Adli kontrol koruma tedbiri - Dağdelen, Hilal (My University, 2019)
Adli kontrol koruma tedbiri hukukumuza 1.6.2005 yılında yürürlüğe giren 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile girmiştir. Türk Ceza Muhakemesi Hukukunda köklü bir geçmişe sahip olmayan adli kontrol, tutuklama tedbirine başvurulması sonucunda oluşan ölçüsüzlükleri gidermek için ihdas edilmiştir. Adli kontrol sisteminin ceza muhakememize girmesiyle, tutuklamanın amaçlarına hizmet eden, tutuklamadan bağımsız olarak uygulanabilen ve tutuklama yerine başvurulabilecek alternatif tedbirlere başvurma imkanı doğmuştur. Böylece kişi hak ve özgürlükleri tutuklama kadar kısıtlamayan, tutuklamadan daha hafif alternatif tedbirlere başvurarak tutuklamanın amaçlarını gerçekleştirmek mümkün hale gelmiştir. Çalışmamızda adli kontrol sistemi mevzuat hükümleri çerçevesinde anlatılmış, gerektiği yerlerde başka hukuk sistemlerinden örneklerle karşılaştırmalara gidilmiştir. Bunun dışında adli kontrol tedbirlerine dair yeni gelişmelere, tartışmalı konulara ve eksiklik olduğu düşünülen yerlerde de tavsiyelere yer verilmiştir.Çalışmamız üç bölüm halinde düzenlenmiştir: İlk bölümde adli kontrol koruma tedbiri tanımlanmış; adli kontrol tedbirinin hukuki nitelikleri, amacı ve ceza muhakememizdeki önemi ve üstlendiği fonksiyon açıklanmıştır. İkinci bölümde adli kontrol tedbirine başvurulabilmesi için gerçekleşmesi gereken şartlar ve adli kontrol kararının verilebilmesi için takip edilmesi gereken usul incelenmiştir. Son bölümde de adli kontrol yükümlülükleri ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi ayrıntılarıyla işlenmiş; yükümlülüklere uyulmaması halinde karşılaşılacak yaptırım açıklanmıştır. Adli kontrole ilişkin kararlara karşı başvurulabilecek kanun yolu incelendikten sonra, sonuç ve değerlendirme kısmında uygulamada karşılaşılan problemlere, ilgili mevzuattaki eksikliklere değinilmiş ve konuya ilişkin önerilerimize yer verilmiştir.

Judicial control was enacted by Turkish Criminal Procedure Code (Code No. 5271) which is in force since 1.6.2005. Judicial control which does not have a long-standing background in Turkish Criminal Procedure Law has been foreseen to eliminate unpropotional consequences of pre-trial detention. With the introduction of judicial control system into Turkish Law it became possible to use alternative measures to detention which share the same purposes with detention and can be approached independently of detention. Thus, it became possible to reach the objectives of detention with less coercive alternative measures without depriving concerned person of his or her liberty. In this study, judicial control was examined within the frame of regulations concerning Turkish Criminal Procedure Law, but we also conducted comparative analysis when it proved necessary. In addition, controversial points regarding judicial control were tackled and our view and suggestions to issues where it lacks regulations.The study consists of three parts: In the first part, judicial control is defined; its characteristic, aim, importance and function were explained. The second part examines the preconditions and the procedure for the ordering of judicial control measures. In the last part of the study, the judicial control measures in Turkish Criminal Procedure Law and their enforcement were detailed and the consequences of disobedience of order regarding judicial control measures were represented. Furthermore, the remedy to object the decision regarding judicial control were was analyzed, and finally our point of view and suggestions regarding problematic issues were presented.
Keywords: Adli kontrol; adli kontrol yükümlülükleri; alternatives to detention; detention; Judicial control; koruma tedbiri; non-custodial protective measures; protective measure; tutuklama; tutuklamaya alternatif tedbirler