Elektronik ticaret ve kurumsal altyapı (Dünya ve Türkiye örneğinde) - Aydın, Semra (My University, 2002)
Bu tezin konusunu: elektronik ticaret ve kurumsal altyapısını (dünyada ve Türkiye'de) çok yönlü olarak incelenmesi oluşturmuştur. Küreselleşme sürecinde bilgi teknolojileri bir dönüşüm değil devrim niteliğindedir. Elektronik ticarette yeni bir devrim sürecidir ve devrimin ekonomik ve siyasi yaşam biçimi ve ticarette ki yeni boyutları Adam Smith'in müdahaleden uzak piyasa fikrinin global düzeyde internet sayesinde gerçekleştiğini kanıtlar biçimdedir. Bu konuda gerçekleştirilmesi gereken temel politika devlet müdahalesi ile serbest piyasa mekanizması arasında denge kurmaktır. 1980'li yılların ikinci yarısından itibaren başlayan global değişim dalgası sanayi ötesi ekonomilerin ortaya çıkardığı bir olgudur. Ancak bu sefer gözlenmekte olan değişim daha önceki değişim süreçlerinden farklı olarak sadece söz konusu ülkelerde sınırlı kalmayıp dünya ölçeğinde etkili olmaktadır. Günümüzde yaşanmakta olan global değişim sürecine çeşitli açılardan etki eden birçok faktörün varlığı da bilinmektedir. Yapısal değişimler ve ileri teknolojiler en önemli etken olarak kabul edilmektedir. Bu iki etken eş zamanlı gelişmekte hem de karşılıklı birbirlerinin etkilerini artırmakta olan süreçlerdir. Bu değişimin en önemli göstergelerinden biride istihdamın ve mesleklerin yapısında ortaya çıkmıştır. Üretimin mallardan hizmetlere dönmesi, yönetici ve profesyonel mesleklerin artışı, tarım ve imalat işlerinin daralması ve işlerin bilgi taşıma niteliğinin ön plana çıkması en önemli olgularıdır. İstihdamın ve mesleklerin yapısındaki değişmeler bu devrimin niteliğini açıkça ortaya koymaktadır. Devrimin boyutları günümüzde piyasaların küreselleşmesi, bilgi teknolojilerinin ve bilgisayar sistemlerinin yaygınlaşması, hiyerarşinin ortadan kalkması XIX. asrın ortalarında ortaya çıkan örgüt yapılarının tümüyle değişmesi anlamına gelmektedir. Zenginliğin temel kaynağı doğal kaynaklar ve fiziki emek yerine, bilgi ve haberleşmedir. Böylece toplum ve ekonomik hayat iki asır evvel ortaya çıkan endüstri devrimine benzer sonuçlar doğurmaktadır. Bu konunun seçilmesi ile amaçlanan değişen dünyanın yeni yüzüne bir bakış açısı getirebilmektedir. Bilgi teknolojilerinin ve elektronik ticaretin önemine dikkat çekmek ise bu tezin bir diğer amacını oluşturmaktadır. İçinde bulunduğumuz yüzyılın son döneminde bilgi ve iletişim teknolojilerinde meydana gelen hızlı gelişme sonucu elektronik ticaret giderek yaygınlaşmaktadır. Uluslararası rekabette üstünlük sağlayanlar, iletişim ve bilgi teknolojilerini yoğun olarak kullanan kesimlerdir. Bilimsel araştırmalardan elde ettikleri sonuçları ekonomiye kazandıran bu kesimlerin uluslararası pazarda rekabet üstünlüğüne sahip olmaları da doğaldır. Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan bu gelişmeler sayısal biçime dönüştürülmüş, yazılı metnin, ses ve video görüntülerinin çok hızlı bir şekilde işlenmesine, iletilmesini ve depolanmasını olanaklı kılmıştır. Bunun yanı sıra toplumların tüm kesimlerinde günlük yaşamın her alanında bilgisayar kullanımının çağın gereği olduğu bilinci oluşmaktadır. İşte bu önemli iki gelişme, ekonomik kalkınmanın ve toplumsal refahın sağlanmasında elektronik ticaret stratejik bir önem kazandırmaktadır. Elektronik ticaret konusunda yasal düzenlemelerini tamamlamış örnek bir ülke olmadığı gibi, uluslararası platformda da bu konuda tartışmalar devam etmektedir. Bu nedenle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin, gelişmiş ülkelere göre geride kaldığı söylenemez. Ancak elektronik ticarette yaşanan hızlı gelişme ülkemizde fiziki altyapı eksikliklerinin hızla tamamlanmasını ve gerekli yasal düzenlemelere ilişkin çalışmaların bir an önce başlatılmasını zorunlu kılmaktadır. Elektronik ticaret çeşitli uluslararası kuruluşlarca çeşitli şekillerde tanımlanmıştır. Bu tanımları da toparlayarak elektronik ticarete bilgisayar ağları aracılığı ile ürünlerin üretilmesinin, tanıtımının, satışının, ödemesinin ve dağıtımının yapılması olarak tanımlayabilir. Yapılan işlemler sayısal biçime dönüştürülmüş yazılı metin, ses ve video görüntülerinin işlenmesini ve iletilmesini içerir. Ayrıca ticari sonuçlar doğuran ya da ticari faaliyetleri destekleyen eğitim, tanıtım, reklam, kamuoyunu bilgilendirme gibi amaçlar için elektronik ortamda yapılan işlemlerde elektronik ticaret kapsamında değerlendirilmelidir.

