinilmiştir.

ECONOMIC, SOCIAL AND RELIGIOUS LIFE IN BALIKESİR ACCORDING TO THE RELIGION COURT REGISTER NUMBERED 753 (1275–1276/ 1858–1859) Marmara University, Institution of Social Sciences, Theology Department, Islamic History Subdivision, MA Thesis, 285 Pages, December 2006 Supervisor: Prof. Ziya Kazıcı The purpose of this thesis is to analyze economic, social and religious life in Balıkesir City through the Religion Court Register Book of Balıkesir numbered 753. We based our thesis on Research Studies and Local Resources as well as the Religion Court Register Book numbered 753. The thesis consists of five sections together with a preface. In the preface section, the Religion Court Registers and the historical position of Balıkesir after and before the Ottomans were mentioned. In the second section, the administration, court officials, villages, quarters, nomads and natives of Balıkesir were discussed. In the third section, the economic life concerning trade, tradesmen in the city, agricultural and cattle dealing activities were mentioned. It was found out that Non-Moslems are as active as Moslems in terms of trade. In the fourth section, the behaviors concerning ethics like protecting the rights in social life in Balıkesir, events that violate the social order like murder or wounding, city structure and family life were discussed. In the last section, the issues related to Religious life were mentioned.
Keywords: Balıkesir; İslam Dini; İslam Tarihi; Sosyal Yaşam ve Adetler; Şehirler ve Kasabalar