Toplumsal hareketlerin gazete tirajlarına etkileri gezi parkı eylemleri olayları örneği - Kaya, Serhat (My University, 2019)
27 Mayıs 2013‟te İstanbul Taksim Meydanı Yayalaştırma Projesi çerçevesindebaşlatılan çalışmalar, Gezi Parkı’nda ağaçların sökülmesini dururmaya yönelik bir çevretepkisi olarak doğmuştur. Gelişmeler oldukça ve zaman ilerledikçe eylemler çevrehareketi amacından kayarak/ kaydırılarak ideolojik, ekonomik ve siyasal bir muhalefetboyut kazanmıştır. Çevreyi ve doğayı koruma hareketi olarak başlayan Gezi ParkıEylemleri, bu bağlamda çağımızda ve son zamanlarda yaşanan önemli ve dikkatleincelenmesi gereken toplumsal bir gelişme olduğu gibi aynı zamanda yeni bir toplumsalhareketler olarak değerlendirilebilir.Olayların başlangıcı, gelişimi, sonlanışı ve etkileri bakımından önemli taşımaktadır.Türkiye ve dünya medyası gündemini uzun sure meşgul eden eylemler birçok konuyuetkilediği ve domino etkisiyle canlılığını gelecek nesillere de aktaracağıdüşünülmektedir. Bu bağlamda “Toplumsal Hareketlerin Gazete Tirajlarına EtkileriGezi Parkı Eylemleri Örneği” adlı bu çalışmayla toplumsal gelişmelerin gazetelerintirajına etkilerini olup/ olmadığı 5 ulusal gazetenin tirajları incelenerek ortayakonulmaya çalışılmıştır.Çalışmada incelenen Hürriyet, Sabah, Sözcü, Halkın Gazetesi Birgün ve Yeni Şafakgazetelerinin 2011, 2012, 2013 ve 2014 yıllarında, 48 ay süresince günlük ve aylık tirajtabloları Basın İlan Kurumun’dan alınarak veriler analiz edilip gerekli karşılaştırmalaryapılarak ortaya konulmuştur.Çalışmada Gezi Parkı Eylemleri için incelenen gazetelerin dört yıllık gibi uzun sürecintemel alınmasının sebebi ise toplumsal hareketlerin öncesini, yaşandığı an ve sonrasınındaha rasyonel açıdan ele alarak geniş bir perspektiften olaylara bakmak hedeflenmiştir.Çalışmamız yöntem olarak ilgili literatüre dayalı tarama, tirajların karşılaştırlaması vebetimsel veri yöntem analizi ile hazırlanmıştır.

On May 27, 2013, studies initiated within the framework of Pedestrianization Project atTaksim Square in Istanbul was born as an environmental response to stop uprooting oftrees in Gezi Park. As developments occurred and time progressed, protests shifted/ wereshifted from environmental movement to ideological, economic and politicalopposition. Gezi Park Protests, started as a movement to protect the environment andnature, can be considered as the most important social development and new socialmovements of recent past.These events are of crucial importance in terms of their beginning, development, endingand effects. The protests that occupied the agenda of Turkey and the world media for along time are considered to affect many subjects and will convey their vitality to futuregenerations with a domino effect.In this context, the objective of this study, “The Effects of Social Movements on theWritten Press Economy and Newspaper Circulations: Gezi Park Protests Sample”, is toreveal whether social developments have an effect on circulations of newspapers bymeans of examining circulations of 5 national newspapers. In the study, daily andmonthly circulation tables of Hürriyet, Sabah, Sözcü, People‟s Newspaper Birgün andYeni ġafak newspapers were taken from Press Announcement Authority for a period of48 months in years of 2011, 2012, 2013 and 2014, and data were presented andanalyzed.The reason for analyzing newspapers with regard to Gezi Park Protests based on aperiod of four years is that objective of this study was to observe events from a wideperspective by addressing pre- and post-social movements more rationally. This studywas prepared by screening analysis and operational method based on relevant literature.
Keywords: Circulation; Community power; Gazeteler; Gezi Parkı Eylemleri/ Olayları; GeziPark Protests/ Events; Medya; NEW Media; Newspapers; Social Movements; Tiraj; Toplumsal güç; Toplumsal Hareketler; Written Press Economics; Yazılı Basın Ekonomisi