Risk yönetiminde captive sigorta uygulaması ve Türk sigorta sektörüne etkileri - Önder, İrem (My University, 2001)
Yakın tarihimizin en büyük felaketlerinden biri olan ve hatta en büyük felaketi olan New York Dünya Ticaret Merkezi'ne yapılan terörist saldırı tüm dünyayı ve özellikle dünya sigorta sektörünü dehşete ve hayrete düşürmüştür. Bu saldırının tarihi olan 11 Eylül 2001 sigorta sektörü için dönüm noktasıdır. Bu olay sigorta sektörüne risklerin en iyi şekilde teşhis edilip değerlendirilmesi gerektiğini göstermiştir. Herhangi bir olayı, riski veya bir şirketi ele aldığımızda onunla ilgili geleceği geniş ufuklarla düşünmek gerekir. Risklerin iyi değerlendirilip, bu analiz doğrultusunda hareket edilmesi başarı kazandırır. Başka bir deyişle risklerin çok iyi teşhis edilmesi, özellikle bu son yaşanan olaya paralel olarak katastrofik risklerin teşhisi ve değerlendirilmesi başarıya götüren önemli adımlardan biridir. Riskler çok çeşitli olmakla beraber çok yaygındırlar. Birey olarak veya şirket olarak hayatta her zaman risklerle karşı karşıyayız. Bu riskler üçüncü şahıslardan, şahsi hatalardan, doğal afetlerden, sorumluluklardan ve daha bir çok sebeplerden kaynaklanabilir. Tabii risk konusu ele alındığında Türkiye'de ilk akla gelen sigorta kavramıdır. Esas olan 'benim riskim var, gidip sigorta satın alayım' mantığı ile değil tüm riskleri ele alan ve değerlendirilen bir sistem olan Risk Yönetimi yapılmasıdır. Risk Yönetimi çok geniş bir kavramdır ve organizasyonel bir yapı ile ele alınması gerekir. Bu çalışmamda risk yönetiminin kapsamında olan 'captive' (Türkçe'de oluşmamış bir olgu olduğu için tezimde

terimi kullanacağım. Bazı kaynaklarda kaptif veya kapalı devre sigorta olarak geçmektedir.) sigortayı ele alacağım. Türk Sigorta Sektörü sigorta şirketleri, reasürans şirketleri, acenteler, brokerler ve aracı kurumlardan oluşmaktadır. Yurtdışındaki sigorta sektöründe bu öğelerden başka, captive sigorta şirketleri de bulunmaktadır. Firmaların geçmiş hasar istatistikleri kullanılarak kendilerinin üstlenebileceği riskleri hesaplama yolu captive sigorta olgusunu oluşturmuştur. Çalışmamın birinci bölümünde, risk kavramı tartışılmıştır. Riskin çeşitli tanımları yapılıp risk türleri ele alınmıştır. İkinci bölümde, firmaların başarı göstermesinde büyük bir rol oynayan risk yönetimi kavramı anlatılmıştır. Risk yönetiminin ne demek olduğu, risk yöneticisinin firma üzerinde sorumlulukları ve görevini yerine getirebilmesi için uygulaması gereken yöntemler dile getirilmiştir. Risk yönetimi kavramı çok geniş bir olgu olduğu için sadece ana başlıklar incelenmiştir. Bu incelemeler captive sigorta uygulamasına bir giriş teşkil etmiştir. Risk yönetiminde uygulanan araçlardan sadece bir tanesi olan captive sigorta şirketi, üçüncü bölümde tanıtılmıştır. Captive sigorta şirketinin özellikleri, genel yapısı ve kuruluş aşamaları bu bölümde dile getirilip bu tür bir şirket kurmanın herhangi bir firma için avantaj ve dezavantajları tartışılmıştır. Son olarak da kuruluş ve amaç bakımından farklılık gösteren captive sigorta şirketi türleri tanıtılmıştır. Dördüncü bölümde, Türk Sigorta sektörüne genel bir açıyla bakılmıştır. Mevcut durumda Türkiye'de captive sigorta şirketi kurmak için avantaj olarak kullanılabilecek kalemlerin bazı kanun maddeleriyle zor olduğu gösterilmiştir. Bir firmanın veya holdingin captive sigorta şirketi kurması için gerekli minimum şartlar tartışılmıştır. Türk Sigorta sektöründe çoğu şirketler bir holdinge veya bankaya bağlı olduğu için bazı özelliklere göre seçilen sigorta şirketlerine yapılan anketle şirketlerin birer captive sigorta şirketi olmadığı gösterilmiştir. Son olarak da captive sigortanın Türkiye'de uygulanmasının Türk Sigorta Sektörüne etkisi tartışılmıştır. Sonuç bölümünde ise captive sigorta şirketinin avantajları özetlenmiş, yakın bir gelecekte bu tür şirketlerin oluşmasının kaçınılmaz olduğu görüşüne varılmıştır. SUMMARY CAPTIVE INSURANCE IN RISK MANAGEMENT AND INFLUENCE ON TURKISH INSURNACE MARKET Risk management has been a very hot topic among the firms in the developed countries. An efficient risk management with risk measurement techniques will make the firm successful. The main goal of my study is to introduce and investigate the captive insurance which is established by the firm itself to finance its own risks by retention technique of Risk Financing. A captive insurance company is a legal entity formed primarily to insure the risks of one corporate parent or a number of similar corporations (e.g. trade associations) thereby contributing to a reduction in its parent's total cost of risk. Advantages: Reduced Insurance Costs, Improved Cash Flow, Matching of Revenue and Expense, Performance Measurement, Source of Additional Revenue, Coverage for Risks Not Usually Insurable, Reduced Need for Commercial Insurance, Improved Negotiating Position, Flexibility in Programme Design, Broader and Simpler Insurance Contracts. Disadvantages: Capital Commitment, Risk of Adverse Results, Operating Cost. Types of Captives: Single Parent, Group, Rent-A-Captive, Risk Retention Group Turkish Insurance Market: In Turkey, non-admitted insurance is not allowed except marine cargo and life insurances. All policies issued in Turkey must be according to the General Conditions of the Insurance prepared by Association of The Insurance and Reinsurance Companies of Turkey and approved by the Undersecretariat of the Treasury. And there are some obligatory tariff that should be applied by all the insurance companies like the earthquake and terrorism tariff. Establishing a captive insurance company with these conditions may not be an advantage for now, the only advantage could be to make a deal directly with the reinsurers. As the trade barriers throughout the world are lowered and companies become more internationally oriented, insurance buyers are taking a more global approach to risk financing and captives can play an integral role in the successful implementation of a global risk financing strategy. In this study it is searched if captive insurance is applied in the Turkish Insurance Market or not by a questionnaire done to six insurance companies. The hypothesis of the survey is whether there is a captive insurance company in Turkey or not. It is concluded that although there is no captive insurance company in the Market today, probably and naturally captive insurance will take a role in the Market in the near future as the firms are growing and progressing internationally. Especially when Turkey enter into EU then non-admitted insurance will be allowed and real competition will occur between insurance companies. The companies growing internationally will have more courage to form a captive when the insurance market gets harder to give a coverage and when the companies can investigate the insurance products internationally.
Keywords: Risk Yönetimi; Sigortacılık Türkiye