Ömerli baraj gölünde zooplanktonların mevsimsel değişiminin saptanması - Altunyurt, Selva (My University, 2006)
Bu çalışma TÜBİTAK-MAM KÇE tarafından “Ömerli Baraj Gölü’nde Karasal Girdilerin Besin Elementleri Bakımından Göl Suyu ve Sedimentine Olan Etkilerinin İzlenmesi” adlı Proje kapsamında gerçekleştirilmiştir. Ömerli Baraj Gölü İstanbul İli Anadolu yakasında yer almaktadır. İstanbul’un içme suyu ihtiyacının yaklaşık % 40’ını karşılamaktadır. Bu çalışmada Ömerli Baraj Gölü’nde Kasım 2004–Haziran 2005 tarihleri arasında seçilen 6 istasyondan ve 4 farklı derinliklerden dikey olarak alınan su örneklerinde zooplankton faunası tespit edilerek, teşhis edilen cinslerin mevsimsel değişimleri ile su kalitesi parametreleri ve aralarındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırma sonucunda Rotifera grubundan 5 (Polyarthra sp., Asplanchna sp., Keratella sp., Brachionus sp. ve Trichocerca sp.), Cladocera grubundan 3 (Daphnia sp., Bosmina sp. ve Diaphanosoma sp.), Copepoda grubundan 2 (Cyclops sp. ve Diaptomus sp.), Nauplius larvası ve Mollusca’dan Bivalvia larvası olmak üzere toplam 12 zooplankton cinsi tespit edilmiştir. Rotifera; % 37.50, Cladocera; % 27.40, Copepoda; % 11, Nauplius larvası; % 19,10 ve Mollusca’dan Bivalvia larvası ise; % 5 oranında bulunmuştur. Zooplankton cinslerinden Cladoceradan; Bosmina sp. 28490 adet/ m³ ile kış mevsiminde dominant cins olarak tespit edilmiştir. Bu cinsi sonbahar mevsiminde Rotiferadan; Brachionus sp. 24667 adet/ m³ ile izlediği görülmüştür. En az bulunan cinsler ise, Cladoceradan; Diaphanosoma sp. 94 adet/ m³ ile sonbahar mevsiminde saptanırken, bu cinsi kış mevsiminde 47 adet/ m³ ile Rotiferadan; Trichocerca sp. en az bulunan cins olarak tespit edilmiştir. Çalışma periyodu boyunca özellikle Bosmina sp. ve Nauplius larvası kantitatif açıdan dominant cinsleri oluşturduğu saptanmıştır. Bu çalışmanın amacı, daha çok içme suyu amaçlı kullanılan Ömerli Baraj Gölü’nün mevcut su kalitesinin tespiti, su kalitesi parametrelerinin en önemli bileşimlerinden biri olan zooplanktonların kompozisyonu ve mevsimsel değişiminin saptanmasıdır. Elde edilen verilere göre; önceki yıllarda atık ve arıtma deşarj sularının göle karıştığı Paşaköy Arıtma Tesisinden çıkan suların Riva Dere’sine deşarj etmesiyle gölde bazı parametrelerin konsantrasyonlarında azalma tespit edilmiştir.

DETERMINATION OF SEASONAL CHANGES OF ZOOPLANKTON IN ÖMERLİ LAKE This study was supported by project Observation of Effects of Waste Loads on Lake Waters and Sediments in Respect of Nutrients in Ömerli Dam was carried out by TÜBİTAK-MAM KÇE. Ömerli Lake is situated in Anatolian side of the province of İstanbul. It meets almost 40% fresh water need of İstanbul. In this study, seasonal changes of zooplankton fauna and water quality parameters were studied. Water samples were taken from 6 stations and 4 different depths between November 2004-June 2005, by determining zooplankton fauns in Ömerli Lake. By the end of study, total number of 12 zooplankton genus has been identified. 5 different genus of Rotifera group as Polyarthra sp., Asplanchna sp., Keratella sp., Brachionus sp. and Trichocerca sp., 3 from Cladocera group as Daphnia sp., Bosmina sp. and Diaphanosoma sp. and 2 from Copepoda as Cyclops sp. and Diaptomus sp. and Nauplius larvae and Bivalvia larvae from Mollusca. 37.5% larvae from Rotifera; 27.4% from Cladocera; 11% from Copepoda; 19,1 % Nauplius larvae; and 5% Bivalvia larvae from Mollusca were found. From Zooplankton genus, Cladocera; Bosmina sp. 28490/ m³ as a dominant genus was identified in winter season. This genus was followed by from Rotiferan; Brachionus sp. 24667/ m³ in autumn season. While least found genus from Cladocera Diaphanosoma sp. 94/ m³ in autumn and from Rotifera with 47/ m³; Trichocerca sp. were identified as least found genus. During the study period, especially Bosmina sp., and Nauplius were formed dominant genus in respect of quantity. Objective of this study is to determine current water quality of Ömerli Lake, and the composition and seasonal variation of zooplankton that are one of the most important components of water quality parameters. According to the data obtained; reduction in some parameters in the lake by aid of treatment of waste discharged from Paşaköy was obtained.
Keywords: Çevre Kirliliği_Deniz ve Göller; Su Ürünleri; Zooplanktonlar