The topic of this thesis is the multiple study of electronic commerce and its institutional infrastructure in world and turkey. In process of globalization, information technologies do not qualify as a transformation but a revolution. Electronic commerce is a new process and its economic and political life style and new dimensions in commerce are in a manner that proves Adam Smith's clear market system(?) idea which comes true with the assistance of internet in a global level. The basic policy in this point should be balancing government intervention with free market mechanism. It is also known that there are lots of factors that affect the global changing process in various ways. Structural changes and further technologies are accepted as the most significant factors. One of the most important indicators of these changes occurred in the structure of employment and professions. Production's turning into service from goods, the increase in the number of managers and new professions, the decrease in agriculture and fabrication, and information transfer's coming front are the most significant events. Dimensions of the revolution in our day mean, globalization of markets, spreading of information technologies and computer systems, disappearance of hierarchy, and the complete change in organization structure which appeared in the middle nineteenth century. The basic sources of wealth are information and communication instead of natural sources and physical labour. Consequently society and economic life result in a conclusion similar to that of industrial revolution which occurred two centuries ago. The aim in choosing this topic is to bring a new point of view to the new face of changing world. Drawing attention to the significance of information technologies and electronic commerce is an other aim of this thesis. In the last period of the century which we are in, electronic commerce becomes spread gradually as a result of the information and communication technologies. Superiors in international competition are the ones who intensively use communication and information systems. It is natural that these sections who earned economy the results they obtained from scientific researches, are holding competition superiority in international markets. The development which is experienced in information and communication technologies is turned into numerical form and helped the sound and video images of a written text to be operated, transmitted and stored in a very rapid way. Besides the consciousness that the usage of computers is the necessity of time in every field of daily life, is being adopted by the majority of societies. These two significant developments earn electronic commerce a strategic importance for assisting economic development and social welfare. As there is no model country that completed the legal regularizations about electronic commerce, there are still controversies in international platform on this issue. Because of this reason, developing countries like Turkey cannot be said to be backward when compared to developed countries. But the rapid development in electronic commerce necessitates the rapid complete of physical infrastructure lacks and initiation of studies about necessary legal regularizations. Electronic commerce defined differently by various international institutions. Gathering these definitions, we can define electronic commerce as the production, presentation, sale, redemption and apportionment of goods with the assistance of computer nets. The procedure which is done includes the transmission and operation of numerically formed written texts, sound and video images. Also processes resulting in commerce or supporting commercial activities that are done in electronically background aiming at issues like education, presentation-advertisement and informing public opinion, should be handled in comprehension of electronic commerce.
Keywords: Elektronik Ticaret; Ticaret; Uluslararası Ticaret